Bài thuyết trình tổ 2
Môn: LÝ LUẬN VĂN HỌC
Chương I:
VĂN HỌC VÀ ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
1.2 Bản chất xã hội của văn học

1.2.1. Văn học là một hiện tượng ý thức xã hội

-Là sản phẩm tinh thần của con người và là 1 hiện tượng xã hội.
Văn học luôn gắn liền với những điều kiện xã hội nhất định.

Ca dao dân tộc có nhiều hình thức chống lại chế độ phong kiến, chống lại bộ máy quan lại thối nát chỉ biết bóc lột, hạch sách dân chúng.

Con ơi nhớ lấy câu này
Cướp đêm là giặc,cướp ngày là quan!
Văn học bị cơ sở kinh tế,xã hội chi phối sự tồn tại và phát triễn về cả nội dung lẫn hình thức.

Ví dụ: Một bộ phận truyện ngụ ngôn bắt nguồn từ truyện loài vật
Bên cạnh việc chịu ảnh hưởng,văn học cũng tác động lại kinh tế xã hội cũng rất lớn.

VD:-Truyện ngụ ngôn được nhân dân dùng làm vũ khí đấu tranh chống giai cấp thống trị đã nêu lên được những nhận xét sâu sắc về tầng lớp thống trị trong xã hội cũ:
Thói ngang ngược của kẻ quyền thế (Khi chúa sơn lâm ngọa bệnh)

Tội cướp của hại người (Chèo bẻo và ác là)

Thói đạo đức giả của chúng (Mèo ăn chay ).

Các nhà văn có thể chịu ảnh hưởng hoặc kháng cự lại với tình thế chính trị xã hội trong thời đại mình.







“Ta không nói lời rồi lại ăn lời. Nếu các người lại còn tiếc tham ngụy chức, chống cự vương sự, thì khi hãm thành tội ác các người tất nặng hơn giặc Ngô đấy“- Nguyễn Trãi
1.2.2 Văn học là một hình thái quan niệm nhân sinh

Văn học phản ánh đời sống và hướng con người đến những quan niệm về vũ trụ, xã hội, con người ở một thế giới quan nhất định.
VD: Quan niệm “ở hiền gặp lành” và “ác giả ác báo”.
1.2.3.Bản chất nhân học của văn học

a.Khái niệm
b.Biểu hiện


* Đặc sắc nhất trong văn học:

Quan tâm đến cá thể ,cá tính,cá nhân,tính cách, số phận con người.

Ví dụ: Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu, Tắt đèn của Ngô Tất Tố, Chí Phèo của Nam Cao, Vợ Nhặt của Kim Lân.
“Chuyện người con gái nam xương” của Nguyễn Dữ
*Gía trị nhân văn trong văn học

Vợ nhặt của Kim Lân
*Giá trị nhân văn trong văn học nghệ thuật

Trong tác phẩm ‘Truyện Kiều’, cảm hứng nhân đạo của Nguyễn Du là cảm hứng trân trọng thương yêu con người bị áp bức, chà đạp.
 
Tư tưởng nhân văn chủ nghĩa

Là kết quả của sự tiếp nhận sâu sắc nhất kinh nghiệm lịch sử to lớn.

Về ý nghĩa xã hội ,tư tưởng nhân văn chủ nghĩa là phạm trù đạo đức cao nhất.
Ví dụ: Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh, Hịch Tướng Sĩ của Trần Quốc Tuấn, Bình Ngô Đại Cáo của Nguyễn Trãi.

Thể hiện qua sự nhận thức, tái hiện và đánh giá những hiện tượng đời sống.
Tóm lại:

Giá trị nhân văn trong văn học là kết quả từ việc nhà văn khai thác những chủ đề vĩnh cữu của nhân loại trên lập trường nhân văn, xem con người là mục đích cao nhất ,đồng thời phát huy hết những năng lực bên trong của con người.
Cám ơn cô và các bạn đã lắng nghe!
Câu hỏi