Giới
Thiệu
Chung

Tác giả
Tiểu
sử

Tác phẩm
chính
Svetlana Alexandrovna Alexievich

Avét-la-na A-lếch-xi-ê-vích
(1948)
Là nhà văn, nhà báo nổi
tiếng người Bê–la–rút được
trao giải Nobel Văn học năm
2015.
Chiến tranh không có
một khuôn mặt phụ nữ
(1983)

Những nhân chứng cuối
cùng (1985)
Lời nguyện cầu từ
Chemobyl (1997)

Tác giả

Các tác phẩm phi hư cấu
của bà đã tạo thành
tượng đài của sự thống
khổ và lòng can đảm
Svetlana Alexandrovna Alexievich

trong thời đại chúng ta.

Tác phẩm
Thể loại: Truyện kí

Phương thức biểu
đạt:

Tự sự, phỏng vấn

Văn bản trích từ
“Những nhân
chứng cuối cùng –
Solo cho giọng trẻ

Sử dụng hình thức
phỏng vấn những
người từng trải qua
cuộc Chiến tranh thế
giới lần thứ hai khi còn
thơ bé.
Tác phẩm đem đến
cho người đọc
những câu chuyện
sinh động, hãi hùng
trong kí ức của các
nhân vật.

Tác phẩm
• Bố cục:
Phần 1 (Lớp một...không có chiến tranh):
=> Chuyến di tản khỏi chiến tranh của nhân vật
tôi.
Phần 2 (Họ chở chúng tôi...hái tầm ma mà):
=> Cuộc sống khó khăn, gian khổ trong chiến

Tìm Hiểu Văn
Bản

Tóm lược nội dung trong văn bản và những
điểm nhấn quan trọng của câu chuyện
Trong lòng “tôi”
chỉ có một nỗi ước
ao được đi tìm mẹ.

Trên tất cả là
nỗi nhớ mẹ,
nhớ đến mức
gào khóc

Đến khi đã năm
mươi mốt tuổi,
“tôi” vẫn muốn có
mẹ.

Đến lớp Ba,
“tôi” trốn trại,
được một gia
đình ông già

Tóm lược nội dung trong văn bản và những
điểm nhấn quan trọng của câu chuyện
• Tóm tắt nội dung

“Tôi” và những
đứa trẻ khác
phải di chuyển
đến nơi không
có đạn bom.

Năm 1941,
“tôi” một đứa
bé tám tuổi, đi
dự trại hè đội
viên, gặp một
trận bom của
phát xít Đức.
 

 Ở vùng đất mới,
những đứa trẻ
phải tìm kiếm
mọi thứ để
chống lại cơn
đói.

Tóm lược nội dung trong văn bản và những
điểm nhấn quan trọng của câu chuyện
Mẹ luôn hiện diện trong mọi
thời khắc cuộc sống đau thương
thời thơ ấu của “tôi”, và ước
muốn gặp lại mẹ trở thành nỗi
ám ảnh thường xuyên thường
trực trong lòng nhân vật. Vậy
mà, cuối cùng phải đối diện với
sự thật phũ phàng: chiến tranh
đã cướp đi tất cả những gì gần
gui, thân thương nhất của con
người.

Những yếu tố tạo nên tính xác thực của các sự kiện được nhân
vật kể lại, trạng thái tâm lí của nhân vật trước các sự kiện.

Thời
gian và
địa
điểm cụ
thể

- Nhân vật cung cấp thông tin chi tiết về thời gian
(1941)
- Địa điểm xảy ra sự kiện, giúp tăng tính chân thực cho
câu chuyện.

Miêu tả Những mô tả về cuộc sống khó khăn, đói khát trong trại
chi tiết
trẻ mồ côi, như việc phải ngủ trên rơm rạ, thiếu thốn
về
hoàn
thức ăn, góp phần làm rõ bức tranh hiện thực của thời
cảnh
sống
kỳ chiến tranh.

Những yếu tố tạo nên tính xác thực của các sự kiện được nhân
vật kể lại, trạng thái tâm lí của nhân vật trước các sự kiện.

Trạng
thái tâm
lý của
nhân vật

Nhân vật thể hiện rõ ràng cảm xúc nhớ mẹ, khao khát
tình mẫu tử và sự đau khổ khi phải sống xa gia đình.
Những chi tiết như việc các trẻ em bật khóc khi nghe
từ "mẹ" cho thấy tác động sâu sắc của chiến tranh
đến tâm hồn trẻ thơ.
Những yếu tố trên kết hợp lại tạo nên tính
xác thực cho câu chuyện và giúp người đọc
hiểu sâu sắc hơn về những mất mát, đau
thương mà chiến tranh gây ra cho con người,
đặc biệt là đối với trẻ em.

Phân tích một số chi tiết, hình ảnh tạo nên bức tranh
cuộc sống đặc biệt được tái hiện trong văn bản
(Chi tiết, hình ảnh gây ấn tượng mạnh)

• Chi tiết, hình ảnh tạo nên bức tranh cuộc sống trong văn bản

Máy bay đánh
bom, “tất cả
 
màu sắc đều
biến mất”, lần
đầu tiên biết đến

Trên tàu, những
đứa trẻ chứng
kiến cảnh nhiều
người lính bị
thương, rên la vì
đau đớn.

