Câu hỏi:
Lực đàn hồi là gì? Nêu đặc điểm của lực đàn hồi ở lò xo. Phát biểu và viết biểu thức Định luật Hooke đối với lò xo?
Kiểm tra bài cũ
Trả lời
 Lực đàn hồi là lực xuất hiện khi một vật bị biến dạng đàn hồi, và có xu hướng chống lại nguyên nhân gây ra biến dạng
 Khi một lò xo bị biến dạng, lực đàn hồi có các đặc điểm
- Điểm đặt: Tại vị trí tiếp xúc giữa ngoại lực tác dụng và đầu của lò xo
- Phương : Trùng với phương của trục lò xo.
- Chiều : Ngược với chiều biến dạng của lò xo.
 Trong giới hạn đàn hồi, lực đàn hồi của lò xo tỉ lệ thuận với độ biến dạng
của lò xo.
Fđh = k. |l|
Trong đó: Fđh: Lực đàn hồi (N)
k: Hệ số đàn hồi hoặc độ cứng (N/m);
l: Độ biến dạng của lò xo (m)
Tại sao mặt dưới của đế giày lại gồ ghề?
Tại sao mặt lốp xe không làm nhẵn?
Tại sao đế giày đá bóng phải có gai cao su còn đế giày trượt băng thì không có ?
MỘT SỐ VẤN ĐỀ THỰC TẾ ?
Tại sao tay ta cầm,
nắm được các vật ?
MỘT SỐ VẤN ĐỀ THỰC TẾ ?
Tại sao hai thùng như nhau mà người thì đẩy khó, người thì đẩy dễ?
MỘT SỐ VẤN ĐỀ THỰC TẾ ?
Lực nào đã cân bằng với thành phần P1 để vật có thể nằm yên trên mặt phẳng nghiêng ?
MỘT SỐ VẤN ĐỀ THỰC TẾ ?
N?I DUNG:
BÀI 13: LỰC MA SÁT
Bài 13
LỰC MA SÁT
Các loại lực ma sát
Lực ma sát trượt
Lực ma sát lăn
Lực ma sát nghỉ
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
Khi hãm phanh, vành bánh chuyển động chậm lại là do đâu?
Do có lực sinh ra khi má phanh ép lên vành bánh, ngăn cản chuyển động.
Lực này được gọi là lực ma sát trượt.
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
.
BÀI 13: LỰC MA SÁT
I. LỰC MA SÁT TRƯỢT
Sự xuất hiện lực ma sát trượt






A
.
BÀI 13: LỰC MA SÁT
I. LỰC MA SÁT TRƯỢT
Sự xuất hiện lực ma sát trượt






- Lực ma sát trượt xuất hiện khi vật chuyển động trượt trên một bề mặt tại chỗ tiếp xúc.
- L?c ma s�t tru?t ngu?c hu?ng chuy?n d?ng c?a v?t
BÀI 13: LỰC MA SÁT
2. Đo độ lớn của lực ma sát trượt như thế nào?
* Thí nghiệm







BÀI 13: LỰC MA SÁT
2. Đo độ lớn của lực ma sát trượt như thế nào?

Dùng lực kế kéo vật trượt đều theo phương ngang. Khi đó lực ma sát trượt có độ lớn bằng số chỉ của lực kế.







A
 
I. lực ma sát trượt
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
1. Điều kiện xuất hiện lực ma sát trượt
Lực ma sát trượt xuất hiện khi nào?
Em hãy cho biết điểm đặt, phương, chiều của lực ma sát trượt?
+ Điểm đặt: đặt lên vật tại chỗ tiếp xúc với bề mặt;
+ Phương: song song với mặt tiếp xúc.
+ Chiều : ngược với chiều chuyển động của vật;
Lực ma sát trượt xuất hiện khi vật này chuyển động trượt trên bề mặt vật kia.
2. Đặc điểm của lực ma sát trượt
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
 
 
Điểm đặt: tại chỗ tiếp xúc giữa hai bề mặt.
Phương: song song với bề mặt tiếp xúc.
Chiều: ngược chiều với vận tốc tương đối của vật chuyển động.

