ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
KHOA ĐỊA LÝ



Giáo viên hướng dẫn : Hoàng Thị Diệu Huyền
Nhóm sinh viên thực hiện: Lê Thị Nguyệt Ánh
Nguyễn Thị Duy Duyên
Đinh Thị Thúy Hằng
Trương Thị Thanh
Phạm Thị Xuyến
Lớp : 06SDL

TÌM HIỂU VỀ LIÊN MINH CHÂU ÂU EU
ĐỀ CƯƠNG
A-Phần mở đầu
B-Phần nội dung
Chương 1:Quá trình hình thành và phát triển của liên minh Châu Âu EU
1.1 Hoàn cảnh ra đời ,quá trình phát triển liên minh châu âu
1.2 Vai trò của liên minh Châu Âu EU
1.3 Điều kiện gia nhập tổ chức
1.4 Cơ cấu tổ chức
1.5Tthành tựu và khó khăn
1.5.1 Thành tựu
1.5.2 Khó khăn
Chương 2:Quan hệ giữa EU với thế giới
2.1 Quan hệ EU-Mỹ
2.1.1 Khái quát tiến trình quan hệ EU-Mỹ
2.1.2 Quan hệ EU-Mỹ trên một số lĩnh vực
a) Về chính trị -quân sự
b) Về kình tế
2.1.3 Những thuận lợi khó khăn
2.2 Quan hệ Nga-EU
2.3 Quan hệ EU-Trung Quốc
2.4 Quan hệ ASEAN-EU
Chương 3:Quan hệ EU-Việt Nam và khả năng hợp tác của EU với Việt Nam

3.1 Việt Nam –EU quan hệ đối tác toàn diện
3.1.1 Quan hệ ngoại giao
3.1.2 Quan hệ về chính trị
3.1.3 Quan hệ hợp tác –phát triển
3.1.4 Quan hệ thương mại
3.2 Thuận lợi và khó khăn trong quan hệ hợp tác giữa việt nam –EU
3.2.1 Thuận lợi
3.2.2 Khó khăn
3.3 Quan hệ thương mại Việt Nam –liên minh Châu Âu trong bối cảnh EU mở rộng
Chương 4:Kết luận

A- Phần mở đầu
Chiến tranh thế giới lần thứ 2 đã để lại hậu quả hết sức nặng nề cho các quốc gia tham chiến cũng như nước ảnh hưởng…Đặc biệt là về kinh tế .Đồng thời xu hướng khu vực hóa toàn cầu hóa ngày càng phát triển mạnh mẽ ,xuất phát từ thực tiễn này , mà các quốc gia ,khu vực trên thế giới liên kết với nhau để hình thành nên các trung tâm khu vực về kinh tế , chính trị , quân sự ,văn hóa (WTO,APEC…)
Hòa vào xu thế vận động đó các quốc gia khu vực Tây Âu đã liên kết với nhau để hình thành nên một trung tâm liên minh về kinh tế nông nghiệp, tiền tệ , KHKT…để cùng hợp tác phát triển trong nội khu vực và các quốc gia trên thế giới
Để phục vụ cho việc học tập, nâng cao tầm hiểu biết cho mỗi sinh viên và cho công tác giảng dạy môn địa lý sau này chúng tôi chọn đề tài về liên minh Châu Âu EU
B-Phần nội dung
Chương 1: Quá trình hình thành và phát triển của EU
1.1 Hoàn cảnh ra đời, quá trình phát triển của liên minh Châu Âu EU
Ý tưởng hợp nhất Châu Âu với hy vọng về hòa bình và hiểu biết lẫn nhau nhằm tránh mọi nguy cơ xung đột ,không còn cảnh chiến tranh tàn phá đã ra đời từ rất sớm và bắt đầu trở thành hiện thực từ sau chiến tranh thế giới 2
-9/5/1950:Ý thưởng về thành lập liên minh Châu Âu ra đời bao gồm 6 nước :Bỉ,Đức ,Ý ,Lucxembua,Pháp ,Hà Lan
-1951 :Ký hiệp ước Pari, tiến đến thành lập cộng đồng than-thép Châu Âu (ECSC)
-1957 Ký hiệp ước Rooma thành lập cộng đồng nguyên tử lượng (Eurastom) và thành lập cộng đồng kinh tế Châu Âu (EEC)
-1967Cơ quan điều hành của các cộng đồng trên hợp nhất gọi là cộng đồng Châu Âu (EC)
-1973 Gia nhập thêm Đan Mạch, Ailen,Anh
-1981Gia nhập Hy Lạp
-1986 Triển khai xây dựng thị trường nội địa thống nhất Châu Âu

-1992 ký hiệp ước Manstrict EC được đổi thành Liên minh Châu Âu EU và chính thức thành lập năm 1993
-1/1/1995: với sự gia nhập của Áo, Phần Lan,Thụy Điển,EU bao gồm 15 quốc gia
-2/10/1997:ký hiệp ước Amstexdam
-11/12/2000:ký hiệp ước Nice
-1/5/2004:EU kết nạp 10 thành viên :Sec, Hunggari, Ba Lan,Slovakia,Slovenia,Litva, Latvia, Estonia, Malta, CH Ship,.Nâng tổng số thành viên của EU lên 25 thành viên
-1/1/2007:Rumaniva Bungari:2 quốc gia Đông Nam Châu Âu gia nhập EU nâng tổng số thành viên của EU lên 27 thành viên.
*EU không ngừng được mở rộng như vậy cho thấy đây là một tổ chức hoạt động có hiệu quả.EU mở rộng là một tất yếu khách quan phù nhợp với xu hướng khu vực hóa,toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới,mang lại lợi ích cho tất cả các quốc gia.
