TRƯỜNG TIỂU HỌC HIẾN NAM
Giáo viên: Nguyễn Thị Huệ
Lịch sử:
BÀI 11. BUỔI ĐẦU THỜI NGUYỄN
( Từ năm 1802 đến năm 1858)
Lịch sử
( Từ năm 1802 đến năm 1858)
Bài 11. BUỔI ĐẦU THỜI NGUYỄN
KHỞI ĐỘNG
* Nêu những chính sách về kinh tế và văn hóa, giáo dục của vua Quang Trung.
* Về nông nghiệp: Ban hành “chiếu khuyến nông”
* Về thương nghiệp:
- Đúc đồng tiền mới
- Yêu cầu nhà Thanh mở biên giới để người dân của hai nước tự do trao đổi hàng hóa.
- Mở cửa biển cho thuyền buôn nước ngoài vào buôn bán.
* Về văn hóa:
- Quang Trung cho dịch các sách chữ Hán ra chữ Nôm.
- Coi chữ Nôm là ngôn ngữ chính thức của quốc gia.
- Chữ Nôm được dùng trong thi cử và nhiều sắc lệnh của
Nhà nước.
* Về giáo dục: Ban bố “chiếu lập học”.
Thứ , ngày tháng năm 2022
Lịch sử
Bài 11. Buổi đầu thời Nguyễn
(Từ năm 1802 đến năm 1858)


MỤC TIÊU
- Kể được sự thành lập triều Nguyễn.
- Nêu được các chính sách của nhà Nguyễn nhằm bảo vệ ngai vàng của vua.
- Mô tả được vẻ đẹp của quần thể di tích cố đô Huế.
- Có ý thức bảo vệ các di sản; khâm phục sự tài hoa và sáng tạo của nhân dân ta.
A. Hoạt động cơ bản
Giai đoạn độc lập
(1802- 1858)
Giai đoạn bị thực dân Pháp xâm lược
(1858- 1945)
Triều đại phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam là triều nhà Nguyễn (1802- 1945) cai trị 143 năm trải qua 13 đời vua.
BUỔI ĐẦU THỜI NGUYỄN
(1802- 1858)
1. Tìm hiểu sự thành lập của triều Nguyễn năm 1802
- Nguyễn Ánh lên ngôi hoàng đế lấy hiệu là gì ? Kinh đô ở đâu ?
1. Tìm hiểu sự thành lập của triều Nguyễn năm 1802
- Nhà Nguyễn ra đời trong hoàn cảnh nào?
- Từ năm 1802 đến năm 1858, Nhà Nguyễn trải qua các đời vua nào ?
* Đọc thầm thông tin Hướng dẫn học trang 35 (đoạn từ “Sau khi vua Quang Trung .... đến Thiệu Trị, Tự Đức”) và dựa vào vốn hiểu biết của mình trả lời câu hỏi:
- Nhà Nguyễn ra đời trong hoàn cảnh :
- Sau khi vua Quang Trung qua đời, triều đại Tây Sơn suy yếu dần. Lợi dụng thời cơ đó Nguyễn Ánh tấn công nhà Tây Sơn. Năm 1802, triều Tây Sơn bị lật đổ. Nguyễn Ánh lên ngôi Hoàng đế.
Kinh Đô Phú Xuân (Huế)
Vua Gia Long
(1802-1820)
- Nguyễn Ánh lên ngôi hoàng đế lấy hiệu là gì? Kinh đô ở đâu ?
*Từ năm 1802 đến năm 1858 triều Nguyễn trải qua các đời vua :
- Từ 1802 đến năm 1858, nhà Nguyễn trải qua các đời vua nào?
2.Tìm hiểu những chính sách của các vua nhà Nguyễn.
a, Đọc kĩ đoạn hội thoại ( trang 35-36) thống nhất trả lời các câu hỏi sau:
- Chính sách nào cho thấy các vua Nguyễn không muốn chia sẻ quyền hành với người khác?
- Các vua Nguyễn đã làm gì để bảo vệ quyền lợi của vua và quan lại?Quân đội nhà Nguyễn được tổ chức như thế nào?
- Vua triều Nguyễn ban hành Bộ luật gì?
