02

Đường
Trường
Sơn – Một
lịch sử
trong
tranh
Nguyễn
Đức Du
03

Tác phẩm
“Trường Sơn
những ngày
đánh Mỹ” tác
giả Hồ Minh
Quân

04

Đường
Trường Sơn
theo dòng
suối, 1995 –
Thuốc nước
trên giấy, 64 x
80 cm- họa sĩ
Nguyễn
Thanh Châu
05

Gặp em trên cao lộng gió
Đường Trường Sơn ào ào lá đỏ
Em đứng đứng ở bên đường
Như quê hương vai áo bạc quàng súng trường
Đoàn quân vẫn đi vội vã
Bụi Trường Sơn nhoà trong trời lửa
Chào em em gái tiền phương
Ơi em gái tiền phương
Hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn
Chào em em gái tiền phương
Ơi em gái tiền phương

06

09

Gặp em trên cao lộng gió
Rừng lạ ào ào lá đỏ
Em đứng bên đường,
như quê hương
Vai áo bạc quàng súng trường
Đoàn quân vẫn đi vội vã
Bụi Trường Sơn nhòa trời lửa
Chào em, em gái tiền phương
Hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn...

10

a) Tác giả

Là nhà thơ, nhà văn, nhà
phê bình văn học, nhạc sĩ

C
Quê: Hà Nội

Nguyễn Đình Thi
( 1924 – 2003 )

A

B

D

Thơ ông tự do, phóng
khoáng, hàm súc, giàu
suy tư, dạt dào cảm
hứng yêu nước

E

Hình tượng xuyên suốt
đất nước VN đau
thương và quật
khởi,con người gian
lao và anh dũng

11

a) Tác giả
- Tác phẩm chính: Diệt phát xít ( 1945 ); Người Hà
Nội ( 1947 ); Đất nước ( 1955 ); Mấy vấn đề văn
học ( 1956 ); Bài thơ Hắc Hải ( 1958 ); Cái Tết của
mèo con ( 1961 ), Vỡ bờ (tập I năm 1962, tập II
năm 1970 ); Sóng reo ( 2001 );...

12

b) Tác phẩm
- Thể loại: Tự do
- Xuất xứ: In trong Tuyển tập
Nguyễn Đình Thi, NXB Văn
học, Hà Nội, 1994, tr.149

13

b) Tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác: Tháng
12 năm 1974 – thời điểm cuộc
kháng chiến chống đế quốc Mĩ
bước vào giai đoạn cuối, toàn
quân và dân ta đang dồn sức
cho tiền tuyến
- PTBĐ chính: Biểu cảm

14

b) Tác phẩm

Phần1: 4 dòng
thơ đầu

Cuộc gặp gỡ
trên đỉnh
Trường Sơn

Phần2: 4 dòng
thơ còn lại

Cuộc chia tay
trên đỉnh
Trường Sơn

Bố cục

15

Đặc điểm

Tác dụng trong việc thể hiện
nội dung

Số tiếng
trong 1 dòng

Hình thức bài thơ tự do, không
Tự do, linh hoạt, dòng 6 tiếng 7 tiếng
bị gò bó miêu tả hết sức sinh
động
hình
ảnh
Trường
Sơn
Số dòng trong
4 khổ, số dòng linh hoạt trong
những năm khói lửa, hình ảnh
mỗi dòng
mỗi khổ
đoàn quân ra trận, hình ảnh
2 khổ đầu gieo vần chân ( gió – đỏ, hương người “em gái tiền phương”
Vần thơ
– trường) 2 khổ cuối không gieo vần cũng như niềm xúc động sâu xa,
Không tuân theo quy tắc nhất định: 2/2/2, niềm tin và hi vọng của nhà thơ
Nhịp thơ 4/3, 3/3,...Linh hoạt, phù hợp với cảm xúc vào thắng lợi cuối cùng của
của nhà thơ cũng như đối tượng miêu tả
kháng chiến

17

 Người kể lại câu chuyện cũng là
người bộc lộ cảm xúc: một người
lính trên đường hành quân thần
tốc vào chiến trường, chuẩn bị cho
chiến dịch mùa xuân năm 1975

 Nội dung: Anh kể lại cuộc gặp gỡ
giữa anh với một cô thanh niên
xung phong đang làm nhiệm vụ
trên tuyến đường Trường Sơn

18

Gặp em trên cao lộng gió
Rừng lạ ào ào lá đỏ
Em đứng bên đường,
như quê hương
Vai áo bạc quàng súng trường
Hình ảnh Trường
Sơn

Hình ảnh em gái
tiền phương

19

a) Hình ảnh Trường Sơn
Không gian gặp gỡ:
Trên đỉnh Trường Sơn “lộng gió”, “rừng lạ ào ào lá đỏ”, “bụi Trường Sơn
nhòa trời lửa”
 Vừa lãng mạn vừa hào hùng, dữ dội
Bối cảnh lịch sử, con đường hành quân ra trận:
Thời điểm cuộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ bước vào giai đoạn khốc liệt,
lúc toàn quân và dân ta đang dồn sức cho tiền tuyến, quyết tâm thống nhất
đất nước

