BÀI 1: THẦN THOẠI VÀ
SỬ THI Văn
HÊ – RAbản:
– CLÉT ĐI TÌM
TÁO VÀNG
(Trích thần thoại Hy Lạp)

Là biểu tượng tiêu biểu cho sức mạnh thể chất và tinh thần
người anh hùng cổ đại với những chiến công phi thường.
Chàng là con riêng của thần Dớt vị thần tối cao trong thần
thoại Hy Lạp và nàng Alcmene. Hê-ra-Clét bị nữ thần Hê-ra –
vợ thần Dớt, thù ghét.

Hê - ra - clét

Nữ thần Hê-ra đã dùng phép thuật làm cho Hê-ra-clét hoá điện
giết hết vợ, con. Sau đó, nữ thần yêu cầu thần Dớt trừng phạt
Hê-ra-clét vì tội giết người. Buộc lòng thần Dớt phải thi hành
công lí, bắt Hê-ra-clét đi làm đầy tớ trong suốt mười hai năm
cho nhà vua Ơ-ri-xtê.

Hệ-ra-clét đã phải trải qua nhiều thử thách để lập nên mười hai chiến công chói lọi:
1.Giết con sư tử
ở Nê-mê

2. Giết con mãng
xà Hi-đrơ

3. Bắt Con nai ở
Cerynaea

4. Bắt con heo rừng ở
núi Erymanthus

5. Dọn chuồng ngựa
của Augeas

7. khuất phục con
bò mộng ở Crét

8. Đàn ngựa cái của Diomedes

6. Diệt đàn chim và con
ác điểu Stymphalus

9. Đoạt thắt lưng của
nữ hoàng Hippolyte

10. Đoạt đàn bò
đỏ của Geryon

11. Bắt sống con chó 3
đầu Cerberus của thần
Hades

12.Đoạt những quả
táo vàng của chị
em Nanh - phơ

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
III. TỔNG KẾT
IV. LUYỆN TẬP
V. VẬN DỤNG

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Thể loại thần thoại
a.Khái Thần thoại: là những chuyện hoang đường, tưởng
niệm tượng về các vị thần, các nhân vật anh hùng, nhân
vật sáng tạo văn hoá… phản ánh nhận thức, cách lí
giải của con người thời cổ đại về các hiện tượng
trong thế giới tự nhiên và xã hội.

b.Không - Không gian: Không gian vũ trụ nguyên sơ, được
gian Thời gian chia thành 3 cõi: cõi trời, cõi đất, cõi nước.

- Thời gian: thời gian quá khứ, không xác định cụ
thể.

c.Cốt truyện Cốt truyện: Là chuỗi các sự kiện (biến cố)
được sắp xếp theo một trình tự nhất định.
d.Nhân vật

Nhân vật: có ngoại hình và hành động phi
thường, có khả năng biến hoá khôn lường.

e.Người kể
chuyện và lời
nhân vật

- Người kể chuyện: Là lời của người
thuật lại câu chuyện.
- Lời nhân vật: Là lời nói trực tiếp
của nhân vật.

2. Thần thoại Hi Lạp

a.Khái

Thần thoại Hi Lạp: Là tập hợp những huyền

niệm

thoại và truyền thuyết của người Hy Lạp cổ
đại liên quan đến các vị thần, các anh hùng,
bản chất của thế giới và nguồn gốc cũng như
ý nghĩa của các tín ngưỡng, các nghi lễ tôn
giáo của họ.

b.Phân - Thần thoại về nguồn gốc của thế giới, của các
loại

vị thần và của loài người.
- Thần thoại về các thành bang: giải thích nguồn
gốc, phản ánh phong tục tập quán của các
thành bang. Xuất hiện những sự tương tác đầu
tiên giữa các thần, á thần và loài người.
- Thần thoại về các anh hùng: biểu dương
những đại diện ưu tú của các thành bang. Họ
là những con người trấn tục nhưng lại sánh tựa
thần linh.

