BÀI 13: TỪ TẾ BÀO ĐẾN CƠ THỂ
Kiểm tra bài cũ
2
Em hãy so sánh sự giống và khác nhau của tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực.
Quan sát Hình 13.1
3
Em hãy cho biết cơ thể sinh vật nào
được cấu tạo từ nhiều tế bào?
4
Nhiều sinh vật như người và cây xanh được cấu tạo từ hàng triệu cho đến hàng tỉ tế bào nhưng có những sinh vật chỉ gồm một tế bào.
Vậy chúng có đặc điểm gì khác nhau?
NỘI DUNG BÀI HỌC
5
Sinh vật đơn bào, sinh vật đa bào
Tổ chức cơ thể đa bào
Thực hành tìm hiểu về tổ chức cơ thể
SINH VẬT ĐƠN BÀO, SINH VẬT ĐA BÀO
I
1. SINH VẬT ĐƠN BÀO
7
Các sinh vật đơn bào chỉ gồm một tế bào.
Em hãy cho biết: Sinh vật đơn bào thực hiện các hoạt động sống như thế nào?
Hoạt động sống của sinh vật đơn bào
8
Sinh vật đơn bào thực hiện các hoạt đông sống trong khuôn khổ một tế bào
Lấy và tiêu hóa thức ăn
Hô hấp
Vận động
Sinh sản
Trả lời các kích thích tử môi trường bên ngoài
Một số hình ảnh về sinh vật đơn bào
9
Mở rộng
10
Trùng giày là sinh vật đơn bào sống phổ biến trong nước.
Cơ thể trùng giày thực hiện đầy đủ các hoạt động sống của một sinh vật.
2. Sinh vật đa bào
Khác với sinh vật đơn bào, sinh vật đa bào có tổ chức cấu tạo phức tạp.
Cơ thể chúng có nhiều loại tế bào với hình dạng, cấu tạo khác nhau và thực hiện chức năng khác nhau như quang hợp, hô hấp, vận động,... qua đó đảm bảo sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển và sinh sản của cơ thể.
Em hãy phân biệt sinh vật đơn bào và
sinh vật đa bào theo gợi ý trong Bảng 13.1
13
Bảng tiêu chí so sánh
Thảo luận nhóm và
trả lời câu hỏi
Nếu một tế bào trong cơ thể bị chết, điều gì sẽ xảy ra đối với sinh vật đơn bào và sinh vật đa bào?
14
Mở rộng
Nhiều sinh vật đơn bào sống bên trong sinh vật đa bào.
Ví dụ: Hàng triệu vi khuẩn có lợi sống trong ruột của động vật giúp cơ thể động vật chống lại các vi khuẩn có hại, tiêu hóa thức ăn và sản sinh ra một số vitamin.
15
II. TỔ CHỨC CƠ THỂ ĐA BÀO
Ở sinh vật đa bào như thực vật và động vật, các tế bào được tổ chức theo thứ tự nhất định từ cấp độ thấp đến tốc độ cao.
Quan sát Hình 13.5
Nhật xét về hình dạng, kích thước của các tế bào trong từng loại mô.
17
Mô thần kinh: tế bào có dạng kéo dài (nơron).
Mô cơ ở ruột non: tế bào dạng thuôn dài, xếp so le.
Mô ở lá: tế bào hình chữ nhật, xếp cạnh nhau, kích thước lớn
Quan sát hình 13.3
18
Các cấp độ tổ chức
cấu tạo của cơ thể cây xanh
19
Tế bào
Mô
Cơ quan
Hệ cơ quan
Cơ thể
Mô bì
Mô xốp
Mô dẫn
Mô dậu
Quan sát Hình 13.4
Kể tên một số cơ quan trong hệ tiêu hóa của người.
20
Biểu mô ruột.
Mô cơ.
Mô liên kết.
Ruột non.
Các cấp độ từ thấp đến cao
của sinh vật đa bào
Mô bao gồm các tế bào có hình dạng, cấu tạo và chức năng giống nhau.
Cơ quan là tập hợp nhiều mô cùng thực hiện những chức năng nhất định, ở vị trí nhất định trong cơ thể.
Hệ cơ quan là tập hợp của nhiều cơ quan hoạt động cùng nhau và cùng thực hiện một chức năng nhất định.
Cơ thể sinh vật bao gồm một số hệ cơ quan hoạt động phối hợp với nhau, đảm bảo sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển và sinh sản của cơ thể.
Mở rộng
Cùng một loại mô có thể tham gia cấu tạo nên nhiều cơ quan khác nhau.
Ví dụ: mô dẫn ở cây có ở cả thân, lá, rễ; biểu mô ở người cấu tạo nên da, khí quản, dạ dày.
TỔNG KẾT PHẦN LÍ THUYẾT BÀI HỌC
III. THỰC HÀNH TÌM HIỂU VỀ TỔ CHỨC CƠ THỂ
1. Tìm hiểu về hình dạng, cấu tạo của sinh vật đơn bào
Bước 1: Chuẩn bị
Dụng cụ, mẫu vật.
Tranh, video, tiêu bản về sinh vật đơn bào.
25
Bước 2: Tiến hành
26
Bước 3: Báo cáo
27
Vẽ và mô tả hình dạng nấm men mà em quan sát được
2. Tìm hiểu về tổ chức cơ thể thực vật và cơ thể người
28
Chuẩn bị
Tranh, mẫu cây có thật ở địa phương.
Tranh hoặc mô hình cấu tạo cơ thể người
Tiến hành
Nhận xét và xác định vị trí các cơ quan cấu tạo cơ thể cây xanh.
Nhận xét và xác định vị trí các cơ quan cấu tạo cơ thể người.
Báo cáo
Liệt kê cơ quan
sát được theo sơ đồ
2. Tìm hiểu về tổ chức cơ thể thực vật và cơ thể người
29
Chuẩn bị
Tranh, mẫu cây có thật ở địa phương.
Tranh hoặc mô hình cấu tạo cơ thể người
Tiến hành
Nhận xét và xác định vị trí các cơ quan cấu tạo cơ thể cây xanh.
Nhận xét và xác định vị trí các cơ quan cấu tạo cơ thể người.
30
Luyện tập
Nêu tên cấp độ tổ chức tương ứng với mỗi cấu trúc đã cho trong bảng 13.2 và tên của cấp độ tổ chức liền kề cao hơn nó trong thứ tự tổ chức cơ thể.
31
32
Luyện tập mở rộng
33
Lấy ví dụ về tế bào mô, cơ quan, hệ cơ quan trong cơ thể động vật, thực vật mà em biết theo gợi ý trong Bảng 13.3
34
Hướng dẫn về nhà
35
CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!