 
Độ lớn lực ma sát xác định như thế nào? Hãy đưa ra phương án thí nghiệm xác định độ lớn lực ma sát trượt?
Bài 13. LỰC MA SÁT TRƯỢT
I. LỰC MA SÁT TRƯỢT
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
3. Cách đo độ lớn của lực ma sát trượt
Móc lực kế vào vật rồi kéo theo phương
ngang cho vật chuyển động thẳng đều.
Khi đó, lực kế sẽ chỉ độ lớn lực ma sát trượt
tác dụng vào vật.
1. Thí nghiệm
Bài 13. LỰC MA SÁT TRƯỢT
I. LỰC MA SÁT TRƯỢT
A
Bài 13. LỰC MA SÁT TRƯỢT
I. LỰC MA SÁT TRƯỢT
A
1. Thí nghiệm
P
Vật chuyển động thẳng đều nên: Fk = Fms
2. Độ lớn lực ma sát trượt phụ phuộc những yếu tố nào?
Độ lớn lực ma sát trượt có phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc của khúc gỗ với mặt bàn không? Hãy nêu phương án thí nghiệm kiểm chứng?
+ không phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc;
Độ lớn lực ma sát trượt có phụ thuộc vào tốc độ của vật không? Em hãy nêu phương án thí nghiệm kiểm chứng?
Độ lớn lực ma sát trượt có phụ thuộc vào độ lớn của áp lực không? Em hãy đưa ra phương án thí nghiệm kiểm chứng, trong đó chỉ thay đổi một yếu tố còn các yếu khác thì giữ nguyên.
+ tỉ lệ với độ lớn của áp lực;
+ không phụ thuộc tốc độ vật;
Độ lớn lực ma sát trượt có phụ thuộc vào bản chất của các mặt tiếp xúc không? Em hãy nêu phương án thí nghiệm kiểm chứng?
Độ lớn lực ma sát có phụ thuộc vào điều kiện các mặt tiếp xúc hay không? Em hãy nêu phương án thí nghiệm kiểm chứng?
+ phụ thuộc vào bản chất của các mặt tiếp.
+ phụ thuộc vào điều kiện các mặt tiếp xúc;
Độ lớn lực ma sát trượt:
4. Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc những yếu tố nào?
Tốc độ của vật
Diện tích tiếp xúc
Áp lực
Bản chất và các điều kiện bề mặt
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
Dự đoán xem độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc như thế nào vào các yếu tố trên nếu thay đổi một yếu tố và giữ nguyên các yếu tố còn lại?
Không phụ thuộc vào tốc độ của vật
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
4. Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc những yếu tố nào?
Không phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
4. Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc những yếu tố nào?
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
4. Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc những yếu tố nào?
Phụ thuộc (tỉ lệ) vào độ lớn của áp lực
Phụ thuộc vào
vật liệu và tình trạng của 2 mặt tiếp xúc
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
4. Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc những yếu tố nào?
4. Độ lớn của lực ma sát trượt phụ thuộc những yếu tố nào?
Tỉ lệ với độ lớn của áp lực
Phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng hai mặt tiếp xúc
Không phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc và tốc độ của vật
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
Hệ số tỉ lệ giữa độ lớn của lực ma sát trượt và độ lớn của áp lực gọi là hệ số ma sát trượt
3. Hệ số ma sát trượt
Hệ số ma sát trượt của một số cặp vật liệu
4. Công thức lực ma sát trượt
Hệ số tỷ lệ giữa độ lớn của lực ma sát trượt và độ lớn của áp lực gọi là hệ số ma sát trượt.



Hệ số ma sát trượt phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của hai mặt tiếp xúc
Được dùng để tính độ lớn của lực ma sát trượt.
Hệ số ma sát trượt không có đơn vị
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
5. Hệ số ma sát trượt
Bảng minh hoạ hệ số ma sát của một số vật liệu
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
6. Công thức của lực ma sát trượt
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
7. Ứng dụng của lực ma sát trượt
5. Ứng dụng
a. Có lợi
Ta tìm cách tăng ma sát trượt để ứng dụng trong đời sống
b. Có hại
Ta cần làm giảm ma sát trượt khi có hại
PHIẾU HỌC TẬP
Câu 1. Yếu tố nào sau đây không ảnh hưởng đến độ lớn lực ma sát trượt?
A. Độ lớn áp lực.
B. Vật liệu hai mặt tiếp xúc.
C. Tình trạng 2 bề mặt tiếp xúc.
D. Tốc độ của vật.
A. Giảm xuống.
B. Tăng lên.
C. Không thay đổi .
D. Không biết được.
Câu 2. Điều gì xảy ra đối với hệ số ma sát giữa hai mặt tiếp xúc nếu lực ép hai mặt đó tăng lên ?
Câu 3. Trong các cách để viết lực ma sát trượt sau đây, cách nào viết đúng?
A.
B.
C.
D.
4
5
Lưu ý
a) Đối với mặt phẳng nằm ngang
( vật không chịu tác dụng của lực kéo)
Áp lực N vật bằng
N = P = mg
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
 