20

b) Hình ảnh em gái tiền phương
 Em đứng bên đường như quê hương
Biện pháp so sánh Vẻ đẹp bình dị, thân thương là
điểm tựa tinh thần tạo nên sức mạnh chiến đấu
cho người lính nơi tiền tuyến
 Vai áo bạc quàng súng trường
Vừa thân thương , dịu dàng, gần gũi, giản dị; vừa kiên cường, dũng cảm,
vững vàng khi làm nhiệm vụ
“ Em gái tiền phương” là một cô thanh niên xung phong. Là biểu
tượng cho cuộc chiến tranh nhân dân của dân tộc, cho khát vọng độc
lập, hòa bình của toàn dân

21

Hình ảnh đoàn quân trên đường ra tiền tuyến

 Đoàn quân vẫn đi vội vã
Không khí hào hùng, thần tốc
 Từ láy “vội vã”
thần khẩn trương, tranh thủ từng phút
giây hành quân ra tiền tuyến cho kịp bước
vào trận chiến cuối cùng; bất chấp gian
khổ, nguy hiểm
Là biểu tượng kết tinh của tinh thần, ý chí, khát vọng chiến thắng,
thống nhất, độc lập của dân tộc

22

Một số câu thơ cũng miêu tả hình ảnh đoàn quân ra trận

Những đường Việt Bắc của ta
Đêm đêm rầm rập như là đất rung
Quân đi điệp điệp trùng trùng
Ánh sao đầu súng bạn cùng mã nan
( Việt Bắc – Tố Hữu)

23

Một số câu thơ cũng miêu tả hình ảnh đoàn quân ra trận

Những đêm dài hành quân nung nấu
Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu
(Đất nước – Nguyễn Đình Thi)
Bộ đội dân quân, trùng trùng điệp điệp
Chào nhau không kịp nhớ mặt
Dô hò nón vẫy theo,
Hàng ngũ ta đi dài như tiếng hát
(Đường ra mặt trận –Chính Hữu)

24

a) Mạch cảm xúc

Gặp
gỡ
Mến thương
người em
gái nhỏ hình bóng
quê hương

Yêu mến, tự hào,
biết ơn những
con người chưa
biết tên đã cống
hiến, hi sinh
thầm lặng cho
đất nước

Chia
tay
Tin tưởng
vào chiến
thắng cuối
cùng của
cuộc
kháng
chiến

Tình
yêu quê
hương,
đất
nước

25

a) Mạch cảm xúc
Mỗi chiếc lá gợi liên tưởng tới một cá
nhân, cả rừng là đỏ ào ào gợi lên hình
ảnh hào hùng của cả dân tộc, đất nước

Tô đậm hình ảnh là đỏ, nhà thơ như
muốn nhấn mạnh vai trò, ý nghĩa sự
đóng góp của mỗi cá nhân vào
thắng lợi vĩ đại của cuộc chiên
tranh nhân dân

26

b) Cảm hứng chủ đạo
Cảm hứng chủ đạo của bài thơ Lá Đỏ

Ca ngợi tinh thần yêu nước, những đóng góp
lớn lao của những người anh hùng chưa biết
tên để tạo nên sức mạnh dân tộc, góp phần làm
nên chiến thắng trong những cuộc kháng chiến
chống giặc ngoại xâm

27

c) Thông điệp của bài thơ
Có ý kiến cho rằng bài
thơ thể hiện niềm tin và
hi vọng về thắng lợi tất
yếu của cuộc kháng
chiến. Em có tán thành
với ý kiến đó không ? Vì
sao ?

28

c) Thông điệp của bài thơ
EM TÁN THÀNH
Đây là lời nói tạm biệt của người lính dành cho em gái tiền phương
nhưng cũng hàm chứa trong đó niềm tin và hi vọng vào chiến thắng tất
yếu của cuộc kháng chiến
Niềm tin này có căn cứ, dựa trên cơ sở thực tế. Đây là sự đồng lòng
quyết tâm dồn sức mạnh toàn quân, toàn dân vào cuộc chiến. Đồng
thời, đây cũng là động lực làm nên sức mạnh cho cả dân tộc bước tiếp
trên những chặng đường cuối cùng của cuộc kháng chiến trường đầy
gian khổ và đi đến thắng lợi vĩ đại, mang lại độc lập, tự do, hòa bình
cho đất nước

29

c) Thông điệp của bài thơ

Gửi gắm thông điệp:
Nhắc nhở thễ hệ trẻ biết ơn thế hệ cha anh đã hiến dâng
tưởi xanh cho hòa bình của đất nước

30

o Bài thơ khắc họa bối cảnh Trường Sơn húng vĩ, khí thế hào
hùng, tâm hồn lạc quan, phơi phới của đoàn quân ra trận
cùng niềm tin và hi vọng về thắng lợi tất yêu của cuộc chiến
o Gợi niềm xúc động, tự hào, lòng biết ơn thế hệ cha anh đã
hiến dâng tưởi xanh cho nền hòa bình đất nước

o Thể thơ tự do với hình thức phóng khoáng, vần nhịp linh hoạt
o Sử dụng yếu tố miêu tả, hình ảnh nổi bật, từ ngữ đặc sắc
o Biện pháp tu từ so sánh
o Ngôn ngữ thơ rất chân thực

o Nhận biết và phân tích thể thơ như: Số tiếng/ dòng; số dòng /
khổ; vần thơ, nhịp thơ;....
o Xác định bố cục, mạch cảm xúc, thông điệp của bài thơ
o Phân tích tình cảm và cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của tác giả
o Xác định, phân tích hình ảnh đặc sắc, từ ngữ tiêu biểu, và BPTT,...