1.2 Vai trò của liên minh Châu Âu (EU)
300 năm CNH,có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước, lãnh thổ có nền tảng vững chắc phát triển xã hội,với nền văn hóa Bắc Âu,có vị trí quan trọng,chiếm phần lớn hóa Châu Âu lâu đời,trên ngân hàng ,
Dịch vụ có nền kinh tế phát triển với trình độ cao Liên minh Châu Âu bao gồm các nước ở Tây TRung& lục địa Châu Âu.là một
Là một trong những trung tâm kinh tế ,chính trị , xã hội văn hóa,lớn nhất thế giới (là đối tác thương mai lớn , chiếm 25% xuất nhập khẩu toàn cầu,trong khi đó Mỹ 19% Nhật 11%).EU-vùng có tỉ lệ viện trợ phát triển nhiều nhất chiếm 0,35% GDP trong đó Hà Lan, Đức,Đan Mạch ,Pháp,Thụy Điển là những nước có tỉ lệ cao nhất khu vực:0.5% GDP(Nhật và Mỹ 0,1)
Về tiềm lực kinh tế với tổng GDP hàng thứ hai thế giới (10 tỉ USD chỉ sau NAFTA)
Với ý tưởng đầy tham vọng nhất thể hóa Châu Âu , thiết lập giới. EU đang xây dựng một mô hình tổ chức chưa từng có trên thế giới và được coi là tổ chức liên kết khu vực tương đối thống nhất chặt chẽ.Cùng với Mỹ và Nhật Bản liên minh Châu Âu cũng là một siêu cường về kinh tế , có vị thế chính trị ngày càng phát triển ,vai trò ngày càng lớn một liên minh kinh tế tiền tệ, chính trị lớn nhất thế trong việc giải quyết các vấn đề quốc tế
EU là liên kết khu vực cao nhất với 4 mặt chung:
+Thiết lập thị trường chung
+Liên kết KHKT
+Thực hiện chính sách nông nghiệp chung
+Thực hiện chính sách tiền tệ chung
1.3 Điều kiện gia nhập tổ chức
-Về chính trị: những thành viên gia nhập EU cần có hiến pháp vững mạnh, đảm bảo dân chủ , có luật pháp , có nhân quyền . Biết tôn trọng và bảo vệ các dân tộc ít người
-Về kinh tế:có nền kinh tế mang chức năng thì trường ,có khả năng đối mặt với sức ép cạnh tranh
-Về tính tuân thủ :tuân thủ những thành quả mà EU đã đạt được, khả năng gánh các trách nhiệm liên quan đến các thành viên của EU ,gồm cả trách nhiệm gắn kết vì mục đích chính trị , kinh tế, tiền tệ
1.4 Cơ cấu tổ chức
EU có 4 cơ quan chính :
- Hội đồng bộ trưởng :chịu trách nhiệm các chích sách lớn của EU bao gồm các bộ trưởng đại diện cho các thành viên .Các nước luân phiên làm chủ tịch với nhiệm kỳ 6 tháng .Giúp việc cho hội đồng có ủy ban đại diện thường trực và ban tổng thư ký .
Từ đến nay,người đứng đầu nhà nước hay đứng đầu chính năm 1957 phủ,các ngoại trưởng, chủ tịch và phó chủ tịch ủy ban
Hội đồng bộ trưởng là cơ quan lãnh đạo tối cao cảu liên minh Châu Âu EU
-Ủy ban Châu Âu :là có cuộc họp thường kỳ để bàn quyết định những vấn đề lớn của EU .Cơ chế này gọi là hội đồng Châu Âu hay hội nghị thượng đỉnh EU
Cơ quan điều hành gồm 20 ủy viên,nhiệm kỳ 5 năm, do các chính phủ nhất trí cử và chỉ bãi miễn với sự nhất trí của nghị viện Châu Âu.Dưới các ủy viên là các tổng vụ trưởng chuyên trách từng vấn đề từng khu vực
Nghị viện Châu Âu :gồm 732 nghị sĩ , nhiệm kỳ 5 năm ,được bầu theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu .Trong nghị viện các nghị sĩ ngồi theo nhóm chính trị khác nhau khong theo quốc tịch.Nhiệm vụ chính là thông qua ngân sách của hội đồng Châu Âu quyết định trong một số lĩnh vực , kiểm tra , giám sát việc thực hiện các chính sách của EU, có quyền bãi miễn các chức vụ ủy viên ủy ban Châu Âu
1.5 Thành tựu và khó khăn
1.5.1 Thành tựu
Liên minh Châu Âu EU ngày càng lớn mạnh về nhiều mặt đặc biệt là hội tụ đông đảo các nền kinh tế phát triển .Là liên minh khu vực lớn nhất thế giới , EU đạt được nhiều thành tựu .
-EU là một trung tâm kinh tế thế giới.
+Nhờ thành công trong việc tạo ra một thị trường chung, có khả năng đảm bảo sự tự do lưu thông hàng hóa, con người ,dịch vụ cho các nước thành viên và sử dụng một đồng tiền chung Euro, thành công trong việc tạo nên hiệp hội thương mại tự do châu Âu (EFTA).Ngày nay,EU trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới
+ Cụ thể năm 2004 GDP của EU =109% của Hoa Kỳ, gấp 2,8 lần Nhật Bản.EU vượt xa Hoa Kỳ ,Nhật Bản về số dân,trị giá xuất khẩu so với GDP(%) và tỉ lệ % trong nhập khẩu thế giới.
- EU- tổ chức thương mại hàng đầu thế giới.
+Các nước EU đã dỡ bỏ hàng rào thuế quan trong buôn bán với nhau và cũng có chung mức thuế quan và trong quan hệ với nước ngoài cũng vậy.
+EU hiện nay đang dẫn đầu thế giới về thương mại,vượt Hoa Kỳ ,Nhật Bản.EU là đồng minh lớn nhất của các nước thuộc thế giới thứ 3, một số nước Châu Á,Caribe và châu Phi.
Cụ thể năm 1968,EU xây dựng xong đồng minh thuế quan giữa các nước hội viên, giảm thuế suất nhập khẩu trong quan hệ với các nước
+EU có những thay đổi trong ngoại thương .Trước năm 1980 tập trung phát triển ngoại thương với Hoa Kỳ , Nhật Bản và các nước thuộc địa cũ .Sau 1980, đầu tư vào công nghiệp ở nhóm nước NIC,Trung và Nam Mỹ hiện nay trở thành bạn hàng lớn của một số nước đang phát triển trong đó có Việt Nam.