Phân tích một số chi tiết, hình ảnh tạo nên bức tranh
cuộc sống đặc biệt được tái hiện trong văn bản
(Chi tiết, hình ảnh gây ấn tượng mạnh)

Trong trại trẻ mồ
côi, hàng chục đứa
bé khóc đòi mẹ,
hễ ai vô tình nhắc
tới từ “mẹ”, tất cả
lại gào khóc không
nguôi.
Hàng chục năm
trôi qua, vẫn
khao khát gặp lại

Triền miên trong
đói khát, người ta
giết thịt cả con
ngựa già thân
thiết, ăn cây cỏ
sống qua ngày.

Khi học lớp Ba, “tôi” trốn
trại đi tìm mẹ, đói lả kiệt
sức và được ông già cưu

Phân tích một số chi tiết, hình ảnh tạo nên bức tranh
cuộc sống đặc biệt được tái hiện trong văn bản
(Chi tiết, hình ảnh gây ấn tượng mạnh)

Chi tiết ấn tượng: Trong trại trẻ
mồ côi, hàng chục đứa bé khóc
đòi mẹ, hễ ai vô tình nhắc tới từ
“mẹ”, tất cả lại gào khóc không
nguôi.
Đồng cảm, thương xót cho
những đứa trẻ còn nhỏ phải
xa mẹ, nhớ mẹ đến nỗi chỉ
cần nghe thấy từ “mẹ” đã
òa khóc.

Vai trò của tác giả và thái độ của tác giả khi
ghi lại các sự kiện mà nhân chứng kể lại.
• Vai trò của tác
giả:

Trong việc tạo lập văn bản này, tác
giả đóng vai trò làm người kể

• Thái độ của tác giả khichuyện.
ghi:
- Tác giả ghi chép lại những sự kiện diễn ra trong cuộc
chiến tranh và cả tập trung vào cảm xúc, tình cảm của nhân
vật chính.
- Thể hiện sự tận tâm và yêu thương đặc biệt: thể hiện

của nhân vật tới gia đình, qua đó tạo nên một câu chuyện đầy
cảm xúc và ý nghĩa về tình mẫu tử và quê hương.

Vai trò của tác giả và thái độ của tác giả khi
ghi lại các sự kiện mà nhân chứng kể lại.
- Tác giả khéo léo tái hiện lại: bức tranh đầy màu sắc của
tuổi thơ với sự hối hả, lo lắng, nhưng cũng đầy yêu thương và
niềm tin.
Tác giả đưa người đọc đến gần hơn với nhân vật chính, để họ
có thể đồng cảm và hiểu rõ hơn về tâm trạng, suy tư của
nhân vật.

Các yếu tố có tác dụng tạo nên sức lay động của văn bản đối
với người đọc. Thông điệp văn bản “Và tôi vẫn muốn mẹ..."

 Các yếu tố:
• Sự chân thực của từng câu chuyện: Mỗi sự việc trong câu
chuyện được tác giả kể lại một cách ngắn gọn, cô đọng bằng
chính những cảm xúc thật của mình. Những tình cảm trong
đó đều quá đỗi chân thật, nó gắn với từng sự kiện, hoàn
cảnh một cách hoàn hảo.
• Sự mô tả chi tiết về tình huống, hoàn cảnh những đứa trẻ
trong bối cảnh chiến tranh.
• Sự đối lập giữa sự ngây thơ của trẻ em và sự nghiệm trắng,
thảm khốc của chiến tranh.

Các yếu tố có tác dụng tạo nên sức lay động của văn bản đối
với người đọc. Thông điệp văn bản “Và tôi vẫn muốn mẹ..."

• Việc khắc sâu vào tâm trạng, cảm xúc của nhân vật chính và
những đứa trẻ trong truyện.
 Thông điệp của văn
bản: tranh đã gây ra sự tan vỡ, xa cách giữa các gia đình,
- Chiến
khiến cho trẻ em phải đối mặt với những khó khăn, thiếu thốn
cả về tinh thần lẫn vật chất.
- Sự bi kịch của chiến tranh, cũng như sự thiếu thốn và chịu
đựng của những đứa trẻ, làm nổi bật thông điệp về tác động
tàn khốc của chiến tranh đối với con người.

Tổng Kết

Nội Dung
 Văn bản lên án chiến tranh khiến cho con người rơi vào
những hoàn cảnh khốn khổ, cuộc sống bị đảo lộn, đặc biệt
nạn nhân của chiến tranh chịu nhiều thiệt thòi nhất là
những đứa trẻ.
 Chiến tranh đã khiến cho tâm hồn trẻ thơ đầy những vết
xước rỉ máu, thiếu thốn tình yêu thương của gia đình, để
rồi khi trưởng thành, trong hình hài của người lớn vẫn tồn
tại một khát khao trẻ thơ: muốn có mẹ.

Nghệ thuật
• Thể loại: truyện kí.
• Yếu tố hư cấu được hiện diện ở sự sáng tạo riêng của người
viết (một cách tiết chế): giọng điệu nghệ thuật, ngôn ngữ
trần thuật, miêu tả tâm trạng, cảm xúc của nhân vật...
• Ngôn giàu ngữ sức biểu
cảm.
• Câu từ dễ hiểu và hợp lí.