3. Đoạn trích “Hê-ra-Clét đi tìm táo vàng”
a. Vị trí: Đoạn trích
kể về hành trình đi
tìm táo vàng – chiến
công thần kì cuối
cùng của Hê-ra-clét.
b. Tóm tắt đoạn trích:

Phần 1: Nguồn gốc và điểm đặc
biệt của khu vườn có cây táo vàng.
Phần 2: Cuộc chiến đấu và chiến
thắng gã khổng lồ độc ác Ăng-tê.

c. Bố cục

Phần 3: Giải cứu thần Prô-mê-tê
Phần 4: Hê-ra-clét tìm gặp, nhờ giúp
đỡ, đọ sức và đấu trí với thần Át-lát

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Hình tượng nhân vật Hê-ra-clét
a. Hoàn cảnh thử thách đi tìm cây táo vàng
* Hoàn cảnh của thử thách:
- Nhà vua Ơ-ri-xtê giao cho Hê-ra-clét nhiệm vụ: “phải đoạt được những
quả táo vàng của những tiên nữ E-xpê-rit”.
=> Đây là nhiệm vụ làm nên chiến công thần kì cuối cùng của Hê-raclét.

*Nguồn gốc, đặc điểm khu vườn có cây táo vàng
* Nguồn gốc:

* Điểm đặc biệt của khu vườn có cây táo vàng:

- Là “tặng vật
quý” của nữ
thần Đất Gaia tặng cho
nữ thần Hêra vào ngày
kết hôn với
thần Dớt.

- Cây táo vàng được trồng ở khu vườn rất thâm nghiêm của
nữ thần Hê-ra.
- Được canh giữ rất nghiêm ngặt bởi con rồng La-đông “có
tới một trăm cái đầu” không bao giờ ngủ và ba chị em tiên
nữ Nanh-phơ.
- Không xác định được vị trí của khu vườn này: “Nhưng
vườn táo này ở đâu? Ở biển Đông hay biển Mặt Trời lặn? …
Người kể thì nhiều nhưng người đi thì xem ra chưa thấy có
một ai.”

Þ Đây là một hành trình, thử thách vô cùng khó khăn (tương đồng
với việc theo đuổi thực hiện lí tưởng cao đẹp) của Hê-ra-clét.

b. Hành trình lặn lội từ châu Âu sang châu Á để hỏi đường

Giao đấu với
hai cha con thần
Chiến tranh Arét

Đi tìm thần
biển Nê-rê để
hỏi đường.

Đi lên cực
Bắc, băng qua
sa mạc
Chiến đấu để
tự giải thoát ở
Ai Cập
Þ Là một hành trình
dài, đầy khó khăn,
gian khổ.

Minigame:

Trạng
nguyên

Câu hỏi 1: Đất nước Hy Lạp thuộc về châu lục nào?
 A. Châu Âu

 B. Châu Mĩ

 C. Châu Á

 D. Châu Phi

Câu hỏi 2: Loài cây nào là biểu trưng của đất nước Hy Lạp đã
được dùng làm vòng cho những nhà vô địch thể thao?
 A. Cây ô-liu

 B. Cây hoa huệ xạ

 C. Cây hoa giấy

 D. Cây nguyệt quế

Câu hỏi 3: Theo thần thoại Hy Lạp, đỉnh Olympus có bao nhiêu vị thần?
 A. 10

 B. 11

 C. 12

 D. 13

Câu hỏi 4: Vị thần có quyền lực tối cao ở đỉnh Olympus?
 A. Dớt

 B. Hê-ra

 C. A-po-lô

 D. A-rét

Câu hỏi 5: Hê – ra – clét là có bao nhiêu chiến công?
 A. 9

 B. 10

 C. 11

 D. 12

c. Cuộc giao đấu với gã khổng lồ độc ác Ăng-tê:
Ăng-tê: là con trai của thần Biển và thần Đất Gai-a. Mỗi khi chân Ăng-tê chạm đất sẽ được
nữ thần Gai-a truyền cho sức mạnh bất khả chiến bại đó là “lá bùa hộ mệnh” của Ăng-tê.

Ban đầu: ba lần Hê-ra-clét quật
Ăng-tê ngã xuống đất với sức
mạnh ghê gớm “tưởng Ăng-tế
chết hẳn”, nhưng chỉ một thoáng.
Ăng-lê lại bật dạy giao đấu.