+Trong nền thương mại thế giới EU giữ vai trò quan trọng .Năm 2004 EU chiếm 37,7%hoạt động xuất nhập khẩu, 59% viện trợ phát triển của thế giới .Hiện nay chiếm 34% tổng giá trị kinh tế của thế giới, 26% tổng sản xuất ô tô , 19% trong năng lượng và tiêu thụ thế giới
+Giống Hoa Kỳ EU đang cổ động cho buôn bán tự do trên thế giới .Trong đó chính sách hải quan là nền tảng liên minh Châu Âu EU,là yếu tố quan trọng của sự vận hành phát triển chung .Liên minh hải quan phải đối mặt với những vấn đề cấp bách để vừa đảm bảo luồng trao đổi thương mại vừa kiểm soát tốt nó
+Mức thuế nhập khẩu trung bình của EU đối với sản phẩm công nghiệp là 4% tuy nhiên EU còn phải giảm và thường xuyên miễn thuế nhập khẩu đối với các nước .
+EU đã không tuân thủ đầy đủ các quy định của tổ chức thương mại thế giới WTO
-EU- xây dựng thành công thị trường chung Châu Âu
+Trải qua quá trình phát triển và mở rộng .Ngày 1/1/1993 EU thiết lập một thị trường chung cho các nước thành viên trong thị trường chung ấy gồm 4 mặt của tự do lưu thông
Tự do di chuyển :ví dụ người Đan Mạch có thể làm việc bất cứ nơi nào trong khối
Tự do lưu thông dịch vụ (ngân hàng kế toán , thông tin liên lạc)ví dụ một công ti vận tải của Bỉ có thể đảm nhận một hợp đồng ở bên trong nước Đức như một công ti của Đức
Tự do lưu thông hàng hóa các sản phẩm sản xuất hợp pháp ở một nước EU được tự do vận chuyển và bán trong thị trường chung Châu Âu , thuế gía trị gia tăng bị bãi bỏ .Liên minh hải quan được Eu hoàn thiện .Ví dụ một chiếc ô tô của Ý bán sang các nước EU khác không phải nộp thuế hải quan
Tự do lưu thông tiền vốn :các hạn chế đói với giao dịch thanh toán bị bãi bỏ các nhà đầu tư có thể lựa chọn khả năng đầu tư có lợi nhất .Ví dụ Bồ Đào Nha có thể mở tài khoản tại Pháp như người Pháp


-Euro đồng tiền chung của EU
+Euro liên minh tiên tiền tệ.Năm 1968Euro ra đời nhưng chỉ lưu thông trên giấy tờ.1/1/2002 có nhiều nước thành viên của EU sử dụng Euro là đồng tiền chung ,đến năm 2006 lên tới 13 quốc gia đưa sự liên kết lên mức cao hơn và toàn diện liên minh kinh tế tiền tệ.
+Việc đưa ra đồng Euro vào lưu hành là hình ảnh tập trung cho sự thống nhất của các nước thành viên trong EU,mang lại nhiều lợi ích vô cùng quan trọng như:nâng cao sức cạnh tranh,thủ tiêu những rủi ro trong chuyển đổi tiền tệ,tạo thuạn lợi cho việc chuyển giao vốn trong EU
-EU đã đạt được nhiều thành công trong hợp tác sản xuất và dịch vụ.
+Hợp tác trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ.
Dự án”Arican” và “E-bơt”: cho đến nay cơ quan hàng không vũ trụ Châu Âu (ESA) đã đưa ra quỹ đạo hơn 720 vệ tinh nhân tạo. Hiện nay ,ESA nhận được nhiều hợp đồng đưa vệ tinh nhân tạo lên vũ trụ hơn cơ quan hàng không vũ trụ Nasa của Hoa KỲ.
Tổ hợp công nghệ hàng không E-bot có trụ sở ở Tuludo(Pháp) do Đức ,Anh, Pháp sáng lập đang phát triển mạnh và cạnh tranh với hãng chế tạo máy bay hàng đầu của Hoa Kỳ đặc biệt là Boing.
Đường hầm giao thông dưới biển Mangso nối liền nước Anh với Châu Âu được hoàn thành vào năm 1994.Đây là tuyến đường giao thông rất quan trọng của thị trường chung EU.trong hai đường hầm có thể cạnh tranh với vận tải hàng không nếu các tuyến đường sắt siêu tốc được đưa vào sử dụng
+Liên kết vùng ở Châu Âu :chỉ một khu vực biên giới ở Châu Âu mà ở đó nhân dân các nước khác nhau thực hiện các hợp tác liên kết sâu rộng về các mặt KTXH và văn hóa nhằm mục tiêu chung ,vì lợi ích chung của các nước ,đến năm 2000 EU đã có 140 liên kết vùng
-Chính sách nội khối và ngoại khối :là cửa ngõ thuận lợi để cho các nước làm ăn , EU đưa ra chính sách chống độc quyền trong kinh doanh cho nội khối .EU luôn cố gắng cập nhật các thủ tục hải quan nhằm hai mục tiêu :đơn giản hóa thông thương nội khối và tối ưu hóa việc sử dụng công nghệ thông tin
-EU xây dựng xã hội công bằng dân chủ văn minh .Hiệp ước Roma được ký kết năm 1957 đã đánh dấu sự ra đời của cộng đồng kinh tế Châu Âu –tiền thân của liên minh Châu Âu EU .Trong 50 năm qua cộng đông này không ngừng gắn kết và phát triển thành “đại gia đình Châu Âu “ với 27 nước thành viên cùng với mục tiêu chung dân chủ , tự do ,công bằng xã hội, tôn trọng nhân quyền
-Số thành viên EU liên tục tăng :là một liên minh tiền tệ hoạt động có hiệu quả và phát triển nên liên minh Châu Âu EU có nhiều nước tham gia
Về chính trị : EU mở rộng tạo ra một cộng đồng chung Châu Âu hòa bình,ổn định và thịnh vượng
Về văn hóa xã hội: gia nhập cộng đồng chung các nước thành viên sẻ tuân thủ một chính sách chung bảo vệ môi trường, phòng chống tội phạm…
Về kinh tế với việc gia tăng số lượng và sức mạnh EU có khả năng giữ vai trò chủ động trong việc giải quyết các vấn đề quan hệ quốc tế
1.5.2 Khó khăn
Hiện nay EU đang gặp nhiều khó khăn nhất là sau khi EU mở rộng .Trình độ kinh tê các nước Đông Âu quá thấp so với thành viên EU cũ
- Chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế:các nước Anh ,Pháp ,Đức ,Ý có trình độ công nghiệp hóa cao tập trung ở các trung tâm đầu não về thương mại, tài chính,ngân hàng, thu nhập quốc dân cao .Còn các nước thành viên mới nguồn thu nhập quốc dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp lạc hậu và thường xảy ra nhiều vấn đề cấp bách như thất nghiệp,tham nhũng
-Sự khác biệt về ngôn ngữ, phong tục,văn hóa:hiện nay liên minh Châu Âu EU đã có sự bất đồng về ý kiến .Ngay trong việc sử dụng đồng tiền chung cũng gặp khó khăn chỉ có 12 nước sử dụng,nhiều nước muốn giữ giá trị truyền thống riêng
-Cơ cấu dân số già do sự gia tăng dân số chậm,sự già hóa dân số trong tương lai các nước Tây Âu sẽ đối mặt với nạn thiếu lao động ngoài ra EU còn đối mặt với nạn lạm phát, tỉ lệ lạm phát của EU đạt 4,1 % năm 2008
-Biện pháp vượt qua khó khăn
+Thứ nhất EU phải đảm bao vai trò chủ chốt trợ giúp các nước thành viên phát triển trong một môi trường toàn cầu
+Thứ hai thiết lập những biện pháp đối phó với sự thay đổi khí hậu toàn cầu
+ Thứ ba duy trì hòa bình và ổn định nội khối .EU phải đảm bảo an ninh đối với các quốc gia thành viên
+ Thứ tư tăng cường dân chủ trong thể chế,chính sách và xã hội Châu Âu,đồng thời thực hiện những công cụ pháp lý và quản lý tốt hơn nữa
-Mục tiêu
+Thúc đẩy các quốc gia cùng ủng hộ việc soạn thảo một thỏa thuận “nghị định thư Kioto
+Chứng tỏ cho nguời dân liên minh thấy đến năm 2010 tỉ lệ tăng trưởng và có việc làm sẽ tăng
+Chỉ cho người dân EU thấy năm 2010 sẽ thoáng hơn và vững chắc hơn bao giờ hết
+Tăng cường hợp tác giữa liên minh với các nước láng giềng- rất cần thiết để cạnh tranh trong khu vực và vượt qua những thách thức xuyên quốc gia(Theo Lemonde)
công trình kỉ niệm hiệp ước schengen tại thị trấn schengen
Chương 2: Quan hệ giữa EU với thế giới
2.1 Quan hệ EU-Mỹ
2.1.1 Khái quát tiến trình quan hệ EU-Mỹ
-Quan hệ giữa Mỹ -Eu được hình thành từ rất lâu có tính chất đặc biệt hơn so với các khu vực khác. Đó là mối quan hệ dựa trên sự tương đồng mật thiết về chính trị, kinh tế- văn hóa…
-Hoa Kỳ đã từng là thuộc địa của Anh vào thế kỷ 17,18.Còn Pháp là nước có đóng góp đặc biệt cho cuộc đấu tranh giành độc lập của Hoa Kỳ giữa thế kỷ 18.
-Những năm trươc thập kỷ 70 quan hệ đối ngoại giữa EU và Hoa Kỳ là đơn thuần
-Từ năm1850-1954: 60 triệu người từ đủ các nước Châu Âu đã di cư sang Châu Mỹ,tạo nên thành phần cơ bản của dân cư Hoa Kỳ(gọi là hợp chủng quốc Hoa Kỳ).và vì thế sự phát triển kinh tế ở Mỹ chủ yếu dựa trên nguồn tài chính từ Châu Âu.
-Sang thế kỉ 20,khi Mỹ giàu có,đồng Đôla trở thành đồng tiền trụ cột thì nguồn tài chính từ Mỹ”ngược dòng”trợ lại kiến thiêt Châu Âu đổ nát sau chiến tranh .
-Kế hoạch Marshall của Mỹ có ý nghĩa lớn trong việc khôi phục nền kinh tế Châu Âu .
Mỹ ủng hộ thành lập cộng đồng than thép Châu Âu năm 1951, hội đồng hạt nhân Châu Âu năm 1953,tiền thân của cộng đồng năng lượng nguyên tử Châu Âu năm 1957
Nguyện vọng liên kết Châu Âu đã bắt gặp tư tưởng của Mỹ nhưng ý đồ khác nhau nay Mĩ vẫn coi EU là bàn đạp chính trị của mình ở lục địa Á-ÂU
-Khi liên Xô sụp đổ các nước XHCN Đông Âu tan rã ,chiến tranh lạnh kết thúc, từ đối kháng quân sự chuyển sang đối thoại, sự hợp tác kinh tế trở thành nhân tố chủ yếu chi phối quan hệ quốc tế ở Châu Âu .Như vậy chúng ta thấy quan hệ EU-Mĩ cũng thay đỗi theo quá trình lịch sử
-Đến thập kỷ 60-80,quan hệ chuyển sang thế cân bằng, vừa hợp tác vừa cạnh tranh .
