HOÀN THÀNH TRONG VÒNG 2 PHÚT

KHỞI ĐỘNG
TÌM HIỂU MỘT SỐ BỆNH LIÊN QUAN ĐẾN HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI

non
Ong

học
việc

(Bấm vào ong để
chuyển tiếp)

(Bấm vào bông hoa
để chọn đáp án)

Họ là ai?

A. Kosen và
Dangi

B.Kosen và
Nepal

C. Thổ Nhĩ Kì

D. Kỉ lục
Guiness

Một loại bệnh do chuyển hóa glucose
trong máu: ăn nhiều, uống nhiều, đi tiểu
nhiều, sụt cân, có thể gây biến chứng như
mù, tổn thương dây thần kinh, hoại tử
da…..?

A. Bướu cổ

B.Tiểu đường

C.Suy thận

D. Viêm gan

Tuyến giáp phì đại tuyến do cơ thể thiếu
iodine, trẻ em chậm lớn, trí tuệ chậm phát
triển, giảm sút trí nhớ……..?

A. Tiểu đường

B. Động kinh

C. Béo phì

D. Bướu cổ

Hình ảnh người thấp nhất và cao nhất thế giới (Ông Chandra Bahadur
Dangi 74 tuổi, người Nepan, cao 51 cm. Ông Sultan Kosen 31 tuổi, người
Thổ Nhĩ Kỳ, cao 2,51m)

Điều gì đã khiến họ cao lớn hay
thấp bé hơn bình thường?

I – Các tuyến nội tiết trong cơ thể con người:
Quan sát hình kể tên một số tuyến nội tiết trong
cơ thể người

Vỏ thượng thận

Xương và sự PT chung

ACTH: Kích tố vỏ tuyến trên
thận
TSH: Kích tố tuyến giáp
GH: Kích tos tang trưởng
ADH: Kích tố chống đái
tháo nhạt
FSH: Kích tố nang trứng
LH: Kích tố thể vàng

Hoocmon tuyến yên trước
Hoocmon thùy sau tuyến
yên

Vùng dưới đồi

Tuyến giáp

Thận

Hoocm
on
tuyến
yên
trước

Thùy sau tuyến
yên

Tinh hoàn
Tử cung

Buồng trứng

Tuyến vú

H38.2 Các hoocmon của tuyến yên và cơ quan
chịu tác dụng của chúng

1. Khái niệm hệ nội tiết
Hệ nội tiết là một hệ thống các tuyến có khả năng sản xuất và tiết
hormone trực tiếp vào máu để đảm bảo duy trì ổn định môi trường trong
và điều hòa các quá trình sinh lí của cơ thể.
-

2. Chức năng hệ nội tiết

Tiết hormone trực tiếp vào máu, điều hoà các quá trình sinh lý của cơ thể

3. Tính chất của hormone
Mỗi loại hormone chỉ ảnh hưởng đến một hoặc một số tế bào của cơ quan xác định (gọi là
cơ quan đích) do các cơ quan đích chứa tế bào có thụ thể tương ứng với hormone
Vì sao hormone đi khắp cơ thể nhưng chỉ tác động đến 1 số cơ quan nhất định?
Vì Hormone có tính đặc hiệu: Mỗi Hormone chỉ tác động đến một hoặc một số cơ quan
đích nhất định

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Thảo luận trong 2 phút hoàn thành vị trí và chức năng của tuyến nội tiết.
Nhóm 1: đặt ra 10 Câu hỏi cho nhóm 2
Nhóm 2: Tuyến sinh dục.
Nhóm 3: đặt ra 1 Câu hỏi cho nhóm 4 + nhận xét nhóm 2
Nhóm 4: Tuyến trên thận + nhận xét nhóm 2
Tuyến
Tuyến yên
Tuyến giáp
Tuyến tụy
Tuyến trên thận

Tuyến sinh dục

Vị trí

Chức năng
.

Tuyến

Tuyến
yên

Vị trí

Nằm ở nền sọ

Chức năng
.

Tiết các hormone kích thích hoạt động của nhiều tuyến nội tiết
khác. Đồng thời tiết ra hormone ảnh hưởng đến sự tăng trưởng cơ
và xương, trao đổi glucose, các chất khoáng, trao đổi nước và co
thắt các cơ trơn
Tiết hormone thyroxin, có vai trò quan trọng trong trao đổi chất và chuyển hoá ở tế
bào.

