LỊCH SỬ HÌNH THÀNH
VÀ PHÁT TRIỂN
LÃNH THỔ VIỆT NAM (tt)
Bài 5:
2. Giai đoạn Cổ kiến tạo
a. Diễn ra trong thời gian khá dài, tới 477 triệu năm.
b. Có nhiều biến động mạnh mẽ nhất trong lịch sử phát triển tự nhiên nước ta.
Trong đại cổ sinh: Caledoni và Hexini
Trong đại trung sinh: Idoxini và Kimeri
Đại Cổ sinh
Mở rộng khối vòm sông Chảy
Nâng khối
Việt Bắc
(vận động Caledoni và Hecxini)
Nâng địa khối Kon Tum
Thượng nguồn Sông Chảy
Núi rừng Việt Bắc
Cao nguyên Lâm Viên – Cao nguyên được hình thành trên khối nền Kon Tum
Đại Trung sinh
Tạo núi theo hướng Tây Bắc – Đông Nam ở Tây Bắc và Bắc Trung Bộ
Tạo núi theo hướng vòng cung ở Đông Bắc
(vận động Indoxini và Kimeri)
Hình thành núi cao ở Nam Trung Bộ
Dãy Hoàng Liên Sơn, Trường Sơn chạy theo hướng TB-ĐN
4 dãy núi hướng cánh cung:
Sông Gâm
Ngân Sơn
Bắc Sơn
Đông Triều
Núi cao ở Nam Trung Bộ
Dãy núi Hoàng Liên Sơn
Núi rừng Tây Bắc
Đất đá cổ
Hình thành nên các mỏ than ở Quảng Ninh, Quảng Nam
Mỏ Cao Sơn (Quảng Ninh)
c. Là giai đoạn lớp vỏ cảnh quan địa lí nhiệt đới ở nước ta đã rất phát triển.
San hô tuổi Devon
Qua giai đoạn Cổ Kiến tạo, lãnh thổ Việt Nam cơ bản được hình thành
3. Giai đoạn Tân kiến tạo
a. Là giai đoạn diễn ra ngắn nhất trong lịch sử hình thành và phát triển của tự nhiên nước ta
b. Chịu sự tác mạnh mẽ của các kì vận động tạo núi Anpơ – Himalaya và những biến đổi khí hậu có quy mô toàn cầu
Bắt đầu cách đây 65 triệu năm và vẫn tiếp diễn đến nay
Vận động tạo núi Anpơ - Himalaya
Uốn nếp
Đứt gãy
(từ kỉ Nêôgen, cách đây 23 triệu năm đến nay)
Phun trào macma
Nâng cao và hạ thấp địa hình
Bồi lấp các bồn trũng lục địa
Sự hình thành núi, vực sâu, núi lửa phun trào, động đất,…
Sự tiếp xúc mảng => hình thành, uốn nếp lục địa và nâng cao địa hình
Trong kỉ Đệ tứ, khí hậu Trái Đất có những biến đổi lớn (thời kì băng hà) => dao động lớn của mực nước biển
Thềm biển (bờ đảo Cồn Cỏ)
Cồn cát (Quảng Bình)
Ngấn nước trên vách đá
c. Là giai đoạn tiếp tục hoàn thiện các điều kiện tự nhiên:
Ảnh hưởng của hoạt động tân kiến tạo:
Làm 1 số vùng núi được nâng lên, địa hình trẻ lại
Đẩy mạnh các quá trình địa mạo (xâm thực, bồi tụ…)
Hệ thống sông suối bồi đắp đồng bằng châu thổ rộng lớn
Hình thành các khoáng sản có nguồn gốc ngoại sinh
Ở giai đoạn Tân kiến tạo, lãnh thổ Việt Nam ngày càng được hoàn thiện
Câu hỏi củng cố
Vì sao giai đoạn Cổ kiến tạo được xem là giai đoạn có tính chất quyết định đến lịch sử phát triển lãnh thổ nước ta ?
Trả lời:
Giai đoạn Cổ kiến tạo là giai đoạn có tính chất quyết định đến lịch sử phát triển lãnh thổ nước ta vì:
Nhiều bộ phận lãnh thổ được nâng lên trong các pha uốn nếp của các chu kì vận động tạo núi.
Còn có các sụt võng, đứt gãy hình thành các loại đá và các loại khoáng sản trên lãnh thổ nước ta.
Các điều kiện cổ địa lí của vùng nhiệt đới ẩm nước ta giai đoạn này được hình thành và phát triển thuận lợi.