CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO
ĐẾN DỰ GIỜ MÔN NGỮ VĂN 8

Giáo viên: Vũ Thị Lân

VI DEO BÀI HÁT

HOẠT ĐỘNG 1
KHỞI ĐỘNG

Tình huống: Hãy giới thiệu về bản thân em:
- Dùng 1 câu văn để giới thiệu về một lĩnh vực em có năng khiếu ( học tập,
văn nghệ, thể thao…)
- Dùng 1 câu văn để nói về lĩnh vực bản thân em không có năng khiếu
Ví dụ:
-Em học giỏi môn Toán.
-Em hát rất hay.
-Em vẽ rất đẹp.
-Em chưa học giỏi môn Tiếng Anh.
-Em học Ngữ văn chưa tốt.
-Em không biết chơi đàn ghi-ta.

CÂU KHẲNG ĐỊNH

CÂU PHỦ ĐỊNH

HOẠT ĐỘNG 2
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Tiết 105, THTV

CÂU KHẲNG ĐỊNH VÀ CÂU PHỦ ĐỊNH
I. Lí thuyết

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Học sinh chuẩn bị ở nhà tìm hiểu về câu
khẳng định và câu phủ định theo mẫu sau:
CÂU KHẲNG ĐỊNH
-Khái niệm
-Đặc điểm
hình thức

CÂU PHỦ ĐỊNH

- Khái niệm: Là câu dùng để thông báo, xác nhận sự tồn tại của một sự
vật, sự việc nhất định.
Câu khẳng
định

- Hình thức:
+ Câu khẳng định thường không chứa các từ ngữ mang nghĩa phủ
định
VD 1: Hôm nay, thời tiết rất đẹp.
+ Câu khẳng định được thể hiện dưới hình thức “phủ định của phủ
định” tức là lặp lại 2 lần từ ngữ mang nghĩa phủ định.
VD2: Bạn không thể không làm bài tập.
VD3: Việc này bác không thể không biết.
+ Hoặc đặt các từ ngữ mang nghĩa phủ định sau một từ ngữ phiếm
chỉ (ai, gì, nào,…)
VD4: Ai chẳng biết lớp 8A có nhiều trai xinh gái đẹp.
VD5: Đầu xuân, ở Việt Nam, làng nào chả có lễ hội truyền thống.

-Khái niệm: Câu phủ định là câu dùng để thông báo, xác nhận không có
sự vật, sự việc hoặc bác bỏ một ý kiến, một nhận định nào đó.
-Phân loại:
+ Phủ định miêu tả: Câu thông báo xác nhận không có sự vật, sự việc
VD1: Hôm nay, trời không mưa.
+ Phủ định bác bỏ: Dùng để phản bác, phủ nhận lại ý kiến của người
khác
VD2: Không phải, con voi nó bè bè như cái quạt thóc.
VD3: Tớ đâu có vứt rác bừa bãi ra lớp.
Câu phủ
định

-Hình thức: Câu phủ định thường có các từ ngữ mang nghĩa phủ định
như: không, chưa, chẳng, chả, không phải, chẳng phải, đâu (có),
có….đâu, làm gì, làm sao,…

Câu khẳng định

Câu phủ định

-Là câu dùng để thông báo, -Là câu dùng để thông báo, xác
Khái xác nhận sự tồn tại của một nhận không có sự vật, sự việc
niệm sự vật, sự việc nhất định.
hoặc bác bỏ một ý kiến, một nhận
định nào đó.
- Câu khẳng định thường - Thường có các từ ngữ mang
không chứa các từ ngữ mang nghĩa phủ định như: không, chưa,
ý nghĩa phủ định
chẳng, không phải, chẳng phải,
Hình - Chứa 2 từ phủ định (phủ đâu (có), có….đâu, làm gì, làm
thức định + phủ định = khẳng định) sao,…
- Hoặc đặt các từ ngữ mang
nghĩa phủ định sau một từ
ngữ phiếm chỉ (ai, gì, nào,…)

Tiết 105, THTV

CÂU KHẲNG ĐỊNH VÀ CÂU PHỦ ĐỊNH
I. Lí thuyết (SGK, trang 56,57)
- Câu khẳng định
- Câu phủ định

HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH, VẬN DỤNG

Bài tập nhanh: Đánh dấu “x” vào các kiểu câu tương ứng trong các VD sau:
Ví dụ

1. Nam đi Hà Nội.
2. Nam không đi Hà Nội.

Câu khẳng Câu khẳng
Câu khẳng Câu phủ Câu phủ
định
định bằng hai định có từ
định định bác
lần phủ định ngữ phủ định miêu tả
bỏ
sau một từ
ngữ phiếm
chỉ

x
x

3. Nam có đi Hà Nội đâu.
4. Nam không thể không đi Hà Nội.
5. Ai chẳng biết Nam đi Hà Nội.
6. Hoa đang làm bài tập.
7. Bạn làm sao mà làm được bài tập này.

x
x
x
x
x

Tiết 105, THTV

CÂU KHẲNG ĐỊNH VÀ CÂU PHỦ ĐỊNH
I. Lí thuyết
II. Thực hành

-Học sinh làm việc theo nhóm: 1 bàn/nhóm
-Thời gian thảo luận: 2 phút
+Dãy ngoài: Bài 1
+Dãy giữa: Bài 2
+Dãy trong: Bài 3

Bài tập 1:Tìm câu khẳng định và câu phủ định, chỉ ra đặc điểm về ý nghĩa và hình thức của mỗi câu.

Ví dụ
a. Tất cả những điều ấy, họ làm
sao hiểu được rõ ràng, đích xác.
(Ngô gia văn phái)

b. Hôm sau, vua Quang Trung

hạ lệnh tiến quân. (Ngô gia văn
phái)

c. Các quân đều nghiêm chỉnh

Kiểu câu
Câu phủ định

Câu khẳng định

đội ngũ mà đi. (Ngô gia văn phái)

Câu khẳng định

d. Chị Dậu vẫn chưa nguôi cơn
giận. (Ngô Tất Tố)

Câu phủ định

Đặc điểm hình thức và ý nghĩa
-Hình thức: Câu có từ phủ định"làm sao"
-Ý nghĩa: Xác nhận không tồn tại sự việc
nêu trong câu
-Hình thức: Câu không chứa từ ngữ phủ định
-Ý nghĩa: Xác nhận sự tồn tại của việc vua
Quang Trung hạ lệnh tiến quân.
-Hình thức: Câu không chứa từ ngữ phủ định.
-Ý nghĩa: Xác nhận sự tồn tại của sự việc các
quân đều nghiêm chỉnh đội ngũ mà đi
-Hình thức: Câu có từ phủ định “chưa". 
-Ý nghĩa: Xác nhận không tồn tại sự việc
nêu trong câu

Bài tập 2: Câu nào đùng để hỏi, câu nào để khẳng đinh, phủ định? Vì sao?
Câu

a (1) Tổng đốc họ Tôn đem
thứ quân nhớ nhà kia mà
chống chọi, thì địch sao cho
nổi?
a (2) Họ chẳng qua chỉ là
người khách, chuyến này
sang cũng cốt xem sự thế khó
hay dễ để liệu bề tiến lui mà
thôi.

Mục đích
Hỏi Khẳng Phủ
định
định

Giải thích

-Kiểu câu: Câu hỏi

-Ý nghĩa: Dùng để bác bỏ khả năng
chống chọi của quân tổng đốc họ Tôn
đối với quân Tây Sơn
-Kiểu câu: Câu khẳng định ( từ
“chẳng qua” là từ tổ hợp biểu thị
mức độ hạn chế của sự vật không
phải từ phủ định)
- Ý nghĩa: Xác nhận sự tồn tại của sự
việc nêu trong câu.

Câu
a (3) Nhưng còn nhà nước
của ta thì sao?
a (4) Thái hậu có thể chạy
sang đất Trung Hoa một
chuyến nữa chăng?
b. (1) Tự vương trẻ tuổi, chưa
từng trải công việc, trước đây
tới đón chào ta ở Lạng Sơn,
sao không nói cho rõ?
b (2) Bấy giờ, nhân khi ta
thắng, đè bẹp ngay lúc chúng
đang khốn đốn, há chẳng dễ
dàng hơn hay sao?

