Bài 2
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC
ĐÔNG ÂU TỪ GIỮA NHỮNG
NĂM 70 ĐẾN ĐẦU NHỮNG
NĂM 90 CỦA THẾ KỈ XX
I. Sự khủng hoảng và tan rã
của Liên Bang Xô Viết

01

02

II. Cuộc khủng hoảng và tan
rã của chế độ XHCN ở các
nước Đông Âu

I. Sự khủng hoảng và tan rã của Liên Bang Xô Viết

Em hãy tìm hiểu, thảo luận
các câu hỏi sau?

Liên Xô trước cải tổ
Phân tích tình hình

Tìm hiểu nội dung cải
tổ của Liên Xô?

Đánh giá hệ quả
của quá trình cải tổ

I. Sự khủng hoảng và tan rã của Liên Bang Xô Viết

a. Bối cảnh
- Cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 đòi hỏi các nước phải thực hiện cải cách
toàn diện.

Khi cuộc khủng hoảng dầu mỏ nổ ra vào năm 1973, chính phủ Hà Lan quyết định ban bố lệnh cấm ô tô lưu
thông vào Chủ Nhật hàng tuần (gọi là “Car-free Sunday”). Nhiều người dân Hà Lan đã phải chọn cách đi bộ,
đi xe đạp, hoặc cưỡi ngựa.

I. Sự khủng hoảng và tan rã của Liên Bang Xô Viết
a. Bối cảnh
- Cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 đòi hỏi các nước phải thực hiện
cải cách toàn diện.
- Từ đầu những năm 80, nền KT-XH của Liên Xô ngày càng trì trệ, không
ổn định, khủng hoảng
Kinh tế
b. Nội dung
Thực hiện nền kinh tế thị
trường theo định hướng tư
- 3/1985 Goóc-ba-chốp đề ra đường lối cải tổ.
bản chủ nghĩa.
- Do thiếu chuẩn bị đầy đủ, công cuộc cải tổ
nhanh chóng lâm vào tình trạng bị động, khó
khăn và bế tắc.
- Đất nước lún sâu vào khủng hoảng và rối loạn:
bãi công, nhiều nước cộng hòa đòi li khai, tệ nạn
xã hội gia tăng,...

Chính trị
Tổng thống nắm mọi quyền lực,
đa nguyên, đa đảng, dân chủ hóa
và công khai mọi mặt.
 

Mikhail Sergeyevich Gorbachyov (phiên âm tiếng Việt: Mi-kha-in Goóc-ba-chốp)

Goóc-ba-chốp (2 tháng 3,1931)
- Từng là lãnh đạo Liên bang Xô viết từ năm 1985 tới
1991
- Những nỗ lực thực hiện cải cách của ông giúp chấm
dứt Chiến tranh Lạnh, nhưng cũng góp phần kết thúc
quyền uy tối cao của Đảng Cộng sản Liên xô (CPSU)
và giải thể Liên bang Xô viết

I. Sự khủng hoảng và tan rã của Liên Bang Xô Viết
c.Hệ quả
Ucrai-na
Bê-lô-rút-xi-a
- 19/8/1991 cuộc đảo

chính nhằm lật đổ GoócNga
ba-chốp không thành, gây Môn-đô-va
hậu quả nghiêm trọng.
A-déc-bai-gian
Đảng CS và Nhà nước
Ác-mê-ni-a
LB hầu như tê liệt.
- 21/12/1991, 11 nước
cộng hòa li khai, hình
U-dơ-bê-ki-xtan
thành cộng đồng các
Ca-dắc-xtan
quốc gia độc lập (SNG).
Tát-gi-ki-xtan
- Tối 25/12/1991, Goócba-chốp từ chức Tổng
thống, Liên Xô bị sụp đổ
Cư-rơ-gư-xtan
Tuốc-mê-ni-xtan
sau 74 năm tồn tại.
Lược đồ các nước SNG

II. Cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu

Hậu quả sự khủng hoảng của
chế độ XHCN ở các nước
Đông Âu là gì?

II. Cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu
* Hậu quả
Chính quyền mới ở các
nước Đông Âu đều tuyên
bố từ bỏ CNXH, thực
hiện đa nguyên về chính
trị, chuyển nền kinh tế
theo cơ chế thị trường.

0
1

0
2

Qua các cuộc tổng tuyển cử, các phe
đối lập thắng thế, giành được chính
quyền; các đảng cộng sản đều thất
bại.

0
4
0
3

- Sự sụp đổ của chế độ
XHCN ở Đông Âu và
Liên Xô chấm dứt sự tồn
tại của hệ thống XHCN.
+ 28 - 6 - 1991, SEV ngừng
hoạt động
+ 1 - 7 - 1991, Tổ chức
Vác-sa-va giải tán

Tên nước thay đổi, nói chung đều
là các nước cộng hòa

Là những tổn thất hết sức nặng nề đối với phong trào cách mạng thế giới và các lực
lượng dân chủ, tiến bộ ở các nước.

Luyện tập

Câu 1. Nguyên nhân cơ bản nào làm cho chủ nghĩa xã hội ở
Liên Xô và Đông Âu sụp đổ?
A. Các thế lực chống CNXH trong và ngoài nước chống phá.
B. Chậm sửa chữa những sai lầm.
C. Nhận thấy CNXH không tiến bộ nên muốn thay đổi chế độ.
D. Xây dựng mô hình chủ nghĩa xã hội không phù hợp.

Câu 2. Liên Xô tiến hành công cuộc cải tổ đất nước trong những
năm 80 của tk XX vì
A. đất nước lâm vào tình trạng “trì trệ” khủng hoảng.
B. đất nước đã phát triển nhưng chưa bằng Tây Âu và Mĩ.
C. cải tổ để sớm áp dụng thành tựu KH-KT thế giới.
D. các thế lực chống CNXH trong và ngoài nước luôn chống phá

Câu 3. Trước ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng chung trên toàn thế giới
trong những năm 70 của thế kỉ XX Liên Xô đã làm gì?
A. Tiến hành cải cách kinh tế, chính trị, xã hội cho phù hợp.
B. Kịp thời thay đổi để thích ứng với tình hình thế giới.
C. Không tiến hành những cải cách về kinh tế và xã hội.
D. Có cải cách kinh tế, chính trị nhưng chưa triệt để.

Câu 4. Hãy nối các niên đại ở cột A cho phù hợp với sự kiện ở cột B 
A. 1d, 2c, 3a, 4b, 5e.
B. 1b, 2c, 3a, 4e, 5d.
C. 1e, 2a, 3c, 4b, 5d.
D. 1a, 2c, 3d, 4e, 5b
1. 1949

a. Hội đồng tương trợ kinh tế giải thể.

2. 1957

b. Công cuộc cải tổ ở Liên Xô bắt đầu.

3. 1991

c. Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo.

4. 1985

d. Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử.

5. 1955

e. Thành lập tổ chức Hiệp ước Phòng thủ Vac-sa-va.

Câu 5. Hội đồng Tương trợ Kinh tế (SEV) bị giải thể do nguyên nhân nào?
A. Do "khép kín" cửa trong hoạt “ộng.
B. Do không đủ sức cạnh tranh với Mĩ và Tây Âu
C. Do sự lạc hậu về phương thức sản xuất.
D. Do sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu.