Lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ

Nước ta có lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ rất lâu đời gắn liền với sự hình thành và phát triển của trái đất . Đó là một quá trình rất lâu dài và phức tạp bao gồm ba giai đoạn:
) Tiền Cambri
) Cổ kiến tạo
) Tân kiến tạo
Giai đoạn Tiền Cambri

Là giai đoạn sơ khai của lịch sử trái đất gồm hai đại là:
- Thái cổ
- Nguyên sinh
Cùng là giai đoạn hình thành nền móng ban đầu của lãnh thổ Việt Nam với những đặc điểm sau đây :

Đây là giai đoạn hình thành nền móng ban đầu
Th? gi?i di?n ra l� 2 t? nam k?t thỳc cỏch dõy 542 tri?u nam.

. Nú ch? di?n ra trong ph?m vi h?p trờn ph?n lónh th? nu?c ta hi?n nay

Di?n ra m?t s? noi thu?c khu v?c nỳi cao Ho�ng Liờn Son, kh?i nỳi R�o C? ? B?c Trung B?, kh?i nỳi Kon Tum ? Tõy Nguyờn
Các điều kiện cổ địa lí còn rất sơ khai & đơn điệu
- Thạch quyển
- Khí quyển mỏng: amoniac, điôxit cacbon, nitơ, hiđrô & ít ôxi
- Thuỷ quyển: đã có lớp nước chảy trên bề mặt
- Sinh quyển:
+ Rêu, tảo
+ Động vật thân mềm
III) Giai do?n C? ki?n t?o
Giai đoạn cổ kiến tạo là giai đoạn nối tiếp của tiền Cambri giai đoạn này có tính chất quyết định lịch sử phát triển tự nhiên Việt Nam với những đặc điểm sau:
1) Diễn ra trong thời gian khá dài tới 477 triệu năm
Bắt đầu từ kỉ Cambri cách đây 542 triệu năm gồm hai đại là đai cổ sinh &đại trung sinh chấm dứt ở kỉ Krêta cách đây 65 triệu năm


2) Là giai đoạn nhiều biến động mạnh mẽ nhất trong lịch sử phát triển nước ta
Trongđại cổ sinh lãnh thổ nước ta chịu ảnh hưởng của vận động tạo núi Calêđôni & Hécxini. Trung sinh chịu ảnh hưởng của vận động tạo núi Inđôxini, Kimêri.
Các vận động tạo núi đã tạo cho diện tích phần đất liền của nước ta được mở rộng & đất đá của giai đoạn này rất cổ bao gồm các loại trầm tích (trầm tích biển & trầm tích lục địa), macma & biến chất
Tuy nhiên, trong giai đoạn này nhiều lãnh thổ nước ta bị chìm ngập dưới biển qua các pha trầm tích.
Trong giai đoạn cổ kiến tạo có nguồn gốc nội & ngoại sinh đã được hình thành.
các hoạt động uốn nếp & nâng lên diễn ra ở những nơi :
- Trong đại cổ sinh là các núi thượng nguồn sông chảy khối nâng Việt Bắc, dãy núi KonTum.
- Trong đại trung sinh các dãy núi được hình thành theo hướng TB-ĐN như núi ở Tây Bắc & Bắc Trung Bộ, dãy núi sông Mã, Trường Sơn Bắc ngoài ra còn có các dãy núi vòng cung ở ĐB & các núi cao ở Nam Trung Bộ.
=> Về cơ bản các dãy núi ở Việt Nam hệ thống núi đều được hình thành ở giai đoạn cổ kiến tạo

3) Đây là giai đoạn cảnh quan địa lí nhiệt đới ở nước ta đã rất phát triển
Các điều kiện cổ địa lí của vùng nhiệt đới ẩm ở nước ta đã được hình thành phát triển đa dạng phong phú mà dấu vết để lại là các loại đá san hô tuổi cổ sinh, đá than tuổi trung sinh cùng nhiều loại đá khác.