Mục đích
Hỏi Khẳng Phủ
định định

Giải thích

- Kiểu câu: câu 3,4 đều là câu hỏi
-Ý nghĩa: Đều được dùng với mục
đích để hỏi
-Kiểu câu: Câu hỏi
-Ý nghĩa: Dùng với mục đích hỏi
-Kiểu câu: Câu hỏi
-Ý nghĩa: Dùng để khẳng định, xác
nhận sự tồn tại của sự việc nêu trong
câu

Bài tập 3: Chuyển câu khẳng định thành câu có ý nghĩa tương đương, trong đó có sử
dụng hai lần từ phủ định

Câu khẳng định

Câu khẳng định có chứa 2 lần từ phủ định

a. Ai cũng muốn đuổi chúng đi. - Không ai không muốn đuổi chúng đi.
(Ngô gia văn phái)
b. Ngày nào Thị Nở cũng phải đi - Không ngày nào thị Nở không phải đi qua
qua vườn nhà hắn. (Nam Cao)
vườn nhà hắn.
c. Từ đấy, ngày nào Hoài Văn cũng
- Từ ngày đấy, không ngày nào Hoài Văn
xuống các thôn xóm, vận động bà
không xuống các thôn xóm, vận động bà con
con đứng lên cứu nước. (Nguyễn
đứng lên cứu nước.
Huy Tưởng)

Bài 4. HS làm việc cá nhân, viết đoạn văn trong thời gian: 3 phút
Viết một đoạn văn (khoảng 5 – 7 dòng) nêu cảm nghĩ của em sau khi học văn bản Quang
“Trung đại phá quân Thanh” (Ngô gia văn phái), trong đó có sử dụng câu khẳng định được
thể hiện dưới hình thức “phủ định của phủ định”.

GỢI Ý

-Hình thức:
+ Dung lượng: Đoạn văn khoảng 5-7 dòng
+ Thể thức: Đầu đoạn văn viết hoa lùi đầu dòng, kết thúc đoạn văn dùng dấu chấm.
-Nội dung: Có thể phát biểu cảm nghĩ về vua Quang Trung trên các phương diện:
+ Ông là vị tướng văn võ song toàn
+ Có tài dùng binh như thần
+ Có tầm nhìn xa trông rộng
+ Có tài thuyết phục quân sĩ
+ Làm lên chiến thắng vẻ vang trong lịch sử đánh tan 29 vạn quân Thanh…
-Trong đoạn văn: có sử dụng câu khẳng định thể hiện dưới hình thức “phủ định cảu phủ
định”

Đoạn văn tham khảo
Trong đoạn trích “Quang Trung đại phá quân Thanh” (Ngô gia văn phái), hình
ảnh Quang Trung hiện lên là một  vị tướng kì tài, trí dũng vô song. Quang Trung đã
tự mình dẫn quân  tiêu diệt hai mươi chín vạn quân Thanh xâm lược. Không thể
không công nhận tài năng và đức độ của vị vua này. Chiến thắng ấy vẫn còn vang
dội và là niềm tự hào của dân tộc ta cho đến ngày nay. Hình tượng người anh hùng áo
vải Nguyễn Huệ đã để lại trong ta bao ấn tượng không phai mờ.

Tiết 105, THTV

CÂU KHẲNG ĐỊNH VÀ CÂU PHỦ ĐỊNH
I. Lí thuyết (SGK, trang 56,57)
- Câu khẳng định
- Câu phủ định
II. Thực hành

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ
-Nắm vững kiến thức phần lí thuyết: câu
khẳng định và câu phủ định
-Hoàn thiện các bài tập
-Chuẩn bị: THĐH “Bên bờ Thiên Mạc”

Câu khẳng định

Câu phủ định

-Là câu dùng để thông báo, -Là câu dùng để thông báo, xác
Khái xác nhận sự tồn tại của một nhận không có sự vật, sự việc
niệm sự vật, sự việc nhất định.
hoặc bác bỏ một ý kiến, một nhận
định nào đó.
- Câu khẳng định thường - Thường có các từ ngữ mang
không chứa các từ ngữ mang nghĩa phủ định như: không, chưa,
ý nghĩa phủ định
chẳng, không phải, chẳng phải,
Hình - Chứa 2 từ phủ định (phủ đâu (có), có….đâu, làm gì, làm
thức định + phủ định = khẳng định) sao,…
- Hoặc đặt các từ ngữ mang
nghĩa phủ định sau một từ
ngữ phiếm chỉ (ai, gì, nào,…)