

TIẾT 111 : LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN ( LUYỆN TẬP )

 I. ÔN TẬP LÝ THUYẾT:
- LIÊN KẾT NỘI DUNG
- LIÊN KẾT HÌNH THỨC

LIÊN KẾT
NỘI DUNG

LIÊN KẾT CÂU,
LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

LIÊN KẾT
HÌNH THỨC

1.Sơ đồ phương tiện liên kết
LIÊN KẾT CÂU, LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

LIÊN KẾT NỘI DUNG

LIÊN KẾT
CHỦ ĐỀ

LIÊN KẾT
LÔ GÍC

LIÊN KẾT HÌNH THỨC

PHÉP NỐI

PHÉP LẶP

PHÉP
PHÉP
PHÉP THẾ
ĐỒNG NGHĨA ,
LIÊN TƯỞNG
TRÁI NGHĨA

2. Phép liên kết câu là :
Những người yếu đuối vẫn hay hiền lành. Muốn ác phải là kẻ mạnh
( Nam Cao- Chí phèo )

Phép trái nghĩa :

yếu đuối >< mạnh ; hiền lành >< ác

TIẾT 111 : LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN ( LUYỆN TẬP )

 I. ÔN TẬP LÝ THUYẾT:
- LIÊN KẾT NỘI DUNG
- LIÊN KẾT HÌNH THỨC

LIÊN KẾT CÂU,
LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

 II. LUYỆN TẬP :

1,BÀI TẬP 1 ( sgk /49+50)

LIÊN KẾT
NỘI DUNG

LIÊN KẾT
HÌNH THỨC

TIẾT 111 : LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN
( LUYỆN TẬP )
Bài tập 1.
Chæ ra caùc pheùp lieân keát caâu, lieân keát ñoaïn vaên:
tr­êngnhäc
A, Tröôø
g hoïc cuûa chuùng ta laø tröôøng hoïc cuûa
cheá ñoä daân chuû nhaân daân, nhaèm muïc ñích ñaøo
taïo nhöõng coâng daân vaø caùn boä toát, nhöõng ngöôøi
chuû töông lai cuûa nöôùc nhaø. Veà
maët, tröôø
g
VÒmoï
mäii mÆt
tr­êngnhäc
hoïc cuûa chuùng ta phaûi hôn haún tröôøng hoïc cuûa
thöïc daân vaø phong kieán.
Muoán ñöôïc nhö theá thì thaày giaùo, hoïc troø vaø
caùn boä phaûi coá gaéng hôn nöõa ñeå tieán boä hôn nöõa.

( Hoà Chí Minh, Vaán ñeà giaùo duïc)

TIẾT 111 : LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN
( LUYỆN TẬP )
Lieân keát caâu:
 *C1=>
C2 -> Tröôøng hoïc
-> VÒ mäi mÆt
* Lieân keát ñoaïn vaên:

-> pheùp laëp.
-> PhÐp nèi

Töø “ nhö theá” ôû ñoaïn 2 thay theá caâu “ Veà moïi
maët, tröôøng hoïc cuûa chuùng ta phaûi hôn haún …
phong kieán” ôû ñoaïn 1
=> Phép thế
Từ “Trường học” liên tưởng đến “thầy giáo,
học trò ,cán bộ”
=> Phép liên tưởng

TIẾT 111 : LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN
( LUYỆN TẬP )
B, Văn
nghệ đã làm cho tâm hồn họ thực được sống. Lời gửi của
Văn nghệ
văn
Vănnghệ
nghệ là sự
Sựsống.
sống
Tâm hồn
Văn nghệ
nghệ
Sự
sống ấy tỏa đều cho mọi vẻ, mọi mặt của tâm
hồn. Văn
Sự sống
Tâm hồn
nói chuyện với tất cả tâm
hồn chúng ta , không riêng gì trí tuệ,
nhất là trí thức.
(Nguyễn Đình Thi, Tiếng nói văn nghệ )

* Liên kết câu :