-Đến thập kỷ 90,EU có sức cạnh tranh và có nhiều lĩnh vực vượt trội hơn cả Mĩ .EU không ngừng mở rộng phạm vi ảnh hưởng của mình trong các nước Trung và Đông Âu , quay trở lại Châu Phi,Á,Mỹ để phát huy sức mạnh và tăng cường khả năng cạnh tranh trên trường quốc tế
-Bước sang những năm đầu của thế thế kỷ 20 sự hợp tác cũng như cạnh tranh giữa Mỹ và UE tiếp tục tăng lên
2.1.2 Quan hệ EU-Mỹ trên một số lĩnh vực
a ) Về chính trị quân sự
-Về lĩnh vực này thì Tây Âu(EU)là một đồng minh của Mỹ.Một số thành viên của EU luôn ủng hộ các hoạt động cũng như giải pháp chính trị quân sự của Mỹ trên thế giới.Mỹ và EU thương xuyên hợp tác để chống lại Nga về chính trị,các hoạt động quân sự như vũ khí hạt nhân hay tìm cách ngăn chặn Nga gia nhập tổ chức thương mại thế giới(WTO)
-Quan hệ chính trị-quân sự giữa Mỹ và EU có nhiều mâu thuẫn, bất đồng .Nhưng vì lợi ích lẫn nhau nên cả hai đã đi đến thỏa thuận, bắt tay nhau tại hội nghị thượng đỉnh nhưng “bằng mặt không bằng lòng “bởi hai bên mới chỉ cùng nhau đảm bảo lợi ích chung nhưng khi thực hiện lợi ích cụ thể thì chắc chắn nhất trí sẻ không thể bền vững
b ) kinh tế
Chúng ta biết rằng trong lịch sử ,sự phát triển của kinh tế Mỹ chủ yếu dựa trên nguồn tài chính của Châu Âu.Sang thế kỉ 20,khi Mỹ giàu có ,đồng đô la trở thành đồng tiền trụ cột của thế giới ,thì Mỹ lại quay trở lại thiêt kế Châu Âu đổ nát sau chiến tranh .Như vậy ,từ xưa mối quan hệ kinh tế giữa EU va Mỹ đã mật thiết với nhau .Ngày nay với cuộc cach mạng KHKT và xu hướng toàn cầu hóa phát triển mạnh mẽ thì sự hợp tác và cạnh tranh giữa hai đối trọng lớn ngày càng tăng lên
-Liên minh Châu Âu (EU)gồm nhiều nước phát triển như Anh,Pháp,Đức ….Là một trong ba trung tâm kinh tế lớn của thế giới
Mối quan hệ giữa EU-Mỹ trong những năm qua không ngừng phát triển Mỹ luôn là người bạn hàng lớn nhất của EU và ngược lại .Với GDP gần 85 ngàn tỉ USD trong đó có 12 nước có đồng tiền chung EURO đạt gần 6 tỉ USD là đối thủ cạnh tranh và là bạn hàng lớn của Mỹ.Quan hệ giữa Tây Âu và Mỹ mang đậm dấu ấn vừa liên minh vừa cạnh tranh gay gắt
-Về hợp tác đầu tư :mậu dịch của Hoa Kỳ với Châu Á Thái Bình Dương đã trội hơn hẵn mậu dịch với Châu Âu .Nhưng thực tế sâu xa hơn là từ lâu rồi,động cơ chính của tăng trưởng không còn là mậu dịch mà là đầu tư , về phương diện này Châu Âu đứng ngang hàng với Hoa Kỳ ở siêu cường kinh tế thế giới .Quan hệ giữa Châu Âu và Hoa Kỳ , theo Daniel Hamiton giám đốc của trung tâm nguyên cứu xuyên đại Tây Dương thì mối quan hệ rộng lớn nhất hơn hẳn bất kỳ hai châu lục nào trong lịch sử
+Vào thập kỷ 90 của thế kỷ 20 Liên Xô bị sụp đỗ chất kết dính an ninh trong quan hệ Âu -Mỹ bị páh vỡ, thay vào đó là cuộc chạy đua về kinh tế đã ký hiệp ước Masstrich(1997) liên kết kinh tế tiền tệ dùng đòng tiền chung EURO.EU còn dự tính xây dựng khu vực mậu dịch tự do xuyên Đại Tây Dương của Mỹ
+Bất chấp bao vây của Mỹ chống CuBa về kinh tế nhiều nước Châu Âu vẫn duy trì quan hệ hợp tác với CuBa như:Anh Pháp,Ý
Mâu thuẫn trong quan hệ mậu dịch giữa các nước phát triển đặc biệt là quan hệ giữa Mỹ và Tây Âu, Nhật Bản-Mĩ,Nhật-Tây Âu.Hay gần đây (2005) diễn ra cạnh tranh hàng không giữa Mỹ và EU.Đó là mâu thuẫn giữa hai hãng chế tạo máy bay hàng đầu thế giới là Boeing và Aribus chung quanh khoản trợ cấp hàng tỉ USD.Có thể là vụ tranh chấp pháp lý lớn nhất và phức tạp nhất trong lịch sử thương mại thế giới
Sau này EU và Mỹ cùng nhau làm “cách mạng bầu trời”
3/7/2007 bộ trưởng giao thông của các nước thành viên EU-Mỹ đã ký thỏa thuận “tự do hóa bầu trời giữa hai bờ Đại Tây Dương
Eu đưa ra danh sách các mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ phải chịu mức thuế,và sau đó Washington tăng thuế nhập khẩu thép lên 30%
Bên cạnh những mâu thuẫn Mỹ_EU còn hợp tác với nhau trên nhiều lĩnh vực .Như việc EU phát động cuộc chiến tranh chống hàng giả
Như vậy chúng ta thấy rằng quan hệ giữa EU-Mỹ tạo thành hai mặt,một mặt cần đến nhau để củng cố và tăng cường vị thế của mình trên thế giới mặt khác lại cạnh tranh nhau gay gắt
2.1.3 Những thuận lợi và khó khăn
a ) Thuận lợi
Tìm hiểu mối quan hệ trên đây về mặt chính trị-quân sự,kinh tế chúng ta thấy đây là mối quan hệ sâu đậm và rộng lớn nhất trong lịch sử hai châu lục
-Vốn đầu tư của Mỹ chủ yếu hướng về Châu Âu (60% tổng số VDT)và ngược lại cũng thế
-Hai bên đều cần đến nhau trong việc củng cố tăng cường vị thế của mình
b ) Khó khăn
Bên cạnh sự hợp tác và quan hệ với nhau thì Mỹ-EU luôn cạnh tranh gay gắt về mọi mặt để khẳng định vai trò của mình trên thế giới .Nhất là căng thẳng về mặt thương mại chính vì sự cạnh tranh đó làm cho hai bên thiệt hại nặng nề
Tuy còn nhiều mâu thuẩn nhưng trong tương lai mối quan hệ sẽ được cải thiện
2.2 Quan hệ Nga-EU
Nga và EU là hai đối tác quan trọng quan hệ với nhau trên nhiều lĩnh vực chính trị-quân sự,kinh tế .Mối quan hệ đó đem lại nhiều thuận lợi những đồng thời cũng mang lại nhiều mâu thuẫn đặc biệt là giai đoạn hiện nay
-Về quan hệ chính trị-quân sự.trong thời gian gần đây tình hình hết sức căng thăng và diễn biến phức tạp .Một trong những biến động chính trị-quân sự nóng bỏng hiên nay được biểu hiện trong hội nghị thượng đỉnh “EU_Nga”nỗi lên là vấn đề Kosovo