* Tăng cường xây dựng 1quân đội nhà Nguyễn gồm nhiều thứ quân (bộ binh, thủy binh, tượng binh…)
- Để bảo vệ quyền lợi của vua và quan lại các vua nhà Nguyễn đã :
* Vua nhà Nguyễn không đặt ngôi hoàng hậu, bỏ chức tể tướng, trực tiếp điều hành mọi công việc từ trung ương đến địa phương.
- Chính sách cho thấy các vua Nguyễn không muốn chia sẻ quyền hành cho ai?
- Vua triều Nguyễn còn ban hành Bộ luật:
* Bộ luật Gia Long.
* Các vua nhà Nguyễn dùng mọi biện pháp thâu tóm quyền hành vào tay mình.
3. Khám phá quần thể cố đô Huế.
a, Đọc thông tin trang 36-37 .
Nhà Nguyễn chọn Phú Xuân (Huế) làm kinh đô.
Để xây dựng kinh thành Huế, nhà Nguyễn đã làm gì?
Nhà Nguyễn huy động hàng chục vạn dân và lính phục vụ việc xây kinh thành Huế.
Nhà Nguyễn đã sử dụng vật liệu gì để xây dựng kinh thành Huế?
Nhà Nguyễn đã sử dụng các vật liệu như đá, gỗ, vôi, gạch, ngói từ mọi miền đất nước đưa về.
Nhà Nguyễn xây dựng kinh thành Huế trong thời gian bao lâu? Kết quả ra sao?
Sau mấy chục năm xây dựng và tu bổ nhiều lần, một tòa thành rộng lớn, dài hơn 2 km đã mọc lên bên bờ sông Hương. Đây là tòa thành đồ sộ và đẹp nhất nước ta thời đó.
Quá trình xây dựng và hình thành kinh thành Huế
Nhà Nguyễn huy động hàng chục vạn dân và lính phục vụ xây dựng. Đã sử dụng các vật liệu như đá, gỗ, vôi, gạch, ngói từ mọi miền đất nước đưa về. Sau mấy chục năm xây dựng và tu bổ nhiều lần, một tòa thành rộng lớn, dài hơn 2km đã mọc lên bên bờ sông Hương. Đây là tòa thành đồ sộ và đẹp nhất nước ta thời đó.
Em hãy mô tả kiến trúc độc đáo của quần thể kinh thành Huế.
Gợi ý: Thành có mấy cửa chính ra vào? Cửa Nam tòa thành có gì? Từ đỉnh cột cờ có thể nhìn thấy gì? Nằm giữa kinh thành là gì? Cửa chính vào Hoàng thành gọi là gì? Điện Thái Hòa là nơi tổ chức những gì? Ngoài xây dựng kinh thành nhà Nguyễn còn cho xây dựng thêm gì?
Thành có 10 cửa chính ra vào. Cửa Nam tòa thành có cột cờ cao 37m. Từ đỉnh cột cờ có thể nhìn thấy cửa biển Thuận An. Nằm giữa kinh thành Huế là Hoàng thành. Cửa chính vào Hoàng thành gọi là Ngọ Môn. Điện Thái Hòa là nơi tổ chức các cuộc lễ lớn. Ngoài xây dựng kinh thành nhà Nguyễn còn cho xây dựng rất nhiều lăng tẩm.
Phòng thành là vòng ngoài cùng có chu vi 9950m, thành có 10 cửa đường bộ và 2 cửa đường thủy, thành dày 21m có 24 pháo đài.
Kinh thành Huế được xây dựng theo kiến trúc của
phương Tây kết hợp kiến trúc thành quách phương
Đông. Kinh thành gồm ba vòng thành: Phòng thành,
Hoàng thành và Tử cấm thành.
Hoàng thành là vòng thành thứ hai có tên là đại nội, chu vi 2450m. Hoàng thành có 4 cửa: Ngọ Môn (Nam), Hòa Bình (Bắc), Hiển Nhơn (Đông), Chương Đức (Tây). Ngọ Môn là cửa chính của hoàng thành.
Tử cấm thành là vòng thành trong cùng có chu vi 1225m, có 7 cửa. Đây là nơi ở, làm việc của vua và gia đình.
Thành có 10 cửa chính ra vào. Bên trên cửa thành xây các vọng gác có mái uốn cong hình chim phượng.