Câu 1 -> Câu 2 : Văn nghệ => Phép lặp

Câu 3 -> Câu 4 : Tâm hồn

=> Phép lặp

* Liên kết đoạn :
Câu 2 -> Câu 3 : Sự sống

=> Phép lặp

Câu 4 -> Câu 1 : Văn nghệ => Phép lặp

thời gian
C,Thật ra , thời
gian không phải là một mà là hai : đó là một
định luật tự nhiên, khách quan , bao trùm thế giới ,vừa là
con người
Bởi vì
vì
một khái niệm chủ quan của con
người đơn độc 1 . Bởi
Thôø
i gian vaät lí voâ hình, giaùthời
laïngian
h, ñi treâcon
n moä
t
con
người
người
chỉ có con người mới có ý thức về thời gian 2 .Con người là
con ñöôøng thaúng taép, ñeàu ñaën nhö moät caùi maùy
sinh vật duy nhất biết rằng mình sẽ chết, và biết rằng
(tuyeät haûo bôûi vì khoâng bao giôø hö), taïo taùc vaø
thời gian
gian là liên tục. 3
thời
phaù huûy moïi sinh vaät, moïi hieän höõu. Trong khi
Thời gian là gì ?, trong tạp chí Tia sáng
ñoù, thôøi gian taâm lí laïi höõu hình, noùng boûng quay
theo moät hình troøn, luùc nhanh luùc chaäm vôùi bao
Liênnhieâ
kếtu câu
kæ nieä:m nhôù thöông veà dó vaõng, cuõng nhö
bao nhieâu döï truø lo laéng cho töông lai.
Câu 1 -> Câu 2 -> Câu 3 :



“ thời gian ,con người”
Câu 1 -> Câu 2 : Bởi vì

=> Phép lặp
=> Phép nối

Hết
119
120
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
0giờ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
* LUẬT

CHƠI ( 2 phút)
- Mỗi tổ được thảo luận 1 phút
-Mỗi tổ cử một đại diện lên bảng thi viết được nhiều
và đúng nhất các cặp từ trái nghĩa trong thời gian 1 phút.
- Chấm điểm nhận xét .

TIẾT 111 : LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN
( LUYỆN TẬP )
Bµi tËp 2 : T×m trong hai c©u nh÷ng cÆp tõ ng÷ tr¸i nghÜa ph©n
biÖt ®Æc ®iÓm cña thêi gian vËt lÝ víi ®Æc ®iÓm cña thêi gian
lÝ, gióp cho
c©u Êy liªn kÕt chÆt chÏ víi nhau :
Thêit©m
gian
Thêihai
gian



vËt lÝ

t©m lÝ

Thêi gian t©m lÝ
v« h×nh

><

Thêi gian vËt lÝ
h÷u h×nh

gi¸ l¹nh

><

nãng báng

th¼ng t¾p

><

h×nh trßn

®Òu ®Æn

><

lóc nhanh lóc chËm

dĩ vãng

><

tương lai

=> Liªn kÕt vÒ néi dung vµ h×nh thøc lµ yªu cÇu chung cho tÊt
c¶ c¸c v¨n b¶n thuéc c¸c PTB§. V× thÕ, khi t¹o lËp v¨n b¶n, dï viÕt
theo PTB§ nµo, HS còng ph¶i ®¶m b¶o sù liªn kÕt gi÷a c¸c c©u, c¸c
®o¹n trong v¨n b¶n ®ã.

Chóc
mõng
b¹n

Chóc
mõng
b¹n

Biết cách hoà hợp với những
kiểu người khác nhau

Chóc
mõng
b¹n
Đừng so sánh bạn với người khác.
Không ai sống thay bạn
và bạn cũng không thể sống thay ai.
Hãy từ bỏ cái cảm giác
xót xa thương hại bản thân mình.

TIẾT 111 : LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

BÀI TẬP 3 ( SGK- 50+51)

( LUYỆN TẬP )

Hãy chỉ ra các lỗi về liên kết nội dung trong những đoạn trích sau
và nêu cách sửa các lỗi ấy ?
a, Cắm đi một mình trong đêm. Trận địa đại đội 2 ở phía bãi bồi
bên một dòng sông. Hai bố con cùng viết đơn xin ra mặt trận. Mùa
thu hoạch lạc đã vào chặng cuối.



( Dẫn theo Trần Ngọc Thêm )

Lỗi liên kết nội dung : LIÊN KẾT CHỦ ĐỀ -> Các câu không cùng
phục vụ một chủ đề
Cách sửa :
Thêm một số từ ngữ hoặc câu để thiết lập liên kết chủ đề giữa các câu.

