CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP!
Giáo viên: …
Trường: …

BÀI 20.
PHÂN TÍCH SỐ LIỆU THỐNG
KÊ DỰA VÀO BIỂU ĐỒ (Tiết 1)

MỤC TIÊU

1

Ôn tập phân tích số liệu thống kê dựa vào một hoặc
nhiều biểu đồ.

2

Nhận biết mối liên hệ giữa thống kê với
những kiến thức trong các môn học khác
trong chương trình lớp 8.

3

- Phát hiện và giải quyết được vấn đề, quy
luật đơn giản dựa trên phân tích số liệu.
- Nhận ra được tính hợp lí của dữ liệu được
biểu diễn.

CẤU TRÚC BÀI HỌC
01
BÀI 20.
PHÂN
TÍCH SỐ
LIỆU
THỐNG
KÊ DỰA
VÀO BIỂU
ĐỒ
(Tiết 1)

Các lưu ý khi đọc và diễn giải
biểu đồ
02

Luyện tập
03

Vận dụng
04

Hướng dẫn về nhà

KHỞI ĐỘNG

Bài toán mở đầu: Một câu lạc bộ đã theo dõi số thành viên của mình từ năm
2017 đến năm 2022. Số liệu thống kê được biểu diễn bằng các biểu đồ sau đây:

Hình 1

Hình 2

Mỗi biểu đồ cho ta biết được những thông tin gì? Biểu đồ nào nói về sự thay
đổi số lượng thành viên nam và nữ qua các năm.

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

1 CÁC LƯU Ý KHI ĐỌC VÀ DIỄN GIẢI BIỂU ĐỒ
Ví dụ 1: Cho hai biểu đồ sau:

a)

b)

a) Hai biểu đồ trên có biểu diễn cùng một tập dữ liệu không?
Lập bảng thống kê cho dữ liệu đó.
b) Trong mỗi biểu đồ, so sánh tỉ lệ chiều cao hai cột và tỉ lệ số liệu mà hai cột
này biểu diễn. Giải thích tại sao có sự khác nhau đó.

Hoạt động nhóm bàn, hoàn thành phiếu học tập 1, thời gian 5 phút
PHIẾU HỌC TẬP 1
Quan sát hai biểu đồ ví dụ 1, trả lời các câu hỏi sau:
- Hai biểu đồ trên có biểu diễn cùng ……………………………………………
một tập dữ liệu không?
……………………………………………
……………………………………………
- Lập bảng thống kê
……………………………………………
- So sánh tỉ lệ chiều cao hai cột và tỉ ……………………………………………
lệ số liệu mà hai cột này biểu diễn.
……………………………………………
Giải thích tại sao có sự khác nhau đó
Nêu nhận xét về lưu ý khi đọc và
……………………………………………
diễn giải một biểu đồ
……………………………………………

BÁO CÁO
HOẠT ĐỘNG NHÓM
Hướng dẫn:
+ Đại diện 1 nhóm lên báo cáo kết quả
+ Đại diện nhóm khác nhận xét kết quả

Đáp án:
a) Hai biểu đồ biểu diễn cùng một loại dữ liệu.
Bảng thống kê:
Năm học

2019-2020

2020-2021

Tỉ lệ học sinh khá giỏi (%)

81

82

b) Trong biểu đồ b) tỉ lệ hai cột xanh vàng bằng với tỉ lệ số liệu mà chúng
biểu diễn.
Trong biểu đồ a) cột màu xanh cao gấp đôi cột màu vàng nhưng số liệu mà nó
biểu diễn không gấp đôi số liệu cột màu vàng biểu diễn.
Có sự khác nhau này trong biểu đồ a) là do gốc của trục đứng không phải là 0

- Nhận xét:
Trong biểu đồ cột, khi gốc của trục đứng khác 0 thì tỉ lệ
chiều cao của các cột không bằng tỉ lệ số liệu mà chúng
biểu diễn.

Luyện tập 1: Dựa trên dữ liệu khảo sát về món ăn Việt Nam được ưa thích,
một công ty du lịch đã vẽ hai biểu đồ như sau:

a) Hai biểu đồ có biểu diễn cùng một dữ liệu không? Lập bảng thống kê về dữ
liệu đó
b) Trong biểu đồ a) tỉ lệ chiều cao giữa cột màu xanh và cột màu vàng có
bằng tỉ lệ số liệu mà chúng biểu diễn không? Giải thích tại sao?

Hoạt động nhóm bàn, hoàn thành phiếu học tập 2, thời gian 5 phút
PHIẾU HỌC TẬP 2
a) Hai biểu đồ có biểu diễn cùng
một dữ liệu không?
Lập bảng thống kê về dữ liệu đó

…………………………………………….
.……………………………………………
……………………………………………

b) Trong biểu đồ a) tỉ lệ chiều
cao giữa cột màu xanh và cột
màu vàng có bằng tỉ lệ số liệu mà
chúng biểu diễn không?
Giải thích tại sao?

……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………

Đáp án:
a) Hai biểu đồ biểu diễn cùng một loại dữ liệu.
Bảng thống kê:
Món ăn
Số lượt bình chọn

Phở

Nem

Bánh mì

972

987

955

b) Trong biểu đồ a) tỉ lệ chiều cao giữa cột màu xanh và cột màu vàng
không bằng tỉ lệ số liệu mà chúng biểu diễn là do trong biểu đồ a) gốc
của trục đứng là 950

Ví dụ 2: Cho hai biểu đồ sau:

So sánh độ dốc của đoạn thẳng cuối cùng trong hai biểu đồ này. Giải thích tại
sao biểu đồ a) dễ làm cho ta hiểu lầm rằng GDP của Việt Nam tăng đột biến so
với trước đó.

Đáp án:
Đoạn cuối cùng trong biểu đồ a) có độ dốc lớn hơn độ dốc của đoạn cuối
cùng trong biểu đồ b). Nhìn vào biểu đồ a), ta có thể cho là GDP Việt Nam
trong năm 2020 tăng rất mạnh so với trước đó, nguyên nhân là do trong biểu
đồ này trục ngang được chia tỉ lệ không đều nhau giữa các đoạn (trước năm
2020 là năm 2016).
Em rút ra lưu ý gì khi đọc và
diễn giải biểu đồ?

- Nhận xét:
Trong biểu đồ đoạn thẳng, khi các điểm quan sát trên trục ngang
không đều nhau, ta không thể dựa vào độ dốc để kết luận về tốc độ
tăng, giảm của đại lượng được biểu diễn.

Luyện tập 2: Cho hai biểu đồ biểu diễn số lượng người thất nghiệp tại một
thành phố giai đoạn từ 12/2007 đến 06/2010:

Hãy giải thích tại sao xu thế của hai biểu đồ lại khác nhau. Để thấy được xu
thế của số lượng người thất nghiệp, ta nên dùng biểu đồ nào?

Đáp án:
Mặc dù hai biểu đồ cùng biểu diễn một dữ liệu, song xu thế ở hai
biểu đồ khác nhau là do việc chọn các điểm biểu diễn các mốc thời
gian trên trục ngang khác nhau.
Để thấy đúng xu thế của số lượng người thất nghiệp ta nên dùng
biểu đồ a).

LUYỆN TẬP

BÀI TẬP 5.1

Biểu đồ cột (H 5.17) biểu diễn số tiền mỗi người
trong nhóm học sinh có được nhờ bán phế liệu .

a) Số tiền của Tuyết có gấp đôi số tiền của Khánh không? Gải thích vì sao.
b) Lập bảng thống kê cho số tiền mỗi bạn có được nhờ bán phế liệu

Lời giải:
a) Mặc dù cột biểu diễn số tiền của Tuyết cao gấp đôi cột biểu diễn số tiền
của Khánh nhưng số tiền của Tuyết (280 nghìn đồng) không gấp đôi số
tiền của Khánh (240 nghìn đồng) do gốc của trục đứng bắt đầu từ 200.
b) Bảng thống kê:
Tên

An

Bình

Tuyết

Khánh

Hải

Số tiền (nghìn đồng)

230

250

280

240

350

VẬN DỤNG

BÀI TẬP 5.11

Cho hai biểu đồ (H 5.18):

a) Doanh thu của nhà máy trong biểu đồ a) có tăng nhanh hơn doanh thu của
nhà máy trong biểu đồ b) không?
b) Hai biểu đồ này có cùng biểu diễn một số dữ liệu không?
c) Giải thích tại sao hai đường gấp khúc trên hai biểu đồ có độ dốc khác nhau.

Lời giải:
a) Đường gấp khúc trong biểu đồ a) có độ dốc lớn hơn độ dốc của
đường gấp khúc trong biểu đồ b). Tuy nhiên hai biểu đồ cùng biểu diễn
một loại dữ liệu do đó không thể nói doanh thu của nhà máy trong biểu
đồ a) tăng nhanh hơn của nhà máy trong biểu đồ b). Điều này là do gốc
trục đứng trong biểu đồ a) là
b) Hai biểu đồ cùng biểu diễn một loại dữ liệu
c) Điều này là do gốc trục đứng trong biểu đồ a) là 30 trong khi gốc trục
đứng trong biểu đồ b) là 0 và đơn vị trên hai trục đứng của hai biểu đồ
khác nhau.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
01
Xem lại nội
dung bài học.
Một số lưu ý
khi đọc và diễn
giải biểu đồ

02

03

Làm bài tập về
nhà trong SBT
trang 98.

Chuẩn bị cho
tiết sau: Bài
20. Phần 2.
Phân tích số
liệu thống kê
dựa vào biểu
đồ”.

CẢM ƠN THẦY CÔ VÀ CÁC
EM ĐÃ LẮNG NGHE BÀI
GIẢNG!