KHỞI
ĐỘNG

Em hãy chia sẻ điểm khác biệt giữa văn hóa
phương Đông và văn hóa phương Tây?

Cung cách chào hỏi Đông - Tây

HÌNH
THÀNH
KIẾN
THỨC

TRÒ CHƠI
AI NHANH HƠN

Câu 1: Cao Bá Quát quê ở đâu?

A. Hà Nội
C. Hải Dương

B. Hà Nam
D. Hưng Yên

TRÒ CHƠI
AI NHANH HƠN

Câu 2:
Đâu là thông tin chính xác về cuộc đời Cao Bá Quát?
A. Ông nổi tiếng học rộng, tài cao, đỗ cử
nhân sớm

B. Ông lận đận trên con đường làm quan

C. Ông từng đi theo phục dịch phái bộ đi
công cán một số nước vùng Hạ Châu.

D. Cả A,B,C đều đúng

TRÒ CHƠI
AI NHANH HƠN

Câu 3: Cao Bá Quát tham gia lãnh đạo cuộc khởi nghĩa
nào?

A. Mỹ Lương

B. Bãi Sậy

C. Yên Thế

D. Ba Đình

TRÒ CHƠI
AI NHANH HƠN

Câu 4: Đâu là đặc điểm của thơ văn Cao Bá Quát?

A. Phong phú về đề tài

C. Có cái nhìn nhân văn và tinh thần dân chủ.

B. Thể hiện tình cảm thiết tha gắn bó với gia
đình, quê hương, những thân phận cùng khổ.

D. Cả A,B,C đều đúng

TRÒ CHƠI
AI NHANH HƠN

Câu 5: Dương phụ hành được sáng tác vào năm nào?

A. 1845

B. 1844

C.1856

D.

1847

TRÒ CHƠI
AI NHANH HƠN

Câu 6: Dương phụ hành được viết theo thể loại gì?

A. Hát nói

B. Thơ thất ngôn tứ tuyệt

C. Thơ lục bát

D. Thể hành

Đặc điểm của thể hành: không hạn định về số
câu; chỉ cần có vần điệu mà không cần đối,
không cần tuân theo niệm luật; không bị gò bó
theo khuôn mẫu; thể thơ này thường được sử
dụng khi tác giả có nhu cầu kể, bày tỏ cảm xúc,
suy ngẫm về một sự việc gây ấn tượng. Vì vậy
bài thơ viết theo thể hành thường có yếu tố tự
sự.

Bản phiên âm

Câu 1:“y như tuyết”
- áo trắng như tuyết
→ hình ảnh so sánh
(trong thơ cổ phương Đông, “băng,
tuyết” là biểu tượng cho vẻ đẹp trong
trắng, thanh khiết: “Mai cốt cách, tuyết
tinh thần; Thói nhà băng tuyết, chất hằng
phi phong” – Truyện Kiều).

Bản dịch thơ

 -“áo trắng phau”:
→ chỉ gợi màu sắc, không làm
toát lên được ngầm ý nói về vẻ
đẹp thanh khiết
→ chưa thể hiện được cái nhìn
đầy thiện cảm của nhân vật trữ
tình với đối tượng quan sát

Câu 7: từ “phiên thân”
 - Dịch là “uốn éo”
-Nghĩa là: nghiêng mình
+ Chuyển tải được nét nghĩa
 
miêu tả hình dáng, tư thế
 
+ Chưa thật phù hợp với sắc thái
 
→ chỉ vẻ nũng nịu, duyên dáng của biểu cảm của từ trong nguyên
người thiếu phụ
tác vốn
 

●Nhóm 1:
- Không gian và thời gian trong bài thơ được tác giả miêu tả như thế nào?
- Tìm các yếu tố tự sự trong bài thơ?
- Những yếu tố trên có tác dụng như thế nào trong việc miêu tả tâm trạng của nhân vật trữ
tình?
● Nhóm 2:
- Hình ảnh người thiếu phụ phương Tây được tác giả miêu tả như thế nào?:
+ Trang phục
+Cử chỉ, điệu bộ
+ Hãy chỉ ra những nét khác biệt, thậm chí tương phản giữa hình ảnh người thiếu phụ
phương Tây trong bài thơ với hình ảnh người phụ nữ phương Đông theo quan niệm Nho
giáo.
●Nhóm 3:
- Từ cảnh hạnh phúc, trìu mến của đôi lứa phương Tây, nhân vật trữ tình có cảm xúc, tâm
trạng , thái độ như thế nào?
+ Cảm xúc của nvtt khi chứng kiến những điều mới mẻ? (gợi ý: Nhà Nho Cao Bá Quát có thể
hiện thái độ kì thị hay phê phán khi miêu tả người thiếu phụ phương Tây?)
+ Từ cảm xúc ấy, bài thơ giúp bạn hiểu như thế nào về tâm sự và khát vọng của nhân vật trữ
tình? (gợi ý: phân tích tâm trạng ở câu thơ cuối)

- Các yếu tố tự sự:
+ Người thiếu phụ tựa vai chồng trong đêm trăng
+ Thấy thuyền người Nam có ánh đèn,kéo áo nói với
chồng; cầm cốc sữa hờ hững
+ nghiêng mình đòi chồng đỡ dậy