Sửa : Cắm đi một mình trong đêm. Anh băng qua trận địa đại
đội 2 của anh ,ở phía bãi bồi bên một dòng sông. Anh chợt nhớ
hồi đầu mùa lạc hai bố con anh cùng viết đơn xin ra mặt trận.
Bây giờ, mùa thu hoạch lạc đã vào chặng cuối .

TIẾT 111 : LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

( LUYỆN TẬP )

BÀI TẬP 3 ( sgk -50+51)
b, Năm 19 tuổi chị đẻ đứa con trai, sau đó chồng chị mắc bệnh, ốm lền
trong hai năm rồi chết. Chị làm quần quật phụng dưỡng cha mẹ chồng, hầu
hạ chồng, bú mớm cho con. Có những ngày cơn bệnh tạm lui, chồng chị yêu
thương chị vô.
( dẫn theo Trần Ngọc Thêm)



Lỗi liên kết nội dung : LIÊN KẾT LÔ GÍC -> Các câu
không cùng phục vụ một chủ đề

Cách sửa : Thêm trạng ngữ chỉ thời gian vào câu 2 để làm rõ mối

quan hệ thời gian giữa các sự kiện.

Sửa : Năm 19 tuổi chị đẻ đứa con trai, sau đó chồng chị mắc bệnh, ốm lền

trong hai năm rồi chết. Suốt hai năm anh ốm nặng ,chị làm quần quật phụng
dưỡng cha mẹ chồng, hầu hạ chồng, bú mớm cho con. Chị còn nhớ có
những ngày cơn bệnh tạm lui, chồng chị yêu thương chị vô.
( dẫn theo Trần Ngọc Thêm)
KÕt luËn : Lçi vÒ néi dung hay m¾c ph¶i lµ c¸c c©u, c¸c
®o¹n thiÕu thiÕu liªn kÕt vÒ chñ ®Ò ( c¸c ý m©u thuÉn), c©u
v¨n thiÕu l« - gÝc khiÕn v¨n b¶n kh«ng m¹ch l¹c, kh«ng liªn
kÕt.

TIẾT 111 : LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN
Bµi tËp 4:

LUYỆN TẬP )

ChØ ra vµ nªu c¸ch söa c¸c lçi vÒ liªn kÕt h×nh thøc trong ®o¹n trÝch d­
íi ®©y :
a, Víi bé r¨ng kháe cøng, loµi nhÖn khæng lå nµy cã thÓ c¾n
thñng c¶ giµy da. Mäi biÖn ph¸p chèng l¹i nã vÉn ch­a cã kÕt qu¶ v×
chóng sèng s©u d­íi mÆt ®Êt. HiÖn nay,ng­êi ta vÉn ®ang thö t×m c¸ch
b¾t chóng ®Ó lÊy näc ®iÒu trÞ cho nh÷ng ng­êi bÞ nã c¾n.
( B¸o )



Nã : dïng ®Ó chØ vËt mang tÝnh c¸ thÓ.
Chóng : dïng ®Ó chØ vËt mang sè nhiÒu.
Dïng nã kh«ng hîp lÝ

=>

thay b»ng chóng.

KÕt luËn :
Lçi liªn kÕt h×nh thøc th­êng gÆp lµ dïng tõ ng÷
liªn kÕt kh«ng hîp lÝ.

BÀI TẬP 4 ( SGK/ 51 ) Chỉ ra và nêu cách sửa các lỗi liên
kết hình thức trong những đoạn trích dưới đây ?
a, Với bộ răng khỏe cứng, loài nhện khổng lồ này
có thể
nó
chúng
cắn thủng cả giày da. Mọi biện pháp chống lại nó
vẫn
chưa có kết quả vì chúng sống lâu dưới mặt đất. Hiện nay,
chúng
nó
người ta vẫn đang thử tìm
cách bắt chúng để lấy nọc điều trị
cho những người bị nó cắn.


Lỗi

=> Nã : dïng ®Ó chØ vËt mang tÝnh c¸ thÓ.

Chóng : dïng ®Ó chØ vËt mang sè nhiÒu.

