KHỞI ĐỘNG

Đây là gì? (gồm 6 chữ cái)

1

2

3

4
ĐA

Câu 1: Quan sát hình ảnh, đây
là nhà bác học nổi tiếng nào?
Đáp án: Isaac Newton (Niu-tơn)

Hết giờ

1

2

Câu 2: Nối hai bức tranh dưới đây với
tác dụng của lực tương ứng.
A. Thay đổi chuyển động của vật
B. Biến dạng vật
Đáp án: 1. B; 2 A

Hết giờ

Câu 3: Đơn vị của lực là gì?
Đáp án: Niu-tơn (N)

Hết giờ

Câu 4: Đại lượng nào đặc trưng cho sự thay đổi của vận tốc?

Đáp án: Gia tốc
Hết giờ

Đáp án hình ảnh: Siêu xe

Chủ đề 2: LỰC VÀ CHUYỂN ĐỘNG

Chiếc siêu xe có thể:
 Tăng tốc từ 0km/h  100km/h
trong khoảng thời gian < 2s
 Tăng tốc từ 0 km/h  300 km/h
trong khoảng thời gian < 12s
 Tốc độ đối đa khoảng 350 km.

Một trong những thông số mà các nhà sản xuất ô tô thường cạnh tranh là
giảm thời gian tăng tốc. Mối liên hệ giữa lực và gia tốc là cơ sở để các
nhà sản xuất cải tiến ô tô nhằm giảm thời gian tăng tốc.
Vậy làm thế nào để rút ngắn thời gian tăng tốc của ô tô?

Chủ đề 2: LỰC VÀ CHUYỂN ĐỘNG

Bài 1. LỰC VÀ GIA TỐC

I. Liên hệ giữa gia tốc với lực và khối lượng
1. Nêu phương án tiến hành thí nghiệm
Nhóm 1, 2, 3:
Để khảo sát mối liên hệ giữa gia tốc và lực tác dụng, ta
cần thực hiện thí nghiệm như thế nào?
Nhóm 4, 5, 6:
Để khảo sát mối liên hệ giữa gia tốc và khối lượng vật, ta
cần thực hiện thí nghiệm như thế nào?
Thời gian: 2 phút

Hết giờ

Chốt phương án tiến hành thí nghiệm:
Trường hợp 1: Khảo sát mối liên hệ giữa gia tốc và lực:
cần giữ khối lượng vật không đổi; thay đổi lực tác dụng,
đo gia tốc.
Trường hợp 2: Khảo sát mối liên hệ giữa gia tốc và khối
lượng: cần giữ lực tác dụng không đổi; thay đổi khối
lượng vật, đo gia tốc.

VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT

2. Tiến hành thí nghiệm
Nhóm 1, 2, 3:
Khảo sát mối liên hệ giữa gia tốc và lực tác dụng.
Nhóm 4, 5, 6:
Khảo sát mối liên hệ giữa gia tốc và khối lượng vật.

PhET: Khảo sát lực và chuyển
động cơ bản. Phần “gia tốc”.

Phiếu
bài tập
nhóm

Phân công chấm chéo các nhóm:
Nhóm 1 chấm nhóm 2; nhóm 2 chấm nhóm 3; nhóm 3
chấm nhóm 1.
Nhóm 4 chấm nhóm 5; nhóm 5 chấm nhóm 6; nhóm 6
chấm nhóm 4.

VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT

- Hoàn thành
phiếu bài tập
nhóm: 5 phút
- Chấm chéo: 1
phút

3. Báo cáo kết quả thí nghiệm khảo sát
Mối liên hệ giữa gia tốc và lực tác dụng (lực gây ra gia tốc đó):
Gia tốc và lực tác dụng

Với m = 50 kg

7.00
6.00

F(N)

104

132

150

171

326

a
(m/s2)

2,08

2,64

3

3,42

6,52

Gia tốc (m/s2)

5.00
4.00
3.00
2.00
1.00
0.00
50.00

100.00

150.00

200.00

250.00

300.00

Lực tác dụng

Độ lớn gia tốc của một vật có khối lượng xác định tỉ lệ thuận với
độ lớn của lực gây ra gia tốc của vật hay a  F.