Khi phát hiện ra bí mật về điểm mạnh
và cũng là điểm yếu của Ăng-tê: Hê-raclét lừa miếng sơ hở đã gồng mình nhấc
bổng Ăng-tê lên cho chân lìa khỏi mặt
đất rồi xoay ngược đầu Ăng-tê xuống

Kết quả: kết liễu sinh mạng của gã khổng lồ độc ác Ăng-tê

Là chiến thắng phi thường của người anh hùng, là chiến thắng của trí tuệ và lòng
dũng cảm.

d. Gặp gỡ và giải cứu Prô-mê-tê:

* Thần Prô-mê-tê: Vì trao ngọn lửa thiêng cho
loài người mà bị thần Dớt trừng phạt:
+ Prô-mê-tê bị xích vào đỉnh cao của ngọn núi
đá Cô-ca-dơ, ngày bị mặt trời thiêu đốt, đêm rét
buốt thấu xương tuỷ.
+ “sai một con đại bàng mỏ quắm móng nhọn
ngày ngày tới mổ bụng ăn gan”.
Þ Prô-mê-tê đã chịu đựng cực hình như thế
hàng bao thế kỉ nhưng vẫn không hề khuất
phục Dớt.
Þ Hình ảnh thần Prô-mê-tê bị xiềng mang tính
biểu tượng, có ý nghĩa nêu cao ý chí tự do,
quật cường, nổi loạn, chống đối quyết liệt với
thế lực đen tối, bạo tàn, phi nghĩa.

d. Gặp gỡ và giải cứu Prô-mê-tê:
* Hê-ra-clét giải cứu Prô-mê-tê:
- Hê-ra-clét đã giương cung bắn chết con đại bàng và
chặt tung xiêng xích giải cứu Prô-mê-tê.
-

Để trả ơn Prô-mê-tê đã cung cấp một thông tin quan
trọng là: Hê-ra-clét không thể tự tay hái những quả
táo vàng được mà phải nhờ thần Át-lát.

-

Hê-ra-clét nhân hậu, sẵn sàng bất chấp hiểm nguy
để bảo vệ chính nghĩa, điều đã giúp chàng đến gần
hơn với thử thách

e. Gặp gỡ, đọ sức và đấu trí với thần Át-lát:

* Thần Át-lát: Vì tội đứng về phía các Ti-tăng (những vị thần già) chống lại
Dớt mà phải chịu hình phạt chống đội bầu trời.
* Màn đọ sức:
Thần Át lát sẵn sàng giúp đỡ với
điều kiện Hê-ra-clét phải đảm
đương công việc chống đỡ bầu
trời trong chốc lát.

Hê-ra-clét đã lập tức nhận lời “ghé vai
vào giờ lưng ra chống đỡ bầu trời”

Þ Đây là thử thách rất khó khăn, vượt quá sức của con người phàm trần,
nên thần Ất tát cũng không mấy tin tưởng.

* Màn đấu trí:
Thần Át-lát

Hê-ra-clét

- Thần Át-lát nảy sinh ý đồ đen tối, - Hê-ra-clét đã khôn khéo ứng phó và thẳng
muốn lừa Hệ-ra-chét gánh chịu cực thắn bày tỏ: “Hê-ra-clét chẳng thể nào mắc lừa
hình thay mình. 

người đâu” và không chấp nhận chịu đựng thay
cực hình của người khác.

Þ Hê-ra-clét ngang sức, ngang tài với thần Át-lát.

f. Nhận xét về người anh hùng Hê-ra-clét
* Trí tuệ siêu phàm: Thể hiện lần thứ nhất là
khi giao đấu với thần Ăng-tê; lần thứ hai là
đối phó với âm mưu của thần Át-lát khi vị
thần này định trao luôn sứ mệnh đỡ bầu
trời cho chàng, chàng đã nhanh trí đã nhận
ra âm mưu ấy và tương kế tựu kế để có thể
trở về.

Năng
lực phi
thường

Trái tim
nhân
hậu

* Năng lực phi thường: Thể hiện qua hành
trình đi tìm táo vàng phải đối mặt với rất
nhiều thử thách và cuộc chiến nhưng chàng
đều giành chiến thắng. (có thể gánh đỡ bầu
trời thay cho thần Át-lát, chỉ bằng một mũi
tên đã khiến con đại bàng của thần Dớt ngã
quay xuống đất).

Hê-ra-clét

Ý chí,
nghị
lực

Trí tuệ
siêu
phàm

* Ý chí nghị lực:
- Thể hiện qua hành trình đằng đẳng (lên cực Bắc, qua sa mạc), mù mịt
(không biết cây táo vàng ở đâu), đầy thử thách và nguy hiểm rình rập
nhưng chàng không hề chùn bước, quyết tâm thực hiện nhiệm vụ.