Sửa : Dùng nó không hợp lý => thay bằng chúng

b, Tại văn
phòng, đồng chí Bộ trưởng đã gặp gỡ
hội trường
một số bà con nông dân để trao đổi ý kiến. Mỗi
lúc bà con kéo đến hội trường một đông.

Loãi : Töø “ vaên phoøng” vaø töø “ø hoäi tröôøng” trong
tröôøng hôïp naøy khoâng cuøng nghóa vôùi nhau.
Sửa : Thay từ “ Văn phòng” => từ “hội trường”
KÕt luËn :
Lçi liªn kÕt h×nh thøc th­êng gÆp lµ dïng tõ ng÷
liªn kÕt kh«ng hîp lÝ.

bµI TËP 5: ViÕt mét ®o¹n v¨n ng¾n
( tõ 3 dÕn 5 c©u ) chñ ®Ò vÒ mïa xu©n,
cã sö dông phÐp lÆp, phÐp thÕ,
phÐp nèi.
* §o¹n

v¨n mÉu:

Cø mçi khi hoa ®µo chóm chÝm, ph¶ng phÊt trong giã rÐt lµ b¸o
hiÖu mïa xu©n s¾p vÒ. Mïa xu©n lµ mïa ®Çu tiªn cña mét n¨m
míi ,víi nhiÒu kÕ ho¹ch míi. Kh«ng nh÷ng vËy mïa xu©n cßn
lµ mïa cña tr¨m hoa ®ua në, chim hãt lÝu lo ,c¶nh vËt trµn trÒ
mét søc sèng míi. Råi tõng ®µn chim tró ®«ng trë vÒ, rÝu rÝt trªn
nh÷ng ngän c©y nh­®ang vÉy gäi mïa xu©n vÒ.

TiÕt 111:

Bµi tËp

Chän tõ thÝch hîp (vì, mà rồi, thế là, bởi vì, tức thì)
®iÒn vµ ch« trèng (…) ®Ó liªn kÕt c©u trong ®o¹n v¨n :
Chà chà! Béo ơi là béo! Béo đến nỗi có thằng dân nào vô ý,
buột mồm nói ra một câu sáo rằng: “nhờ bóng ông lớn” là tưởng
ngay nó nói xỏ ông, /... (1) / mặt bàn là một, mặt nó là hai bị vả
đôm đốp,/….(2) / thằng khốn nạn ấy, ông truy cho đến kì cùng,
không còn có thể làm ăn mở mày mở mặt được nữa /…(3)/ ông
có sẵn trong tay hàng mớ pháp luật thi ông ngại gì không khép
thằng bảo quan béo vào tội “làm rối loạn trị an”, /…(4)/, việc
công việc tư ông đều trọn vẹn, /…(5)/, không những ông được
hả giận mà còn được tiếng là mẫn cán nữa là khác.
(Theo Nguyễn Công Hoan- Đồng hào có ma)

TiÕt 111:
Chà chà! Béo ơi là béo! Béo đến nỗi có thằng dân nào vô ý,
buột mồm nói ra một câu sáo rằng: “nhờ bóng ông lớn” là
Tức thì
tưởng ngay nó nói xỏ ông, /…………/
mặt bàn là một, mặt
Mà rồi
nó là hai bị vả đôm đốp,/………./thằng
khốn nạn ấy, ông
truy cho đến kì cùng, không còn có thể làm ăn mở mày mở
mặt được nữa /………/
Bởi vì ông có sẵn trong tay hàng mớ pháp
luật thi ông ngại gì không khép thằng bảo quan béo vào tội
Thế là việc công việc tư ông đều trọn
“làm rối loạn trị an”, /………/,
Vì
vẹn, /………/,
không những ông được hả giận mà còn được
tiếng là mẫn cán nữa là khác.
(Theo Nguyễn Công Hoan- Đồng hào có ma)

TIẾT 111 : LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN
( LUYỆN TẬP )

củng cố
I. ¤n tËp lÝ thuyÕt :
* Liªn kÕt vÒ néi dung :
* Liªn kÕt vÒ h×nh thøc :
II.LuyÖn tËp :
* Bµi tËp ph¸t hiÖn :
* Ch÷a lçi liªn kÕt c©u vµ liªn kÕt ®o¹n v¨n :
* T¹o lËp v¨n b¶n :