Trường

Chủ đề STEM

THIẾT KẾ HỆ THỐNG TẠO SÓNG DỪNG
ĐO BƯỚC SÓNG BẰNG CẢM
BIẾN/SMARTPHONE

Giáo viên:

NỘI
DUNG

Hiểu khái niệm sóng dừng, nút – bụng sóng, điều kiện hình thành
sóng dừng trên sợi dây.
Nêu và viết được điều kiện để có sóng dừng trên một sợi dây trong
trường hợp có hai đầu cố định và dây có một đầu cố định , một đầu
tự do .

Verbal Bullying

Nhận biết các dạng sóng dừng trong thí nghiệm thực tế.

Thực hiện thí nghiệm tạo sóng dừng và giải thích được sự hình
thành sóng dừng.
Giải thích được sự tạo thành sóng dừng trong một số loại nhạc cụ.

Khởi động

CUỘC ĐUA
ÂM THANH

VIDEO 1

Luật chơi

• GV sẽ bật 4 đoạn video âm thanh từ 4 nhạc
cụ khác nhau.

NHIỆM VỤ CỦA CÁC EM:
1. Nhận biết bộ phận nào của nhạc cụ đang
dao động để tạo âm;
2. Dự đoán vì sao âm của chúng khác nhau
(cao – trầm).”

01

03

02

04

Đáp án
Violin

“Nhạc cụ violin: âm phát ra do
dây đàn rung.”
“Âm nghe cao hay trầm vì phụ
thuộc vào độ dài dây, độ căng
dây và độ dày dây

Sáo

“Nhạc cụ sáo: âm phát ra do
cột không khí trong ống sáo
rung.”
“Âm nghe cao hay trầm vì phụ
thuộc vào chiều dài cột không
khí

Đáp án
Trống

“Nhạc cụ trống: âm phát ra do
mặt trống rung.”
“Âm nghe cao hay trầm vì phụ
thuộc vào độ căng mặt trống và
kích thước mặt trống

Đàn tranh
“Nhạc cụ đàn tranh: âm phát
ra do dây đàn rung.”
“Âm nghe cao hay trầm vì phụ
thuộc vào độ dài dây và độ
căng dây

VIDEO 2

Kết luận

• Các nhạc cụ phát ra âm vì một bộ phận dao động (dây, cột khí, màng).
• Trong mỗi bộ phận đó hình thành các dạng sóng dừng khác nhau, tạo nên các tần
số khác nhau → âm cao – trầm khác nhau.

“Để hiểu rõ hơn cách các nhạc cụ
tạo ra âm sắc và cao độ, chúng ta
cùng tìm hiểu hiện tượng Sóng
dừng.”

Thí nghiệm
NHÀ VẬT LÍ TÀI BA

VIDEO 3

Giá thí nghiệm
Dây đàn hồi

Máy phát âm tần
Bộ rung

Nhiệm vụ các nhóm
Các em cần điều chỉnh tần số của bộ
rung để tạo ra 3 chế độ sóng dừng khác
nhau trên dây.

Nhiệm vụ các nhóm

Mỗi chế độ phải chụp lại hình dạng dây, xác định số nút – bụng, đo bước sóng và ghi
vào bảng dữ liệu.”
Lần đo
1
2
3

Tần số f (Hz)

Số bụng

Số nút

λ đo được

Nhận
xét

VIDEO 4

THỰC HÀNH

VIDEO 5

KẾT LUẬN
Sóng dừng hình thành khi
sóng tới và sóng phản xạ giao thoa.

KẾT LUẬN
Với dây căng 2 đầu cố định
Khi tần số tăng, số bụng tăng (với cùng
chiều dài dây).
Đây là nguyên lí dùng trong nhạc cụ, các
cảm biến siêu âm, công nghệ đo độ dày
vật liệu.

C.CHIA SẺ, THẢO LUẬN,
ĐIỀU CHỈNH MÔ HÌNH