4) Ý nghĩa của giai đoạn cổ kiến tạo
Đại bộ phận lãnh thổ nước ta đã được định hình
III) Giai đoạn Tân kiến tạo
Bắt đầu từ kỉ Palêogen(cách đây 65 triệu năm) kéo dài đến kỉ Đệ tứ (cách đây 1,8 triệu năm) & hiện nay vẫn đang tiếp tục diễn ra
- Giai đoạn Tân kiến tạo chính là giai đoạn cuối cùng trong việc hình thành địa lí tự nhiên Việt Nam.
- Giai đoạn Tân kiến tạo có những đặc điểm sau:
1) Là giai đoạn diễn ra ngắn nhất trong lịch sử hình thành & phát triển tự nhiên nước ta
Giai đoạn này chỉ mới bắt đầu từ cách đây 65 triệu năm & đang tiếp diễn đến nay.

2) Chịu sự tác động mạnh mẽ của kì vận động tạo núi Anpơ – Himalaya & những biến đổi khí hậu có quy mô toàn cầu.
a) lãnh thổ việt Nam chịu sự tác động mạnh mẽ của kì vận động tạo núi Anpơ - Himalaya

Vận động tạo núi Anpơ – Himalaya có tác động đến lãnh thổ nước ta bắt đầu từ kỉ Nêôgen (cách đây 23 triệu năm) cho đến nay.
Đặc điểm quan trọng & tiêu biểu nhất của giai đoạn này là ở nước ta. Dãy núi Hoàng Liên Sơn có đỉnh Phanxiphăng được nâng lên rất cao (đỉnh núi cao nhất nước ta 3143 m) mặt khách một số khu vực khác cũng được nâng cao địa hình nên làm trẻ lại các đứt gãy phun trào mácma vì vậy địa hình nước ta vì vậy địa hình nước ta có tính chất phân bậc tiếp tục hoàn thiện các điều kiện tự nhiên làm đất nước có diện mạo & các đặc điểm tự nhiên như hiện nay


b) Những biến đổi khí hậu có quy mô toàn cầu ảnh hưởng đến Việt Nam
Giai đoạn Tân sinh (đặc biệt là kỉ Đệ Tứ) khí hậu thế giới có những biến đổi lớn với những thời kì băng hà làm cho mực nước biển có sự giao động lớn. Đã có lần biển tiến & biển lùi trên lảnh thổ nước ta mà dấu vết đẻ lại là các thềm biển, cồn cát, các ngấn nước trên vách đá ở vùng ven biển, ven bờ
Tác động trên đã làm cho thềm lục địa Việt Nam rộng hơn & nông hơn. Địa hình ven biển cũng đa dạng phong phú hơn
3) Là giai đoạn tiếp tục hoàn thiện các điều kiện địa lí tự nhiên làm cho đất nước ta có diện mạo & đặc điểm tự nhiên như hiện nay
Ảnh hưởng của hoạt động Tân kiến tạo làm cho một số vùng núi được nâng lên, địa hình trẻ lại các hoạt động xâm thực bồi tụ được đẩy mạnh, hệ thống sông ngòi bồi đắp nên những đồng bằng châu thổ rộng lớn đặc biệt là đồng bằng Bắc Bộ & đồng bằng Nam Bộ.
Các mỏ khoáng sản có nguồn gốc ngoại sinh được hình thành như: dầu mỏ, than nâu...


Các điều kiện tự nhiên nhiệt đới ẩm đã được thể hiện rõ rệt trong các quá trình tự nhiên:
+ Quá trình phong hoá & hình thành đất trong nguồn nhiệt ẩm dồi dào của khí hậu.
+ Lượng nước phong phú của mạng lưới sông ngòi & nước ngầm.
+ Sự phong phú & đa dạng của thổ nhưỡng & giới sinh vật
+ Các hiện tượng trên đã tạo nên hiện tại & sắc thái của thiên nhiên



Bài học của chúng ta đến đây là kết thúc