● Nhóm 1:
- Không gian và thời gian trong bài thơ được tác giả miêu tả như thế nào?
- Tìm các yếu tố tự sự trong bài thơ?
- Những yếu tố trên có tác dụng như thế nào trong việc miêu tả tâm trạng của nhân vật
trữ tình?
● Nhóm 2:
- Hình ảnh người thiếu phụ phương Tây được tác giả miêu tả như thế nào?:
+ Trang phục
+Cử chỉ, điệu bộ
+ Hãy chỉ ra những nét khác biệt, thậm chí tương phản giữa hình ảnh người thiếu phụ
phương Tây trong bài thơ với hình ảnh người phụ nữ phương Đông theo quan niệm Nho
giáo.
●Nhóm 3:
- Từ cảnh hạnh phúc, trìu mến của đôi lứa phương Tây, nhân vật trữ tình có cảm xúc,
tâm trạng , thái độ như thế nào?
+ Cảm xúc của nvtt khi chứng kiến những điều mới mẻ?
+ Từ cảm xúc ấy, bài thơ giúp bạn hiểu như thế nào về tâm sự và khát vọng của nhân vật
trữ tình? (gợi ý: phân tích tâm trạng ở câu thơ cuối)

Hình ảnh minh họa: phụ nữ
phương Tây

Hình ảnh minh họa: phụ nữ
Việt Nam xưa.

Hình ảnh minh họa: phụ nữ phương Đông

- Điểm nhìn của nhà Nho: quan niệm người phụ nữ là người
nâng khăn sửa túi, chăm sóc chồng, lễ phép, khiêm nhường.

• Điểm nhìn của nhà thơ: sự tương phản của thời tiết lạnh
giá >< vẻ đẹp, cuộc sống ấm áp, yêu thương của người
thiếu phụ.
• Thơ trung đại: giai nhân – mệnh bạc; CBQ: giai nhân – hạnh
phúc, sum họp

● Nhóm 1:
- Không gian và thời gian trong bài thơ được tác giả miêu tả như thế nào?
- Tìm các yếu tố tự sự trong bài thơ?
- Những yếu tố trên có tác dụng như thế nào trong việc miêu tả tâm trạng của nhân vật
trữ tình?
● Nhóm 2:
- Hình ảnh người thiếu phụ phương Tây được tác giả miêu tả như thế nào?:
+ Trang phục
+Cử chỉ, điệu bộ
+ Hãy chỉ ra những nét khác biệt, thậm chí tương phản giữa hình ảnh người thiếu phụ
phương Tây trong bài thơ với hình ảnh người phụ nữ phương Đông theo quan niệm Nho
giáo.
●Nhóm 3:
- Từ cảnh hạnh phúc, trìu mến của đôi lứa phương Tây, nhân vật trữ tình có cảm xúc,
tâm trạng , thái độ như thế nào?
+ Cảm xúc của nvtt khi chứng kiến những điều mới mẻ?
+ Từ cảm xúc ấy, bài thơ giúp bạn hiểu như thế nào về tâm sự và khát vọng của nhân vật
trữ tình? (gợi ý: phân tích tâm trạng ở câu thơ cuối)

Về nội dung, đọc bài thơ, bạn cảm nhận được gì về tư
tưởng, tâm hồn tác giả?
Về nghệ thuật, điều gì tạo nên sức hấp dẫn của bài thơ
này?
1. Nội dung:
Bài thơ thể hiện cảm hứng của người nghệ sĩ trước cái đẹp,
đồng thời cho thấy một tâm hồn giàu cảm xúc nhân văn,
nhạy cảm tiếp nhận cái mới và một cái nhìn phóng khoáng,
tiến bộ. Bài thơ thể hiện tư tưởng nhân đạo sâu sắc của nhà
thơ.
2. Nghệ thuật:
- Kết cấu chặt chẽ theo thể hành
- Kết hợp hài hòa giữa yếu tố tự sự và trữ tình

LUYỆN
TẬP

NHIỆM VỤ
Viết
đoạn
văn
(khoảng 150 chữ)
trình bày điều bạn
tâm đắc nhất ở bài
“Dương phụ hành”

Bảng kiểm kĩ năng viết đoạn văn
ST
Tiêu chí
Đạt/
T
Chưa đạt
1 Đảm bảo hình thức đoạn văn với dung lượng 150  
2

chữ
Đoạn văn đúng chủ đề: trình bày được điều HS tâm  
đắc nhất ở bài “Dương phụ hành”

3 Đoạn văn đảm bảo tính liên kết giữa các câu trong  
đoạn văn, có sự kết hợp các thao tác lập luận phù
hợp.

4 Đoạn văn đảm bảo yêu cầu về chính tả, cách sử dụng  
từ ngữ, ngữ pháp.

5 Đoạn văn thể hiện sự sáng tạo: suy nghĩ sâu sắc về  
vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

VẬN
DỤNG

Tìm đọc một số bài thơ
có sử dụng yếu tố tự sự
và thể hiện những
quan niệm mới mẻ,
tiến bộ, sâu sắc về cuộc
sống và văn chương
của Cao Bá Quát.

28

Hướng dẫn học bài
* Vẽ sơ đồ tư duy về các đơn vị
kiến thức của bài học hoặc vẽ
lại hình ảnh/ sự kiện mà em
thấy ấn tượng sau khi học xong
bài học.
* Soạn bài: Đọc, tìm hiểu về
văn bản “Thuyền và biển”
(Xuân Quỳnh) (trả lời câu hỏi
trong SGK)

End and
Thank
you !
30