Quan sát các hình ảnh sau và cho biết đây là
thành tựu ở những lĩnh vực nào? Những
thành tựu này có còn được ứng dụng trong
cuộc sống hiện nay không?

Máy kéo sợi Gienny

Xa quay tay

Máy kéo sợi của R.Ác rai

Máy kéo sợi bằng sức nước

Tiết 4 – Bài 3
CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP
(NỬA SAU THẾ KỈ XVIII – GIỮA THẾ KỈ XIX)
1. CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP ANH

HĐCN(5') - đọc thông tin trong SGK/T15-16, xem
video và hình ảnh 3.1, 3.2, 3.3, hoạt động cá nhân
và trả lời câu hỏi:
1. Cuộc CMCN diễn ra ở Anh trong điều kiện như thế nào?
2. Trình bày những thành tựu tiêu biểu của CMCN Anh.
Theo em thành tựu nào tiêu biểu nhất? vì sao?
3. Những thành tựu trên có ý nghĩa như thế nào đối với
nước Anh?

- Giữa TK XVIII, CMCN diễn ra đầu tiên ở
Anh vì nơi đây hội tụ đủ điều kiện tiến hành
cách mạng này vốn, nhân công và sự phát
triển kĩ thuật

CMCN thành công ở Anh (XVII) đưa nước Anh phát triển kinh tế
tư bản do giai cấp tư sản nắm quyền.
Máy móc đã được sử dụng trong sản xuất thời trung đại còn thô
sơ (cần trục nhỏ, máy bơm hút nước có mỏ, ống bể dùng sức nén
không khí, động cơ chạy bằng sức gió...) phần nào lao động chân
tay, do đó nước Anh cần thiết phải cải tiến, phát minh nhiều máy
móc để đẩy nhanh sản xuất và chất lượng sản phẩm.

- Thành tựu :
+ Trong ngành dệt: máy kéo sợi Gien-ni (1764),

Máy kéo sợi Gienny

Xa quay tay

Máy kéo sợi Gien-ni do Giêm Hagri-vơ phát minh năm 1764 có thể
James Hargreaves
(1720 - 1778) 

kéo 16 đến 18 cọc suốt cùng một
lúc, làm cho năng suất kéo sợi tăng
gấp nhiều lần, ông đặt tên máy kéo
sợi là Gien-ni - tên con gái của

H3.1. Máy kéo sợi Gienny

ông.

-Thành tựu :
+ Trong ngành dệt: máy kéo sợi Gien-ni (1764), máy
kéo sợi chạy bằng sức nước của R.Ác-rai (1769),

Ri-sác Ác-rai ( 1732 – 1792) là con út trong gia đình có 13
người con. Cha ông là một thợ may. Vì là con út nên không
có tiền để cho ông đi học, ông được một người bà con, dạy
đọc và viết. Ông bắt đầu công việc của mình với vai trò là thợ
học nghề, ông nổi tiếng với phát minh ra khung dệt - sau đó
chuyển thành khung hơi nước cho phép sử dụng sức nước để
làm việc. Năm 1771 nhà máy dệt sợi chạy bằng sức nước đầu
tiên trên thế giới đã được xây dựng, tạo ra một bước đệm cho
cuộc cách mạng công nghiệp.
Ri-sác Ác-rai ( 1732 – 1792)

-Thành tựu :
+Trong ngành dệt: máy kéo sợi Gien-ni (1764), máy
kéo sợi chạy bằng sức nước của R.Ác-rai (1769), máy
hơi nước của Giêm-oát (1784), máy dệt của Ét-mơn
Các-rai (1785)…

Hình 3.2. Gỉêm Oát (1736 - 1819) và máy hơi nước do ông phát minh

Máy hơi nước được phát minh vào năm 1784, được dùng làm nguồn
năng lượng cho các công xưởng và ứng dụng trong giao thông vận tải,
tạo ra một bước ngoặt trong công nghiệp và sự phát triển của nền sản
xuất, giao thông vận tải của nước Anh nói riêng và thế giới nói chung.

-Thành tựu :
+Trong ngành dệt: máy kéo sợi Gien-ni (1764), máy
kéo sợi chạy bằng sức nước của R.Ác-rai (1769), máy
hơi nước của Giêm-oát (1784),

+ Máy móc được sử dụng trong ngành GTVT, luyện
kim…

Đầu máy xe lửa đầu tiên do Xti-phen-tơn chế tạo (1814)

Hình 3.3. Đoàn tàu hoả đầu tiên chạy
trên đường sắt nối hai thành phố Manche-xtơ và Li-vơ-pun (tranh vẽ): Năm
1825, đầu máy xe lửa chạy bằng hơi
nước chở khách đầu tiên được chế tạo
bởi Xti-phen-xơn. Cũng trong năm 1825,
nước Anh khánh thành tuyến đường sắt
dài 48 km nối thành phố Li-vơ-pun với
Man-che-xtơ. Xti-phen-xơn còn đề nghị
tất cả đường ray của cả nước phải theo
cùng một tiêu chuẩn và kích thước là
1,44 m (tương đương với chiều dài của
trục xe ngựa thời đó). Về sau, các nước
thuộc châu Âu và Mỹ đều dùng tiêu
chuẩn này.

