Chương iv: một số quy luật của lớp vỏ địa lí
Bài 20: lớp vỏ địa lí. Quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí
2
3
I. Lớp vỏ địa lí

Quan sát hình 20.1 và phần bài viết trong SGK để:
- Nêu khái niệm và đặc điểm của lớp vỏ địa lí.
- Nhận xét về bề dày của lớp vỏ địa lí và lớp vỏ Trái Đất (ở lục địa và đại dương)


4
+ Là lớp vỏ của Trái Đất, ở đó có sự xâm nhập và tác động lẫn nhau giữa các quyển.
+ Dày khoảng 30 – 50 km
+ Những hiện tượng và quá trình xảy ra trong lớp vỏ địa lí đều do các quy luật tự nhiên chi phối.


5
II. Quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí

Đọc SGK nêu khái niệm quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí và nguyên nhân tạo nên quy luật.


Khái niệm: Là quy luật về mối quan hệ lẫn nhau giữa các thành phần và của mỗi bộ phận lãnh thổ nhỏ trên lớp vỏ địa lý.



Nguyên nhân:
- Mỗi thành phần của lớp vỏ địa lí đều đồng thời chịu tác động trực tiếp hay gián tiếp của nội lực và ngoại lực.

- Các thành phần tự nhiên luôn có sự tác động qua lại và gắn bó mật thiết với nhau.


6
2. Biểu hiện của quy luật
Quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lý được thể hiện như thế nào?
Chỉ cần một thành phần thay đổi sẽ kéo theo các thành phần khác thay đổi theo
7
Ví dụ 1: Sự thay đổi lượng nước của sông ngòi vào mùa lũ do lượng mưa tăng lên. Kết quả làm cho lưu lượng nước sông, lượng phù sa, tốc độ chảy, mức độ xói lỡ đều bị biến đổi theo hướng tăng cường. Khi mùa mưa qua đi, sông ngòi lại trở lại bình thường.
8
Ví dụ 2: Sự biến đổi của khí hậu từ khô hạn sang ẩm ướt sẽ làm cho chế độ dọng chảy thay đổi, làm tăng quá trình xói mòn, mặt khác làm thực vật phát triển mạnh, quá trình phá hủy đá và hình thành đất nhanh hơn.
9
10
Ví dụ 3: Trong trường hợp thảm thực vật rừng bị phá hủy, đất sẽ bị xói mòn mạnh, khí hậu sẽ bị biến đổi. Từ đó kéo theo sự biến đổi của đất. Ví dụ từ đất feralit trở thành đất xói mòn trơ sỏi đá
11
12
3. Ý nghĩa thực tiễn
Quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí có ý nghĩa như thế nào?


Cần phải nghiên cứu kỹ càng, toàn diện điều kiện địa lý của bất kỳ lãnh thổ nào khi đưa chúng vào sử dụng.
13
Việc phá rừng đầu nguồn sẽ gây những hậu quả gì đối với đời sống và môi trường tự nhiên?
- Đất bị xói mòn mạnh, khí hậu bị biến đổi. Từ đó kéo theo sự biến đổi đất, tác động xấu đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trồng trọt.

- Rừng được xem là "lá phổi" của môi trường sống. Rừng bị tàn phá, môi trường sinh thái sẽ bị biến đổi, tác động tiêu cực trực tiếp đến đời sống con người.
14
15
Bài tập vận dụng
Câu 1: Lớp vỏ địa lí (lớp vỏ cảnh quan) bao gồm:
Toàn bộ vỏ trái đất
Vỏ trái đất và khí quyển bên trên
Toàn bộ các địa quyển
Các lớp vỏ bộ phận xâm nhập và tác động lẫn nhau
16
Câu 2: giới hạn phía trên của lớp vỏ địa lí trùng với giới hạn phía trên của:
Khí quyển
Thủy quyển
Sinh quyển
Thổ nhưỡng quyển
17
Câu 3: quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí diễn ra trong:
Phạm vi của tất cả địa quyển
Toàn bộ vỏ trái đất
Toàn bộ vỏ trái đất và vỏ địa lí
Toàn bộ cũng như mỗi bộ phận lãnh thổ trong lớp vỏ địa lí
18
Câu 4: nguyên nhân tạo nên sự thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lí là:
lớp vỏ địa lí được hình thành với sự góp mặt từ thành phần của tất cả địa quyển
Lớp vỏ địa lí là một thể liên tục, không cắt rời trên bề mặt trái đất
Các thành phần của lớp vỏ địa lí luôn xâm nhập vào nhau, trao đổi vật chất và năng lượng với nhau
Các thành phần và toàn bộ lớp vỏ địa lí không ngừng biến đổi