Ngọ Môn là cửa chính của Hoàng thành. Cửa này chỉ dành cho vua đi.
Cửa Nam tòa thành có cột cờ cao 37m.
Hồ sen và ven hồ là hàng cây đại ở kinh thành Huế
Điện Thái Hòa là nơi tổ chức các cuộc lễ lớn. Quanh điện Thái Hòa là hệ thống cung điện dành riêng cho vua và hoàng tộc
Một góc lăng tẩm của vua Gia Long
Một góc lăng tẩm của vua Tự Đức
Một góc lăng tẩm của vua Khải Định
Một góc lăng tẩm của vua Minh Mạng
- Ngày nay, kinh thành Huế như thế nào?
Ngày nay, kinh thành Huế không được nguyên vẹn như xưa nhưng vẫn còn những dấu tích của một công trình lao động sáng tạo và tài hoa của nhân dân ta.
- Kinh thành Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới vào thời gian nào?
Kinh thành Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới ngày 11- 12- 1993.
Kinh thành Huế là một quần thể các công trình kiến trúc và nghệ thuật tuyệt đẹp. Đây là một di sản văn hóa chứng tỏ sự tài hoa và sáng tạo của nhân dân ta.
Ngoài nội dung của bài, em còn biết thêm gì về Huế (về thiên nhiên, con người) ?
- Huế đón khách du lịch với văn hóa ứng xử tinh tế, nhẹ nhàng, hiếu khách.
- Khách du lịch đến tham quan cố đô được thăm các công trình kiến trúc cổ, những cảnh đẹp nên thơ của Huế, được thưởng thức các món ngon của Huế còn được đi thuyền trên sông Hương và nghe dân ca Huế.
Sông Hương hay còn gọi là Hương Giang là dòng sông thơ mộng chảy qua thành phố Huế.
Cầu Trường Tiền (hay còn gọi là cầu Tràng Tiền), bắc ngang qua sông Hương.
Chùa Thiên Mụ nằm ngang bên bờ sông Hương
Các món ăn đặc sản của Huế
Bánh bèo
Bún bò Huế
Bún mắm
HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
1. Ghi vào vở câu trả lời đúng cho các câu hỏi sau:
- Nhà Nguyễn thành lập năm nào?
- Vị vua đầu tiên của nhà Nguyễn là ai?
- Nhà Nguyễn lật đổ triều đại nào?
- Kinh đô nhà Nguyễn ở đâu?

Nhà Nguyễn thành lập năm nào?
Vị vua đầu tiên của triều Nguyễn là ai?
Vị vua đầu tiên của triều Nguyễn là Nguyễn Ánh.
Nhà Nguyễn lật đổ triều đại nào?
Nhà Nguyễn lật đổ triều đại Tây Sơn.
Kinh đô Nhà Nguyễn ở đâu?
Kinh đô Nhà Nguyễn ở Phú Xuân (Huế).
Nhà Nguyễn thành lập năm 1802.
2. Em tập làm hướng dẫn viên du lịch:
Thuyết minh về quần thể kiến trúc cố đô Huế.
2. Thuyết minh về quần thể kiến trúc Cố đô Huế?
Bài làm:
    Thưa quý khách chia tay với thành phố Đà Nẵng năng động và xinh đẹp xe chúng ta đang di chuyển trong hầm đường bộ Hải Vân là một trong những hầm đường bộ dài nhất Đông Nam Á và chỉ còn khoản 15 phút nữa thôi chúng ta sẽ đặt chân đến địa phận của tỉnh Thừa Thiên – Huế có thành phố Huế bên dòng Hương giang thơ mộng.
"Con sông dùng dằng con sông không chảy
Sông chảy vào lòng nên Huế rất sâu"
  Huế còn là một quần thể kiến trúc cung đình cổ của Việt Nam được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới (1993) và để tiện cho việc tham quan hướng dẫn viên (HDV) xin giới thiệu tổng quan về thành phố này.
  Huế nằm ở vị trí trung độ của cả nước, lưng tựa vào dãy Trường Sơn hùng vĩ, mặt thì hướng ra biển Đông. Huế cách thủ đô Hà Nội 660km cách thành phố Hồ Chí Minh 1080km. Huế có sân bay Phú Bài nằm kề quốc lộ 1A có các hệ thống khách sạn, resort đạt tiêu chuẩn từ 4 đến 5 sao tạo điều kiện cho khách du lịch đến và lưu lại tại Huế.
