1
LỰC MA SÁT
BÀI 13
2
Tại sao khi ta viết cần cầm chặt bút?
Tại sao giày đá bóng phải có gai cao su còn giày truợt băng không có lại còn có láng nữa?
Tại sao cũng hai thùng như nhau mà người đẩy khó người đẩy dể?
Lực nào đã cân bằng với P1 để vật có thể nằm yên trên mặt phẳng nghiêng?
NHỮNG VẤN ĐỀ THỰC TẾ
I. MA SÁT TRƯỢT
LỰC MA SÁT
II. MA SÁT LĂN
III. MA SÁT NGHỈ

THÍ NGHIỆM VỀ SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT TRÊN MẶT BÀN

THÍ NGHIỆM VỀ SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT TRÊN MẶT BÀN

THÍ NGHIỆM VỀ SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT TRÊN MẶT BÀN

THÍ NGHIỆM VỀ SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT TRÊN MẶT BÀN
Chuyển động của vật được mô tả thành các giai đoạn sau:
- Có lực kéo nhỏ thì vật chưa chuyển động.

- Có lực kéo đủ lớn thì vật mới chuyển động và cần duy trì lực để vật tiếp tục chuyển động.

- Ngưng tác dụng lực thì vật chuyển động chậm dần rồi dừng lại.
KẾT QUẢ THÍ NGHIỆM:

THÍ NGHIỆM VỀ SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT TRÊN MẶT BÀN

THÍ NGHIỆM VỀ SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT TRÊN MẶT BÀN

THÍ NGHIỆM VỀ SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT TRÊN MẶT BÀN

THÍ NGHIỆM VỀ SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT TRÊN MẶT BÀN
Những điều đã học về lực ma sát đã học ở lớp 8
- Lực ma sát trượt xuất hiện khi một vật trượt trên bề mặt một vật khác và cản trở chuyển động trượt của vật.
- Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt một vật và khác cản trở chuyển động lăn của vật
- Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi vật bị tác dụng của lực khác nhưng chưa chuyển động. Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không trượt khi vật bị tác dụng của lực khác đó.
Bài 13: LỰC MA SÁT TRƯỢT
1.Đặc điểm và hướng của lực ma sát trượt:
Hình 10.3 (sgk)
1. Đặc điểm và hướng của lực ma sát trượt:
- Xuất hiện khi vật chuyển động trượt trên mặt vật khác và xuất hiện từng cặp trực đối nhau.
- Điểm đặt: đặt vào vật, nằm trong phần tiếp xúc của 2 vật.
Phương: tiếp tuyến với bề mặt tiếp xúc.
Chiều: ngược hướng chuyển động.
Bài 13: LỰC MA SÁT TRƯỢT
Bài 13: LỰC MA SÁT TRƯỢT
2. Độ lớn của lực ma sát trượt
a. Đo độ lớn của lực ma sát trượt như thế nào?
17
Fmstruot Có phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc không?
Fmstruot=4N
Fmstruot=4N
 Không
18
Fmstruot có phụ thuộc vào tốc độ của vật không?
Fmstruot=4N
Fmstruot=4N
 Không
19
Fmstruot có phụ thuộc vào vật liệu không?
Nếu cho 2 vật cùng vật liệu, cùng khối lượng, lực kéo như nhau nhưng bề mặt tiếp xúc khác.
Fmstruot=4N
Fmstruot=6N
 Có
20
Fmstruot có phụ thuộc vào bề mặt tiếp xúc không?
Fmstruot=4N
Fmstruot=6N
 Có phụ thuộc bào bề mặt tiếp xúc
21
Fmstruot có phụ thuộc vào áp lực lên mặt tiếp xúc không?
Fmstruot=4N
Fmstruot=6N
 Có
Bài 13: LỰC MA SÁT TRƯỢT
2. Độ lớn của lực ma sát trượt
a. Đo độ lớn của lực ma sát trượt như thế nào?
b. Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Không phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc và tốc độ của vật.
Tỷ lệ với độ lớn của áp lực.
Phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của hai mặt tiếp xúc.
3) Hệ số ma sát trượt
Fmst : Lực ma sát trượt ( N )
N : Áp lực ( N )
4) Công thức của lực ma sát trượt
5
I. MA SÁT TRƯỢT
II. MA SÁT LĂN
III. MA SÁT NGHỈ
LỰC MA SÁT
Xuất hiện khi một vật lăn trên một vật khác,
để cản trở chuyển động lăn của vât.
Trong trường hợp lực ma sát trượt có hại,
người ta thường dùng con lăn hay ổ bi đặt xen
vào giữa hai mặt tiếp xúc để làm giảm ma sát.
25
BÀI 13: LỰC MA SÁT
I. Lực ma sát trượt.
1. Sự xuất hiện
2. Đặc điểm
Điểm đặt
Phương và chiều
c. Độ lớn
II. Lực ma sát lăn.
3. Vai trò
2. Đặc điểm
1. Sự xuất hiện
3. Vai trò của lực ma sát lăn
- Làm giảm lực ma sát trượt bằng cách dùng các con lăn, ổ bi.
Trong 2 trường hợp sau truờng hợp nào xuất hiện lực ma sát trượt trường hợp nào xuất hiện lực ma sát lăn?
Hãy so sánh độ lớn 2 lực ma sát này?
Ta thấy: Fmstruot > Fmslan
Hay: <
26
BÀI 13: LỰC MA SÁT
I. Lực ma sát trượt.
1. Sự xuất hiện
2. Đặc điểm
Điểm đặt
Phương và chiều
c. Độ lớn
II. Lực ma sát lăn.
3. Vai trò
2. Đặc điểm
1. Sự xuất hiện
Tại sao vật này chịu tác dụng của lực kéo P1 nhưng vật này vẫn đứng yên?
Vật này đứng yên chứng tỏ giữa vật và mặt phẳng nghiêng có một lực cản.lực này cân bằng với lực P1 làm vật đứng yên.
Lực cản này người ta gọi là lực ma sát nghĩ
Vậy lực ma sát nghĩ xuất hiện khi nào?
III. Lực ma sát nghĩ.
1. Sự xuất hiện.
1. Sự xuất hiện của lực ma sát nghĩ.
- Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi vật đang có xu hướng chuyển động để cản trở vật chuyển động.
27
BÀI 13: LỰC MA SÁT
I. Lực ma sát trượt.
1. Sự xuất hiện
2. Đặc điểm
Điểm đặt
Phương và chiều
c. Độ lớn
II. Lực ma sát lăn.
3. Vai trò
2. Đặc điểm
1. Sự xuất hiện
III. Lực ma sát nghĩ.
1. Sự xuất hiện.
2. Đặc điểm.
- Lực ma sát nghỉ đặt vào phần tiếp xúc của vật song song với mặt tiếp xúc, ngược chiều lực tác dụng
2. Đặc điểm
- Độ lớn: Fmsnghi= F 28
BÀI 13: LỰC MA SÁT
I. Lực ma sát trượt.
1. Sự xuất hiện
2. Đặc điểm
Điểm đặt