Lò luyện gang Bet – xme.

Đây là phương pháp có khả
năng luyện gang lỏng thành
thép, có chất lượng tốt, dễ cán,
giá rẻ, giúp cho việc chế tạo
máy móc và động cơ nhanh
hơn, nhỏ hơn, nhẹ hơn cũng
như thuận lợi trong xây dựng
đường xe lửa, chế tạo tàu
thuyền, chế tạo vũ khí.

H: Theo em thành tựu nào là tiêu biểu nhất? vì sao?
Thành tựu tiêu biểu nhất là: máy hơi nước, vì:
+ Trước khi động cơ hơi nước ra đời: con người chủ yếu lao
động dựa vào sức mạnh của cơ bắp (lao động thủ công); hoặc
sử dụng một số loại máy móc chạy bằng năng lượng gió (cối
xay gió…) và nước nhưng năng suất lao động chưa cao; khối
lượng sản phẩm sản xuất chưa nhiều và các loại năng lượng
gió, nước ở thời điểm này vẫn chưa thể tạo ra sự chuyển biến
căn bản trong đời sống sản xuất.

+ Năm 1784, sau khi Giêm Oát phát minh ra máy hơi nước có
thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết, mọi địa điểm… máy
hơi nước nhanh chóng được ứng dụng trong nhiều ngành, nhiều
lĩnh vực khác nhau, như: sản xuất công nghiệp, giao thông vận
tải… Lúc này, các loại máy móc đã thay thế sức lao động chân
tay của con người, giúp nền sản xuất có sự chuyển biến mạnh
mẽ từ: sản xuất thủ công sang cơ khí hóa

- Ý nghĩa: Nước Anh từ một nước nông nghiệp
trở thành nước công nghiệp phát triển nhất t.giới,
được mệnh danh là “công xưởng của TG”

2. Cách mạng công nghiệp lan ra các nước Âu – Mỹ.
THẢO LUẬN

Hoạt động nhóm bàn, thực hiện kỹ thuật 3W, 1H tìm hiểu cách
mạng công nghiệp lan ra các nước Âu-Mĩ trong thời gian 3 phút.

Where
Cách mạng
công nghiệp
Anh nhanh
chóng lan tới
đâu ?

When
Thời gian
diễn ra ở các
nước khi
nào ?

What
Trong lĩnh
vực nào ?

How
Kết quả đạt
được như thế
nào?

Tên nước

Thời gian

Thành tựu

Kết quả

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tên
nước
Pháp

TG

Thành tựu

Kết quả

Đức

1840 - K.tế phát triển tốc Trở thành nước
1860 độ nhanh
công nghiệp

Mĩ

1793 - K.tế phát triển thứ Trở thành nước
1831 4 thế giới.
công nghiệp

1830 - Ktế phát triển thứ Trở thành nước
1870 hai sau Anh.
công nghiệp.

- Ở Pháp: k.tế phát triển thứ 2 TG (sau nước Anh)
- Ở Đức: k.tế phát triển với tốc độ nhanh
- Ở Mỹ k.tế phát triển thứ 4 TG
=> Các nước A, P, Đ, Mỹ đều trở thành nước
TBCN

Hình 3.4-sgk/T17: Một nhà máy sản xuất ở Bôxtơn (Mỹ) đầu thế kỉ XIX (tranh vẽ): Đầu thế kỉ
XIX, ở Mỹ đã xây dựng được nhiều nhà máy sản
xuất có quy mô tương đối lớn và hiện đại, thể hiện
sự phát triển công nghiệp của nước này.

HĐNB(2'): Vì sao ở Pháp, Đức, cách mạng công
nghiệp bắt đầu muộn hơn nhưng lại phát triển
nhanh hơn? (Bắt đầu muộn hơn thì sẽ có những
thuận lợi và tránh được những hạn chế gì?)
Đẩy mạnh sản xuất gang, sắt; sử dụng nhiều máy
hơi nước; tiếp nhận và ứng dụng nhiều thành tựu
khoa học, kĩ thuật của Anh,...