Chào mừng các em đến với
bài học hôm nay!

TRÒ CHƠI:

AI NHANH HƠN?

Thời gian: 2 phút
Nhiệm vụ: Nhớ lại một vài tác phẩm mà em biết, liệt kê vào bảng sau
Tên tác
phẩm

Nhân vật hiền lành gặp Nhân vật độc ác bị trừng
may mắn, hạnh phúc
trị thích đáng

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Ước mơ về xã hội công bằng, cái xấu cái ác bị trừng trị, người
ở hiền thì sẽ gặp lành là ước mơ ngàn đời của nhân dân ta

Tiết 36 – 37:

Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga
(Nguyễn Đình Chiểu)

Nội dung bài học
I. Tìm hiểu
chung
• Tác giả
• Tác phẩm

II. Tìm hiểu
chi tiết
• Nhân vật
lão Hạc
• Nhân vật
ông giáo

III. Tổng kết
• Nghệ thuật
• Nội dung –
ý nghĩa
văn bản

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả

Cùng lắng nghe tổ 1
Trên trời có những vì sao có ánh sáng khác thường, nhưng thoạt nhìn
thuyết trình về phần
chưa thấy sáng; song càng nhìn càng sáng. Nguyễn Đình Chiểu – nhà thơ
yêu nước vĩ đại của nhân tìm
dân miền
kỷ XIX – là một trong những
hiểunam
tácthếgiả
ngôi sao như thế.
Nguyễn Đình Chiểu
(Phạm Văn Đồng)

1. Tác giả
•

Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888), là nhà thơ Nam Bộ,
sống và sáng tác ở thời kì đau thương mà anh dũng của
dân tộc ta vào thế kỉ XIX.

•

Là một nhà thơ lớn của dân tộc, để lại nhiều áng văn
chương có giá trị.

•

Là nhà thơ bất hạnh ( bị mù, bị bội hôn), là tấm gương
sáng về nghị lực sống và nhân cách sống giàu khí tiết,
nhà thơ mù yêu nước vĩ đại, lương y nổi danh, nhà giáo
đức độ.

 Sống thanh cao, trong sáng giữa tình thương, kính trọng
của đồng bào cho đến hơi thở cuối cùng. Ông thật xứng đáng
là ngọn cờ đầu của thơ văn yêu nước chống Pháp của nước
ta thế kỷ XI X.

Cổng vào làng cụ Đồ Chiểu

Quang cảnh mộ Nguyễn Đình Chiểu

Một số tác phẩm của Nguyễn Đình Chiểu

2. Tác phẩm truyện Lục Vân Tiên

Nhóm 2: Thuyết
trình về truyện
Lục Vân Tiên

2. Tác phẩm truyện Lục Vân Tiên
Hoàn cảnh sáng tác: Truyện "Lục Vân Tiên" là truyện thơ
Nôm, gồm 2082 câu thơ lục bát, ra đời khoảng đầu những
năm 50 của thế kỷ 19 (1850)

1
2
3

Kết cấu : Theo từng chương hồi xoay quanh diễn biến
cuộc đời các nhân vật chính. Có tính ước lệ, khuôn mẫu
Mục đích: Nhằm mục đích truyền dạy đạo lý làm người,
phản ánh khát vọng của nhân dân.

2. Tác phẩm truyện Lục Vân Tiên
Kết cấu: 4 phần

Lục Vân
Tiên đánh
cướp cứu
Kiều
Nguyệt Nga

Lục Vân
Tiên gặp
nạn

Lục Vân
Tiên gặp
nạn được
cứu.

Lục Vân
Tiên gặp
Kiểu
Nguyệt
Nga, sum
vầy, hạnh
phúc

2. Tác phẩm truyện Lục Vân Tiên
THẢO LUẬN NHÓM
Em hãy tìm những yếu tố giống và khác biệt giữa cuộc
đời của tác giả và Lục Vân Tiên?

LỤC VÂN TIÊN – NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU
Yếu tố trùng hợp:
- Việc bỏ thi về chịu tang, bị đau mắt, bị mù.
- Bị bội hôn.
- Về sau đều gặp lại cuộc hôn nhân tốt đẹp (Lục Vân Tiên với
Kiều Nguyệt Nga, còn Nguyễn Đình Chiểu với cô Năm
Điền)
Sự khác biệt:
- Lục Vân Tiên được tiên cho thuốc sáng mắt lại, tiếp tục đi
thi đỗ Trạng Nguyên, cầm quân đánh giặc thắng lợi.
- Nguyễn Đình Chiểu vĩnh viễn là bóng tối.