-Liên minh châu âu được cảnh báo vì đe dọa khi Nga phủ quyết một nghị quyết của LHQ được EU-Mỹ hậu thuẫn về việc Kosovo
Nga muốn lãnh đạo Kosovo và Serbia tiếp tuc thảo luận nhiều hơn nữa trong hội đồng bảo an
Hướng Nga sử dụng năng lượng như một công cụ chính sách để trừng phạt một số nước láng giềng
EU nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nối lại việc cung cấp dầu mà Nga đã bất ngờ ngừng vào tháng 7 năm ngoái
Gần đây Nga-Tuekmeniastan đã thỏa thuận xây dựng một đường ống dẫn dầu từ phía Bắc từ biển Kaxpi.Thỏa thuận này sẻ giúp Nga có thể sử dụng khí đốt của Tuekmeniastan
-Bất đồng thương mại
+EU nằm trong những quốc gia ủng hộ Nga gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO.Nhưng giờ đây khi Nga bước vào giai đoạn đàm phán quan trọng EU đe dọa rút lại sự ủng hộ cuối cùng .EU cho rằng Nga không thực thi luật sở hửu trí tuệ và thưc hiện đầy đủ cam kết xóa bỏ thuế nhập khẩu phân biệt với một số mặt hàng
+Kể từ năm 2005 Nga từ chối nhập khẩu sản phẩm thịt từ Hà Lan, do lo ngại các vấn đề an toàn thực phẩm tuy nhiên EU ngi ngờ rằng Nga thực hiện vì động cơ chính trị
+Vấn đề nhân quyền
+Một tài liệu nội bộ của EU được chuẩn bị từ hội nghi thượng đỉnh cho biết tình hình nhân quyền ở Nga đang giảm suốt là nguyên nhân làm gia tăng lo ngại .EU đề cập đến sức ép trong XH và truyền thông Nga
+EU muốn Nga mời tổ chức an ninh và hợp tác châu âu (OSCE)tới giám sát cuộc bầu cử.Nhưng ông Butin coi hoạt động của tổ chức như một công cụ chính trị ngoại giao của Phương Tây
-Vấn đề kinh tế-thương mại
Hiện nay EU là đối tác kinh tế quan trọng nhất chiếm 30-40% tổng trao đổi ngoại thương
Vấn đề năng lượng được coi là vấn đề chủ chốt của quan hệ kinh tế
Tuy nhiên Nga-EU lâu nay tồn tại bất đồng trong nhiều lĩnh vực


-Quan hệ giữa Nga EU có thể diễn ra theo 3 kịch bản sau:
+EU-Nga đối đầu gay gắt dẫn đến đỗ vở mối quan hệ
+Nga hội nhập hoàn toàn đầy đủ vào EU
+hợp tác đấu tranh là đan xen
Trong đó khả năng thứ ba là khả thi nhất
Triển vọng cho mối quan hệ Nga-EU
+Xuất phát từ những mâu thuẫn nội tại để xoa dịu căng thẳng và thúc đẩy tìm kiếm cơ hội lẫn nhau.EU và Nga đang tìm cách giải quyết tình hình trên
+Vấn đề Estonia
EU cố gắng không can thiệp quá sâu vào tranh cãi giữa Estonia và Nga về việc di dời tượng lính Hồng Quân LX nhưng sau vụ phong tỏa đại sứ quan Estonia ở Matxcova và cảnh bạo lực tại cuộc họp báo của đại sứ Estonia UBCA đã thúc ép Nga tôn trọng các quy định cảu LHQ về việc bảo vệ các nhà ngoại giao
Hay cuộc chiến giữa Nga và Nam Osstria làm cho những quan hệ ngày càng chống gai gềnh thác
EU+Mỹ đang tìm cách chống Nga không cho Nga tham gia một số tổ chức quốc tế và giải tán G8 để loại bỏ Nga
EU phản đối và chỉ trích mạnh mẽ đối với Nga cho răng cuộc chiến Gruzia không cân sức
2.3 Quan hệ EU-Trung Quốc
Ngay từ khi quan hệ giữa Eu và quốc tế được mỡ rộng từ Châu Phi ,Mỹ,Á
Bên cạnh mối quan hệ giữa Eu và các trung tâm kinh tế chính trị lớn trên thế giới:Hoa Kỳ,Nhật Bản…thì quan hệ giữa Eu-TQ có nhiều chuyển biến tốt đẹp,đã bước vào quỹ đạo phát triển lành mạnh ổn định
TQ đề ra mục tiêu đưa kim ngạch mậu dịch sang năm 2020 đạt 280 tỷ USD
Về phía EU đã thúc đẩy quan hệ với Trung Quốc được thể hiện trong chuyến thăm của cao ủy thương mại liên minh Châu Âu(EU)đã tới Trung Quốc ngày 25/6/2008 ông Manlelsen khẳng định TQ là đối tác lớn thứ hai hiện nay của liên minh Châu Âu(EU)
-EU tăng cường quan hệ hợp tác chiến lược với TQ ngày 11/12/2006 hội đồng các quan chức đối ngoại của EU đã thông qua chiến lược giữa EU-TQ
+EU đánh giá cao vai trò quan trọng trong các tổ chức khu vực, về an ninh sự cam kết của TQ về vấn đề nối lại đàm phán về vấn đề hạt nhân của CHDCNDTT Cũng như việc ủng hộ giải quyết vấn đề hạt nhân tại Iran
+EU hoan nghênh sáng kiến của hai bên về đối thoại,củng cố lòng tin ,tái khẳng định mong muốn dở bỏ cấm vận vũ khí đối với TQ và hợp tác với TQ trong lĩnh vực không phổ biến như vấn đề vũ khí hạt nhân
Đặc biệt cho rằng mối quan hệ về thương mại và kinh tế mới đóng vai trò quan trọng trong quan hệ hợp tác EU-TQ
Diễn đàn EU-ASIAN về công nghệ thông tin và truyền thông
Thủ tướng Ôn Gia Bảo đã có chuyến thăm chính thức EU lần đầu tiên đánh dấu bước phát triển trong quan hệ giữa hai bên trong vấn đề chống hàng giả
Thủ tướng TQ và chủ tịch ủy ban Châu Âu sẽ ký những hiệp ước về chính sách cạnh tranh và mậu dịch tự do
-Khó khăn
TQ cảnh báo EU về quan hệ thương mại ,sau lời kêu gọi điều lại 9 mặt hàng dệt may TQ tại Châu Âu
Phát ngôn viên bộ thương mại trung quốc tuyên bố chúng tôi huy vọng EU tránh gây ảnh hưởng lên quan hệ thương mại song phương bằng cách đơn phương hóa hợp đồng
2.4 Quan hệ EU-ASEAN
Quan hệ hợp tác giữa hai bên ngày càng tăng cường và nâng lên tầm cao mới bao gồm nhiều lĩnh vực :an ninh chính trị ,kinh tế
1980 sau hiệp định hợp tác EU-ASEAN được ký quan hệ hai khối này được phát triển mạnh mẻ hơn.Hiệp định này tạo ra cơ sở pháp lý quan trọng thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai phía
Đặc biệt sau khi EU thông quan chiến lược mà đối với châu á 1994,thì chiến lược phát triển dài hạn EU-ASEAN đã được vạch .EU đã khẳng định tầm quan trọng của ASEAN và Châu Á nói riêng.