 
www.themegallery.com
Company Logo
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
TRƯỢT, LĂN, NGHỈ
Câu 1: Chọn đáp án đúng?
Một vật lúc đầu nằm trên một mặt phẳng nhám nằm ngang. Sau khi được truyền một vận tốc đầu, vật chuyển động chậm dần vì có
A. lực ma sát.                 C. lực tác dụng ban đầu.
B. phản lực.                    D. quán tính.
CỦng Cố, vận dụng
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
Câu 2: Điều gì sẽ xảy ra đối với hệ số ma sát giữa hai mặt tiếp xúc nếu lực ép hai mặt tiếp xúc tăng lên?
A. Tăng lên
B. Không thay đổi
C. Giảm đi
D. Không biết rõ
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
Câu 3 : Cách viết công thức lực ma sát trượt như sau đúng hay sai ? Giải thích.
Giải:Cách viết như trên là sai, vì viết như vậy có nghĩa vecto lực ma sát và vecto áp lực cùng phương, cùng chiều nhưng trên thực tế hai vecto này luôn vuông góc với nhau.
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
Câu 4 : Tính độ lớn của lực ma sát trượt khi cho một vật có khối lượng 5 kg (khi đó có áp lực 50 N) trượt trên mặt phẳng ngang. Biết hệ số ma sát giữa vật và mặt phẳng là 0,5.
Giải
Độ lớn của lực ma sát trượt là
BÀI 13 : LỰC MA SÁT
6. Ứng dụng của lực ma sát trượt
BÀI 13: LỰC MA SÁT
Có hại
Ma sát trượt có hại khi cản trở chuyển động, làm mòn các chi tiết máy. Biện pháp: tra dầu mỡ công nghiệp
II. LỰC MA SÁT LĂN
- Fmsl xuất hiện khi vật lăn trên mặt một vật khác.
- Có đặc điểm như lực ma sát trượt nhưng nhỏ hơn lực ma sát trượt rất nhiều.
BÀI 13: LỰC MA SÁT
III. LỰC MA SÁT NGHỈ
V = 0
- Fmsn xuất hiện tại mặt tiếp xúc và cân bằng với ngoại lực tác dụng để giữ vật đứng yên
- Ngược hướng với lực tác dụng song song với mặt tiếp xúc
BÀI 13: LỰC MA SÁT
Lực ma sát nghỉ đóng vai trò lực phát động.
Lực ma sát nghỉ đã cân bằng với thành phần P1 để vật có thể nằm yên trên mặt phẳng nghiêng ?

Câu 1: Một vật lúc đầu nằm trên một mặt phẳng nằm ngang, nhám. Sau khi được truyền một vận tốc đầu, vật chuyển động chậm dần vì chịu tác dụng của
A. phản lực
C. trọng lực
D. quán tính
B. lực ma sát
B. lực ma sát
BÀI TẬP CỦNG CỐ
BÀI 13: LỰC MA SÁT
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 2: Điều gì sẽ xảy ra đối với hệ số ma sát trượt giữa hai mặt tiếp xúc nếu áp lực của vật lên mặt tiếp xúc tăng lên?
A. Tăng lên
B. Không thay đổi
C. Giảm đi
D. Không biết rõ
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 3: Công thức của lực ma sát trượt là :
A.
B.
C.
D.
Câu 4: Một khối gỗ có khối lượng 500g đang trượt trên một mặt phẳng nằm ngang. Biết hệ số ma sát trượt là 0,3 và gia tốc rơi tự do g = 10 m/s2. Lực ma sát trượt giữa hai mặt tiếp xúc bằng
A. 15 N
B. 30 N
C. 1,5 N
D. 150 N
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Đọc thêm phần ma sát nghỉ và ma sát lăn
Giải các bài tập 6, 7 trang 79 SGK
Chuẩn bị bài Lực Hướng Tâm
Nhiệm vụ về nhà
BÀI 13 : LỰC MA SÁT