HOÀN THÀNH
TRONG VÒNG 2 PHÚT

Tuyến giáp

Tuyến tụy

Tuyến trên
thận

Tuyến sinh dục

Nằm trước
sụn giáp
của thanh
quản
Nằm sau dạ dày,
sát thành sau ổ
bụng
Nằm trên
đỉnh 2 quả
thận
Tinh hoàn ( ở
Nam)
Buồng trứng
(ở nữ)

Tiết hormone glucagon và hoocmôn insulin điều hòa hàm lượng
đường trong máu. Insullin chuyển hóa glucose trong máu thành
glocogen dự trữ ở gan và cơ, làm giảm đường huyết khi đường
huyết tăng; glicogen có tác dụng ngược lại.
- Tiết adrenaline và noradrenaline điều hòa hoạt động tim mạch, hô
hấp, điều chỉnh hàm lượng đường trong máu.
- Tiết các hormone điều hòa đường huyết, các muối natri, kali trong
máu, làm thay đổi các đặc tính sinh dục nam
* Tinh hoàn: Tiết hormone sinh dục nam testosterone.
Testosterone gây nên những biến đổi cơ thể ở tuổi dậy thì nam →
thúc đẩy sinh sản
* Buồng trứng: Tiết hoocmôn sinh dục nữ estrogen. Estrogen gây
nên những biến đổi cơ thể ở tuổi dậy thì nữ → thúc đẩy sinh sản

Vì sao tuyến sinh dục được gọi là tuyến pha?
vì chúng có chức năng kép, vừa sản xuất hormone (chức năng nội tiết) vừa sản xuất tế
bào sinh dục (chức năng sinh sản).
Chức năng nội tiết: Tuyến sinh dục tiết ra các hormone quan trọng
cho sự phát triển và điều hòa các đặc tính sinh lý của cơ thể, như
hormone sinh dục testosterone ở nam và estrogen, progesterone ở nữ.
Những hormone này ảnh hưởng đến sự phát triển giới tính, chu kỳ
kinh nguyệt, và nhiều chức năng sinh lý khác.
Chức năng sinh sản: Tuyến sinh dục cũng tạo ra các tế bào sinh dục (trứng ở nữ và tinh
trùng ở nam), là các tế bào cần thiết cho quá trình sinh sản.

3. Em hãy giải thích vì sao hoạt động của các hormone tuyến tụy giúp ổn định lượng đường trong
máu. Quá trình tiết hormone điều hòa đường huyết bị rối loạn có thể dẫn đến hậu quả gì?
Tuyến tụy tiết hai loại hormone đóng vai trò điều hòa đường huyết là: insulin và
glucagon.
- Insulin có vai trò chuyển hóa glucose máu thành glycogen dự trữ ở gan → làm giảm
glucose trong máu.
- Glucagon có vai trò giải phóng glycogen và phân giải glycogen thành glucose đi vào
máu → làm tăng đường máu.
Quá trình tiết hormone điều hòa đường huyết bị rối loạn có thể dẫn đến rối loạn đường
huyết, mắc bệnh tiểu đường, …
4. Trường hợp người lùn, người khổng lồ đã nêu ở đầu bài do rối loạn của tuyến nội tiết nào
trong các tuyến nội tiết trên?

Bệnh khổng lồ là các hội chứng do tiết ra quá nhiều hormone tăng trưởng (cường
hormone tăng trưởng) là do tuyến yên

THANK
YOU!

Ai có khả năng mắc bướu cổ?

Bất cứ ai cũng có thể bị bướu cổ.
Tuy nhiên, bướu cổ có khả năng
phát triển ở những phụ nữ khi sinh
cao hơn khoảng bốn lần so với
nam giới. Nguy cơ phát triển bướu
cổ của bạn cũng tăng lên khi bạn
già đi, đặc biệt là sau 40 tuổi

BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
II. Bệnh liên quan đến hệ nội tiết

+Các nhóm được giao nhiệm vụ theo sự phân công
Nhóm 1: đặt ra 10 Câu hỏi cho nhóm 2
Nhóm 2: Bệnh bứu cổ
Nhóm 3: đặt ra 1 Câu hỏi cho nhóm 4 + nhận xét nhóm 2
Nhóm 4: bệnh tiểu đường + nhận xét nhóm 2
+ Các thành viên trong nhóm thảo luận thống nhất lại các nội dung đã tìm hiểu, cử đại diện
báo cáo
+ Các nhóm khác theo dõi phần trình bày của nhóm bạn : ghi chép lại những thông tin
chính về các bệnh (nguyên nhân, biểu hiện, biện pháp phòng chống)

VIDEO: BỆNH TIỂU ĐƯỜNG

VIDEO: BỆNH BƯỚU CỔ

II. Bệnh liên quan đến hệ nội tiết
Xem video về bệnh tiểu đường, nghiên cứu thông tin SGK/159 → hoàn thành thông tin về bệnh đái tháo đường và
bướu cổ do thiếu Iodine qua bảng dưới đây

BỆNH LIÊN
QUAN ĐẾN HỆ
NỘI TIẾT

Bệnh đái
tháo đường

.