+Trong báo cáo năm 2003 của ủy ban châu âu về quan hệ đối tác với các nước Đông Nam Á,có đề cập đén chiến lược toàn diện của EU trong tương lai với khu vực này trong đó xác định những mặt ưu tiên và kiến nghị các chương trình hành động để tăng cường các mối quan hệ hợp tác, tận dụng cơ hội trong việc triển khai chiến lược Châu Á mới của EU như”sáng kiến thương mại xuyên khu vực EU-ASEAN”
-Quan hệ đối tác giữa EU và ASEAN được hình thành cùng với sự ra đời của tiến trình ASEM.Hợp tác ASEM đã gặt hái nhiều thành công, đó là cơ hội để EU mở rộng quan hệ với các nước Châu Á khác ,phù hợp với xu thế chung hiện nay trên thế giới
+Hiện nay EU đã tham gia vào một loạt các cuộc họp tư vấn với ASEAN bao gồm diễn đàn khu vực ASEAN(ARF), hội nghị bộ trưởng EU-ASEAN
+Sau khi ký kết hiệp định khung hợp tác 1980,kim ngạch hai chiều EU-ASEAN tăng liên tục.Năm 1993 kim ngạch buôn bán EU-ASEAN tăng gấp 3 lần so với 1980(20 tỉ USD lên 60 tỉ USD năm 1995 là 70 tỉ USD).Năm 1995EU là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của ASEAN và là đối tác thương mại lớn thứ 3 sau Nhật Bản và Mỹ .Phía EU chiếm 18% tổng kim ngạch của ASEAN,trong khi đó ASEAN chỉ chiếm 2,6% tổng kim ngạch thương mại của EU năm 1995 .
+Hiện nay, ASEAN đang trở thành một thị trường quan trọng thu hút vốn đầu tư nước ngoài từ EU.Hợp tác trong lĩnh vực đầu tư có vị trí quan trọng trong quan hệ EU-ASEAN. Theo WB,thời kỳ 1980-1992 khối lượng đàu tư của châu âu vào châu á ngang bằng Mỹ năm 1992 tăng 87%so với năm 1980, trong khi Nhật chỉ có 12%
- Ngoài quan hệ hợp tác đầu tư, viện trợ phát triển kinh tế cũng được nhấn mạnh trong hợp tác EU-ASEAN.
Mục tiêu hợp tác phát triển là nâng cao thiết bị kỹ thuật cho ASEAN và thúc đẩy hợp tác khu vực rộng rải hơn
-Quan hệ EU-ASEAN ngày càng được quan tâm phát triển, nhưng mối quan hệ này còn chưa tương xứng với nhu cầu và tiềm năng hợp tác của hai phía
“Chương 3 Quan hệ EU và Việt Nam và khả năng hợp tác của EU vói Việt Nam
3.1 Việt Nam-EU quan hệ đối tác toàn diện
Việt Nam đã có quan hệ hợp tác ,hữu nghị với các nước thành viên của liên minh Châu Âu từ nhiều nam nay và đã thiết lập quan hệ ngoại giao với Eu từ năm 1990 .Liên minh Châu Âu cũng rất quan tâm đến Việt Nam và coi Việt Nam là một trong những ưu tiên của khu vực .Thực hiện chính sách đối ngoại rộng mở và đa dạng hóa ,đa phương hóa , từ những năm 90 của thế kỷ 20.VN đã triển khai mạnh mẻ quan hệ hợp tác toàn diện với các nước thành viên EU.Quan hệ hai bên đã được đẩu thêm một bước khá quan trọng ,góp phần đổi mới về kinh tế -xã hội việt nam
3.2 Quan hệ ngoại giao
Trước đây trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nước ta .Bulgasia là nước đứng đầu trong số các nước XHCN trước đây về hổ trợ vốn cho Việt Nam tính theo bình quân đầu người
Nhân dânHunggari đã nhiều đợt hiến máu , ủng hộ vật chất , đào tạo giúp VN hơn 300 cán bộ
1990 VN thiết lập quan hệ chính thức với EU và từ đó cho đến nay VN tăng cường hợp tác ký kết các hiệp định với các thành viên EU đánh dấu bằng các sự kiện:
+1993 chuyến thăm EU của nguyên thủ tướngVõ Văn Kiệt
+1995 nguyên chủ tịch Nông Đức Mạnh thăm EU
9/1996 hai bên đã họp ủy ban tổng hợp Việt Nam-Eulanaf 1 đây là cuộc họp thương kỳ hai năm một lần luân phiên tại Bruexen(Bỉ) và Hà Nội Việt Nam
3/1997 VN chính thức tham gia hiệp định hợp tác ASEAN-EU
1998:Nguyên thủ tướng Phan Văn Khải thăm EU
3/2000 chuyến thăm của tông bí thư Lê Khả Phiêu đến trụ sở của liên minh Châu Âu ở Bluxebles
+9/2002 thủ tướng Phan Văn Khải dự hội nghị Á-Âu lần thứ 4 (ASEMI)ở Đan Mạch, và chính thức thăm Lucxembua , Bỉ và ủy ban Châu Âu EC
3/2004 chuyến thăm EU của tổng bí thư Nông ĐỨc Mạnh và nguyên chủ tịch nước Trần Đức Lương trước khi EU mở rộng số lượng các thành viên
+1/2004 ủy viên , ủy viên Châu Âu David Byene phụ trách về oan toàn thực phẩm , y tế cộng đòng và bảo vệ người tiêu dùng thăm Việt Nam