II. Lực ma sát lăn.
3. Vai trò
2. Đặc điểm
1. Sự xuất hiện
III. Lực ma sát nghĩ.
1. Sự xuất hiện.
2. Đặc điểm.
3. Vai trò
3. Vai trò của lực ma sát nghĩ
- Lực ma sát nghỉ giúp ta cầm nắm các vật, đinh mới đóng được trên tường, giúp mọi vật có thể đứng yên trên mặt đất…
- Lực ma sát nghỉ đóng vai trò là lực phát động làm cho các vật chuyển động
29
Fk
30
Lực ma sát nghỉ đóng vai trò lực phát động.
31
LỰC MA SÁT CÓ LỢI HAY CÓ HẠI
L1
L2
L3
L4
K1
K2
K3
K4
Nếu không có lực ma sát trượt phấn sẽ không bám vào bảng, ta không đọc được.
Không có ma sát ốc sẽ không bám vào bulông
Loại ô tô tự phanh gấp khi gặp nguy hiểm.
32
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 1. Trong thực tế người ta làm cách nào để giảm độ lớn của lực ma sát trượt?

A. Tăng độ nhám mặt tiếp xúc.

B. Giảm độ lớn của áp lực lên mặt tiếp xúc.

C. Tăng độ nhẵn giữa các mặt tiếp xúc.

D. Tăng diện tích mặt tiếp xúc.
Câu 2. Điều gì sẽ xảy ra đối với hệ số ma sát trượt giữa hai mặt tiếp xúc nếu áp lực của vật lên mặt xúc tăng lên?
A. Tăng lên
B. Không thay đổi
C. Giảm đi
D. Không biết rõ
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 3. Cách viết công thức lực ma sát trượt
là đúng hay sai? Giải thích.
Cách viết đúng là: Fmst = μt N
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 4. Một vật trượt có ma sát trên một mặt tiếp xúc nằm ngang. Nếu vận tốc của vật đó tăng 2 lần thì độ lớn lực ma sát trượt giữa vật và mặt tiếp xúc sẽ:
A. tăng 2 lần.

B. tăng 4 lần.

C. giảm 2 lần.

D. không đổi.
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 5. Một vật trượt có ma sát trên một mặt tiếp xúc nằm ngang. Nếu khối lượng của vật đó giảm 2 lần thì độ lớn lực ma sát trượt giữa vật và mặt tiếp xúc sẽ:
A. tăng 2 lần.

B. tăng 4 lần.

C. giảm 2 lần.

D. không đổi.
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 6. Một người đẩy một vật khối lượng 15kg trượt thẳng đều trên sàn nhà nằm ngang với một lực nằm ngang có độ lớn 300N. Lấy g = 10m/s2. Khi đó, độ lớn của lực ma sát trượt tác dụng lên vật sẽ:
A. 150N.

B. 3000N.

C. 300N.

D. Chưa đủ dữ kiện để tính.
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 7. Một khối gỗ có khối lượng 500g đang trượt trên một mặt phẳng nằm ngang. Biết hệ số ma sát trượt là 0,3 và gia tốc rơi tự do g = 10 m/s2. Lực ma sát trượt tác dụng vào khối gỗ là:
A. 5 N
B. 5000 N
C. 1,5 N
D. 150 N
BÀI TẬP CỦNG CỐ