350.00

Mối liên hệ giữa gia tốc và khối lượng vật:
Với F = 102 N

m (kg)

50.00

90.00

100.00

170.00 200.0
0

a (m/s2)

2.04

1.09

1.02

0.60

1/m

0.02

0.0111 0.01

0.51

0.0059 0.005
a và 1/m

2.50

2.50

2.00

2.00

1.50

1.50

a (m/s2)

Gia tốc (m/s2)

Gia tốc và khối lượng vật

1.00

0.50

0.50

0.00
40.00

1.00

60.00

80.00

100.00

120.00

140.00

Khối lượng vật (kg)

160.00

180.00

200.00

220.00

0.00
0.004

0.006

0.008

0.01

0.012

0.014

0.016

0.018

0.02

0.022

1/m

Một lực có độ lớn xác định gây ra cho các vật có khối lượng khác
nhau các gia tốc có độ lớn tỉ lệ nghịch với khối lượng của mỗi vật.

Kết luận: Với một vật có khối lượng m không đổi, giá trị a của gia
tốc tỷ lệ thuận với giá trị F của lực tác dụng lên vật:
a = hay F = ma
Trong đó:
a là gia tốc chuyển động của vật (m/s2)
F là lực gây ra gia tốc (N)
m là khối lượng vật (kg)

II. Luyện tập

Tình huống: Có 03 xe: ô tô (tổng khối lượng là 9.102 kg); hai xe máy (tổng khối lượng
180kg) đều đang đi với vận tốc 15 m/s thì nhìn thấy đèn giao thông chuyển màu đỏ. Với
khoảng cách lần lượt là 100m và 50m (như hình ảnh). Để xe giảm tốc độ và dừng lại ngay
trước đèn đỏ thì lực hãm khi phanh của các xe đó phải là bao nhiêu? (Coi chuyển động của
xe là chuyển động thẳng biến đổi đều)

Tăng tốc
Nhóm 1,2: Bài 1: Một người đi trên xe máy có tổng khối lượng (cả người và xe) là 180 kg
đang đi với vận tốc 15 m/s thì người lái xe nhìn thấy đèn giao thông chuyển màu đỏ cách xe
một khoảng 100 m ở phía trước. Để xe giảm tốc độ và dừng lại ngay trước đèn đỏ thì lực
hãm khi phanh xe máy đó phải là bao nhiêu? (Coi chuyển động của xe là chuyển động thẳng
biến đổi đều)
Nhóm 3,4: Bài 2: Một người đi trên xe máy có tổng khối lượng (cả người và xe) là 180 kg
đang đi với vận tốc 15 m/s thì người lái xe nhìn thấy đèn giao thông chuyển màu đỏ cách xe
một khoảng 50 m ở phía trước. Để xe giảm tốc độ và dừng lại ngay trước đèn đỏ thì lực hãm
khi phanh xe máy đó phải là bao nhiêu? (Coi chuyển động của xe là chuyển động thẳng biến
đổi đều)
Nhóm 5, 6: Bài 3: Một người đi trên ô tô có tổng khối lượng (cả người và xe) là 9,0.102 kg
đang đi với vận tốc 15 m/s thì người lái xe nhìn thấy đèn giao thông chuyển màu đỏ cách xe
một khoảng 100 m ở phía trước. Để xe giảm tốc độ và dừng lại ngay trước đèn đỏ thì lực
hãm khi phanh ô tô đó phải là bao nhiêu? (Coi chuyển động của xe là chuyển động thẳng
biến đổi đều)

Thời gian: 5 phút

Hết
giờ

Đáp án
Nhóm 1,2: Bài 1:
Tóm tắt: m=180kg; vo=15m/s; s=100m. F=?
Chiều dương theo chiều chuyển động của xe
- Áp dụng công thức , ta có gia tốc chuyển động của xe là:

- Áp dụng công thức F=m.a, ta có lực hãm khi phanh xe lúc đó là:
F=m.a=180.1,125= -202,5 (N)
Kết luận: Xe chuyển động thẳng chậm dần đều, lực hãm ngược chiều với chiều
chuyển động của xe, có độ lớn là 202,5 N.