5/2004 chủ tịch nước Trần Đức Lương thăm Anh
10/2004 chủ tịch nước Trần Đức Lương thăm Pháp
10/2004 chủ tịch EU Roomano Dro-di và cao ủy thương mại Eu Pa-xcanla-my đã tới Hà Nội dự hội nghị cấp cao ASEMV
21→23/4/2006 ủy viên đối ngoại EC Benita Feresso-walder thăm Việt Nam
21→26/5/2006 chủ tịch ủy ban tự do dân sự tư pháp , nội vụ kim chủ tịch phái đoàn nghị viện Châu Âu quan hệ với Đông Nam Á và ASEAN ông Harmut-nassarier thăm và làm việc tại Việt Nam
9/2006 thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thăm chính thức EC
26/11/2007 chủ tịch ủy ban Châu Âu (EC) Hoxema-nu-enbarot-xo bắt đầu thăm chính thức nước ta theo lời mời của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng
.Chuyến thăm chính thứcđầu tiên của người đứng đầu cơ quan điều hành của liên minh Châu Âu (EU)tới Vệt Nam vào đúng ngày kỷ niệm 17 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam _EU
3.1.2 Quan hệ về chính trị
Hội nghị cấp cao VN-EU đầu tiên tại Hà Nội nhân diệp hội nghị ASEMV, Việt Nam và EU đã tổ chức thành công cuộc họp cấp cao Việt Nam-EU lần đầu tiên tại Hà Nội <7/10/2004> đánh dấu một đỉnh cao trong lịch sử quan hệ 2 bên
Cơ chế trao đổi định kỳ EU-Việt Nam ở cấp bộ trưởng: thực hiện chỉ đạo của thủ tướng chính phủ về việc triển khai cuộc gặp gỡ cáp cao Việt Nam –EU bộ trưởng Nguyễn Giao đã xây dựng đề án cơ chế trao đổi định kỳ Việt Nam –EU ở cấp bộ trưởng: Thực hiện chỉ đạo của thủ tướng chính phủ về việc triển khai cuộc gặp gỡ cấp cao Việt Nam- EU bộ trưởng nguyễn giao đã xây dựng đề án cơ chế trao đổi định kì Việt Nam- EU ở cấp bộ trưởng và mục đích mở ra lệnh trao đổi cấp cao nhằm quyết tâm đưa quan hệ chính trị Việt Nam –EU theo chiều sâu, tạo sự hiểu biết, tin cậy lẫn nhau, biến quan hệ đó thành “quan hệ đối tác tòan diện và bền vững ổn định lâu dài và tin cậy lẫn nhau…
Đề án tổng thể quan hệ Việt Nam-EU:
- Để tăng cường quan hệ nhiều mặt với liên minh châu âu ngày 14/6/2005 chính phủ đã duyệt đề án tổng thể quan hệ việt nam –liên minh Châu Âu và chương trình hành động của chính phủ về quan hệ Việt Nam-liên minh châu âu dến 2010 về định hướng 2015.Đè án tổng thể bao gồm chủ trương của Việt Nam trong tất cả các lĩnh vực:chính trị-ngoaij giao ;kinh tế và các lĩnh vực khác
-Vấn đề dân chủ nhân quyền:EU thông qua các chương trình hổ trợ hợp tác vấn đề nhân quyền và dân quyền ở việt nam .nước vị phó chủ tịch EU đứng ra thay mặt cho các nước EU đứng ra đề cập vấn đề này với Việt Nam thay cho việc từng nước đơn lẻ như trước đây.Từ 2001 Việt Nam-EU đã tiền hành những cuộc họp và đối thoại không chính tứ về nhân quyền. Từ giữa năm 2003 EU đề nghị ta thiết lập cơ chế thiết lập chính thức và định kỳ về dân chủ nhân quyền 1 năm 2 lần và nâng cấp đối thoại nhân quyền từ các chuyên viên lên cấp độ ngoại giao và cập đại sứ.nội dung chính mà EU quan tâm trong các cuộc đối thoại đó là vấn đề tự do về báo chí ngôn luận thông tin và vấn đè dân tộc thiểu số
3.1.3 Quan hệ hợp tác và phát triển
Quan hệ hợp tác giữa EU-Việt Nam chủ yếu là trọ giúp người Việt Nam hồi hương.Từ 1989-1996 tổng viện trợ của EU cho mục đích này trên 110 triệu USD
Viện trợ UDA trong 10 năm 1950-2000 các nước Eu dã dành viện trợ cho Việt Nam khoản viện trợ UDA hơn 2 tỉ UDA
Tính từ 1995-2007 khoản UDA mà EU đã dành cho VN lên tới 6,7 tỉ USD riêng 2007 là 940 triêu USD.trong đó phần lớn là không hoàn lại để thực hiện nhiều dự án quan trọng về y tế , CN, NN, bảo vệ môi trường…
Văn hóa giáo dục
+Sự hợp tác giữa VN-EU ngày càng mỡ rộng và đi vào chiều sâu
+Từ những năm 1996-1999 Eu tài trợ chương trình “liên kết các trường đại học KHKT” cho cơ quan đại học khối các nước sử dụng tiếng Pháp(AUF) tổ chức
Dự án :hổ trợ bộ giáo dục và đào tạo với 3 hợp phần chính là hổ trọ về thể chế về quản lý và về sư phạm nhằm tăng cường hiệu quả của mô hình giảng day, trước hết