Thưa quý khách nhắc đến lịch sử hình thành của vùng đất này không thể không nhắc đến một nhân vật có vai trò quan trọng trong việc mở mang bờ cõi nước ta cũng như là tạo tiền đề cho sự nghiệp vương triều Nguyễn sau này. Quý khách có biết hdv đang nói đến nhân vật nào không ạ? Dạ vâng đó chính là chúa tiên Nguyễn Hoàng một vị danh tướng lẫy lừng thời Hậu Lê với nhiều chiến công hiển hách. Biết mình là cái gai trong mắt của anh rể là Trịnh Kiểm, nghe theo lời sấm truyền của trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm: "Hoành sơn nhất bái vạn đại dung thân" nên sau đó, ông đã nhờ chị gái xin anh rể cho vào trấn thủ đất Thuận Hóa và kể từ đây vùng đất Huế đã gắn liền với sự nghiệp của 9 vị chúa Nguyễn xứ đàng trong. Hơn 400 năm Huế là trung tâm chính trị văn hóa của nhà nước phong kiến Việt Nam. Năm 1885, kinh đô Huế thất thủ rơi vào tay thực dân Pháp, vua Hàm Nghi xuống chiếu Cần Vương. Ở Huế đã nổ ra nhiều phong trào chống pháp sôi nổi như phòng trào của cụ Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh. Huế còn là cái nôi nuôi dưỡng và đào tạo những vị lãnh đạo Đảng tài ba như Trường Chinh, Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng…Là một trong những ngọn cờ đầu đi tiên phong trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc đến 25/3/1975 Huế hoàn toàn giải phóng. Sau bao nhiêu nằm hàn gắn vết thương chiến tranh và hòa mình vào công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước ngày nay Huế đã trở thành thành phố festival của Việt Nam và thế giới, Huế mang trong mình 2 di sản của nhân loại.
Thưa quý khách, nếu như Hạ Long là quà tặng của thiên nhiên thì Huế là sản phẩm sáng tạo của con người Việt Nam. Vua Gia Long sau khi đánh bật nhà Tây Sơn ra khỏi Phú Xuân, thống nhất sơn hà và lên ngôi hoàng đế, việc đầu tiên là tái lập cơ đồ, vinh thăng triều đại, xây dựng quốc gia và gây uy tín đối với các lân bang. Vị vua nhà Nguyễn đầu tiên đã thực hiện ngay việc xây dựng kinh thành Phú Xuân và các vị vua kế nghiệp sẽ tiếp tục tu bổ, tô bồi cho bộ mặt của quốc gia ngày càng tráng lệ uy nghi. Kinh thành Huế được xây dựng năm 1805, nhưng đến năm 1833 thì kinh thành Huế được hoàn thành. Về phong thủy các nhà kiến trúc sư thế kỷ 19 đã bố trí các thành quách cung điện theo 1 hướng duy nhất là hướng nam, được xem là một hướng tốt như ông bà ta ngày xưa hay nói "lấy vợ hiền hòa xây nhà hướng nam". Kinh thành huế lấy núi Ngự Bình làm tiền án, lấy sông Hương làm yếu tố minh đường, lấy cồn Hến và cồn Dã Viên làm tả thanh long hữu bạch hổ tạo thành thế rồng chầu hổ phục. Kinh thành gồm 3 vòng tường thành: kinh thành có chúc năng bảo vệ kinh đô khi có biến, vòng thứ 2 và thứ 3 lần lượt là Hoàng thành và Tử cấm thành gọi chung là Đại nội bên trong Đại nội có hàng trăm công trình lớn nhỏ khác nhau (khoảng 150 công trình) là nơi ở và sinh hoạt, làm viêc của vua. Đại nội được canh giữ cẩn mật không ai được phép ra vào nếu chưa được sự đồng ý của vua, nên ở Huế từ xưa có câu ca dao: "Đưa con vào nội rồi đời con ơi" và còn biết bao nhiêu chuyện bí mật thâm cung triều Nguyễn hdv sẽ chia sẽ khi chúng ta đến điểm tham quan.
C. HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG
CHÀO CÁC EM!