Bệnh bướu
cổ do thiếu
Iodine

NGUYÊN NHÂN

Rối loạn chuyển hóa
glucozơ trong máu.

BIỂU HIỆN

- Có chế độ ăn uốn hợp lý:
Ăn nhiều, uống nhiều nước, hạn chế đường, muối, tăng
đi tiểu nhiều, sụt cân, mù
cường chất xơ…
lòa…
- Luyện tập TDTD…
.

Do thiếu iodine nên TH
không được tiết ra → tuyến
yên tiết TSH tăng cường
hoạt động của tuyến giáp →
tuyến giáp phình to

BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG

- Trẻ em chậm lớn, trí tuệ Khẩu phần ăn bổ sung
kém phát triển
nguyên tố iodine, hạn chế
thực phẩm không có lợi cho
- Người lớn: Trí nhớ giảm
tuyến giáp.
sút, hoạt động thần kinh suy
giảm.

II. MỘT SỐ BỆNH VỀ TUYẾN NỘI TIẾT

? So sánh nguyên nhân và biểu hiện của bệnh bướu cổ do thiếu iodine
và bệnh bướu cổ Basedow.
Tiêu chí
Nguyên
nhân

Bệnh bướu cổ

Bệnh Basedow

- Do chức năng tổng hợp hormone tuyến
giáp bị ức chế dẫn đến tuyến yên tiết
- Do tuyến giáp hoạt động quá mạnh
hormone thúc đẩy tuyến giáp tăng cường
(tiết nhiều hormone).
hoạt động
gây phì đại tuyến.

- Xuất hiện bướu giáp; nhịp tim tăng;
- Có u ở phía trước cổ; có cảm giác vướng
người bệnh luôn trong trạng thái hồi
Biểu hiện cổ họng, đau cổ họng; khó nuốt; khó thở;
hộp, căng thẳng, mất ngủ; sút cân
mệt ỏi; thay đổi giọng nói;…
nhanh;…

BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
II. Bệnh liên quan đến hệ nội tiết
-Hoạt động của các tuyến nội tiết rối loạn → ảnh
hưởng đến quá trình chuyển hóa trong cơ thể →
gây nên nhiều bệnh cho cơ thể như tiểu đường,
bướu cổ do thiếu iodine, người cao hoặc lùn hơn
bình thường.
-Để phòng tránh các bệnh nội tiết cần có lối
sống lành mạnh, chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi
hợp lý, tránh các chất độc hại, luyện tập TDTT,
khám sức khỏe định kì…

BẮT ĐẦU

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

CHÚC MỪNG
Bấm vào đây để bắt
đầu

ĐỘI A

Câu 10: Chỉ cần một lượng nhỏ Hormone cũng gây
Câu
9:Khi
Bệnh
đường
là tiết
do
rối
loạn chuyển
CâuCâu
5: Trong
các
tuyến
nội tụy
tiết
sau,
nào không
6:
đóitiểu
thì tuyến
ratuyến
glucagon
có
Câu
Câu
Câu
4:
Tên
Tuyến
7:1:
một
Tuyến
Tụy
loại
sinh
làHormone
tuyến
dục
có
nội
do
ởHormone
tiết
nam
tuyến
hay
ngoại
giáp
nữ?
tiết
tiết?
ra.
ra
hiệu
quả
rõTuyến
rệt.
Đây
là
đặc
tính
gìhay
của
Hormone?
Câu
8:
Loại
Hormone
giáp
kích
tiết
thích
ra
sản
sinh
tinh
gì?
trùng.
3:2:Câu
Tuyến
Tụy
có
thể
loại
Hormone
nào?
hóa loại
cacbohydrate
nào?dục, tuyến tụy
phải là tuyến pha:
Tuyến
yên, tuyến
tác
dụng
gì? sinh