Đáp án
Nhóm 3,4: Bài 2:
Tóm tắt: m=180kg; vo=15m/s; s=50m. F=?
Chiều dương theo chiều chuyển động của xe
- Áp dụng công thức , ta có gia tốc chuyển động của xe là:

- Áp dụng công thức F=m.a, ta có lực hãm khi phanh xe lúc đó là:
F=m.a=180.1,125= -405 (N)
Kết luận: Xe chuyển động thẳng chậm dần đều, lực hãm ngược chiều với chiều
chuyển động của xe, có độ lớn là 405 N.

Đáp án
Nhóm 5, 6: Bài 3:
Tóm tắt: m=9,0.102 kg; vo=15m/s; s=100m. F=?
Chiều dương theo chiều chuyển động của xe
- Áp dụng công thức , ta có gia tốc chuyển động của xe là:

- Áp dụng công thức F=m.a, ta có lực hãm khi phanh xe lúc đó là:
F=m.a=9,0.102.1,125= -1012,5 (N)
Kết luận: Xe chuyển động thẳng chậm dần đều, lực hãm ngược chiều với chiều
chuyển động của xe, có độ lớn là 1012,5 N.

Về đích
Tình huống 1: Trong trường hợp nào người mua hàng dễ dàng đẩy xe hàng hơn? Tại
sao?

TH1

⃗
𝐹

⃗
𝐹

𝑚

𝑀

TH2

Về đích
Đáp án: Trong trường hợp thứ nhất người mua hàng dễ dàng đẩy xe hàng hơn. Do xe
nhẹ hơn (khối lượng xe nhỏ hơn) nên dễ dàng thay đổi vận tốc xe. Cùng lực tác dụng,
khối lượng vật càng nhỏ thì gia tốc chuyển động của xe càng lớn.

⃗
𝐹
𝑚

TH1

⃗
𝐹

⃗
𝑎

𝑀

TH2

⃗
𝑎

Về đích
Tình huống 2: Quan sát, mô tả sự chuyển động của xe tải trong hình ảnh động dưới
đây (ô tô tải không kịp phanh dẫn tới việc va chạm nhẹ với ô tô con phía trước). Giải
thích tình huống xảy ra. Theo em, người lái xe ô tô tải cần làm gì để giảm thiểu các tình
huống va chạm vào xe phía trước?

Về đích
Đáp án:
Mô tả: xe tải đang chuyển động, có một xe ô
tô con chuyển động phía trước, xe tải không
kịp phanh nên chuyển động gần sát với xe ô
tô con.
Giải thích: Vì xe tải có khối lượng lớn, khó
trong việc thay đổi vận tốc xe trong thời gian
ngắn.
Biện pháp khắc phục: Xe tải cần đạp phanh
xe sớm hơn; nên giữ khoảng cách an toàn với
các xe phía trước; giảm bớt khối lượng xe
(trong TH không cần vận chuyển hàng hoá);
bảo trì lại động cơ xe và phanh xe,…

Củng cố

Với một vật có khối lượng m không đổi, giá trị a của gia
tốc tỷ lệ thuận với giá trị F của lực tác dụng lên vật:

a=

Hướng dẫn về nhà
+ Lấy 03 ví dụ trong thực tế thể hiện được mối liên hệ giữa gia tốc và lực tác
dụng và khối lượng của vật.
+ Chuẩn bị cho tiết 2: Đơn vị cơ bản, đơn vị dẫn xuất. Yêu cầu:
1. Nêu sự khác nhau giữa đơn vị cơ bản và đơn vị dẫn xuất.
2. Có bao nhiêu đơn vị cơ bản. Đó là những đơn vị nào?