* Trái tim nhân hậu:
- Thể hiện qua việc chiến đấu với con đại bàng to lớn để
giải cứu thần Prô-mê-tê, bởi đây là ân nhân của nhân loại,
lại đang phải chịu cực hình đau đớn.

2. Ý nghĩa của các nhân vật, chi tiết hoang đường, tưởng tượng
* Những nhân vật hoang đường
- Thần Đất
- Rồng trăm đầu
- Thần chiến tranh
- Thần biển
- Gã khổng lồ Ăng-tê
- Thần Prô-mê-tê
- Thần Át-lát

*Những chi tiết hoang đường:
- Gã khống lồ Ăng-tê mỗi lần ngã xuống đất
được thần Đất tiếp thêm cho sức mạnh.
- Lá gan bất tử của thần Prô-mê-tê
- Thần Át-lát có thế đỡ cả bầu trời
- Hê-ra-clét cũng có thể đỡ được bầu trời
như thần Át-lát

Làm cho câu chuyện thêm li kì, hấp dẫn

* Ý nghĩa:

Tăng thêm sức mạnh của nhân vật đồng thời tăng tính thử
thách cho ngừoi anh hùng từ đó góp phần tô đậm thêm chiến
công vẻ vang của người anh hùng Hê-ra-clét.

3. Điển tích văn học và biểu tượng văn hoá trong đoạn trích:
- Gã khủng lồ Ăng-tê và đất mẹ Gai-a:
Ăng-tê bất khả chiến bại nếu chân
chạm vào đất.

Câu chuyện thần Át-lát đỡ bầu trời đã thành biểu tượng văn
hóa của loài người. Bức tượng người đàn ông lực lưỡng
một chân quỳ xuống đất, hai tay đỡ bầu trời trên vai được
tạo tạc và xuất hiện ở nhiều nơi trên thế giới.

- Thần Prô-mê-tê cũng là một biểu tượng văn
hóa, đại diện cho bình minh của nền văn minh
loài người: Đã tạo ra loài người đầu tiên bằng
đất sét và giúp loài người rất nhiều. Thành tựu
lớn nhất của Prô-mê-tê là lấy trộm lửa của thần
Dớt đưa cho loài người, từ đó loài người mới có
lửa để nấu nướng, sinh hoạt, phát triển nền văn
minh.

III. TỔNG KẾT
o Đoạn trích phản ánh nhận thức và cách lí giải của con
người thời cổ đại về nguồn gốc của loài người, nguồn gốc
của lửa và của các hiện tượng tự nhiên.

1. Nội dung

o Khắc họa thành công hình ảnh người anh hùng Hê-ra-clét
dũng cảm, tài giỏi và đầy bản lĩnh.
o Cho thấy quyết tâm chinh phục mục tiêu của những
người anh hùng cổ đại, và có tính liên hệ tới xã hội hiện
nay, khuyến khích con người nên nỗ lực, cố gắng để chạm
tới mục tiêu.

III. TỔNG KẾT

2. Nghệ thuật

o Thể hiện được những đặc điểm của thần thoại như
việc xây dựng cốt truyện logic, các sự việc liên quan
và móc nối với nhau; cách xây dựng nhân vật anh
hùng điển hình.
o Lời văn, ngôn từ phù hợp với thể loại thần thoại, đan
xen giữa lời của người kể chuyện và lời của nhân vật,
tạo nên sức hấp dẫn và giá trị của câu chuyện tới tận
ngày nay.
o Hình ảnh, nhân vật được nhắc tới mang tính tượng
trưng, thể hiện quan niệm của con người cổ đại về
thế giới.

IV. LUYỆN TẬP

Chi tiết, hình ảnh, nhân vật nào trong văn
bản “Hê-ra-clét đi tìm táo vàng” để lại ấn
tượng đặc biệt đối với anh/ chị? Hãy vẽ
hoặc mô tả bằng lời chi tiết, hình ảnh,
nhân vật đó.

V. VẬN DỤNG

Tìm đọc thần thoại về
người anh hùng Hê-ra-clét.
Chọn và tóm tắt một chiến
công thần kì của Hê-ra-clét
mà em thích (khác đoạn
trích đã học).

Thank you!