3. Đoạn trích
Phần 1: (14 câu đầu):
Lục
Vân Tiên đánh tan
bọn cướp, tiêu diệt
tên cầm đầu Phong
Lai.

Kết cấu
Phần 2:(còn lại):
Cuộc trò
chuyện giữa Lục Vân
Tiên với Kiều Nguyệt
Nga.

II. Đọc hiểu văn bản

1. Hình ảnh Lục Vân Tiên
a. Hành động đánh cướp
1. Hoàn cảnh xảy ra hành động
đánh cướp của LVT?
2. Em hãy tìm những chi tiết kể, tả
hành động đánh cướp của LVT và
cho biết tác giả đã sử dụng những
biện pháp nghệ thuật nào? Kết quả
ra sao? Qua đó, em thấy Vân Tiên là
người như thế nào?

1. Hình ảnh Lục Vân Tiên
a. Hành động đánh cướp
- Hoàn cảnh:
• Trên đường đi thi gặp bọn cướp
hại dân
• Lục Vân Tiên chỉ có một mình, tay
không còn bọn cướp rất đông lại
có vũ khí.
- Hành động:
+ Ghé lại, bẻ cây làm gậy, xông vô,
tả đột hữu xông.
+ Như là Triệu Tử phá vòng Đương
Giang.

1. Hình ảnh Lục Vân Tiên
Lục Vân Tiên

- Một mình
- bẻ cây làm gậy
- tả đột hữu xông

Bọn cướp

Phong Lai và Lâu
phủ vây bịt bùng

=> Hình ảnh tương phản
=> Khắc họa nhân vật qua hành động, lời lẽ, kết hợp phép so sánh.
- Lục Vân Tiên là người anh hùng tài năng và có lòng vì nghĩa.

1. Hình ảnh Lục Vân Tiên
a. Hành động đánh cướp
- Kết quả: Bọn cướp bị đánh tan
 LVT là người dũng cảm,
hành hiệp trượng nghĩa và
mang vẻ đẹp của một dũng
tướng tài ba, khí phách.

1. Hình ảnh Lục Vân Tiên
b. Cư xử với Kiều Nguyệt Nga
● Vân Tiên coi trọng danh dự và bổn phận: Khoan khoan ngồi đó chớ ra
● Tấm lòng từ tâm, nhân hậu, Vân Tiên động lòng, tìm các an ủi hai cô gái bị nạn, hỏi han
quê quán: “Tiểu thư con gái nhà ai”, “tên họ là chi”
● Quan điểm “Làm ơn há dễ trông người trả ơn”, “Nhớ câu kiến ngãi bất vi”… từ chối lạy
tạ và lời mời của Nguyệt Nga về nhà nàng để cha nàng báo đáp. Với chàng, làm việc
nghĩa là một bổn phận, một lẽ tự nhiên, con người trọng nghĩa khinh tài ấy không coi
trọng công trạng
 Cách cư xử của Lục Vân Tiên mang tinh thần nghĩa hiệp của các trang anh hùng
hảo hán: thấy việc nghĩa thì làm, coi việc nghĩa là bổn phận, không màng danh lợi

Sau khi tìm hiểu về hành
động đánh cướp cứu Kiều
Nguyệt Nga, em đã học tập
được điều gì từ
Lục Vân Tiên?

2. Hình ảnh Kiều Nguyệt Nga
Qua đoạn thơ, hãy
cho biết hình ảnh
Kiều Nguyệt Nga
được khắc họa
như thế nào?

2. Hình ảnh Kiều Nguyệt Nga
• Là cô gái thùy mị, nết na, có học thức
•

Cách xưng hô: quân tử, tiện thiếp rất khiêm nhường

•

Nàng không quanh co, giấu giếm, nói rõ với Vân Tiên về tên họ, quê quán, gia thế
của nàng

•

Nàng coi trọng cái ơn cứu mạng của Vân Tiên, hơn hết là ơn chàng đã cứu cuộc đời
trong trắng của nàng. Nàng vừa cảm kích, vừa xúc động

•

Nàng áy náy, muốn trả ơn Vân Tiên, dù hiểu rằng có đền đáp đến mất cũng không
đủ: “Lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ngươi”. Vì thế, sau này nằng đã nguyện gắn bó
cuộc đời với Lục Vân Tiên để giữ trọn ân tình, thủy chung với chàng,

 Kiều Nguyệt Nga là hình mẫu lí tưởng về người con gái trong xã hội phong
kiến: Gái thời tiết hạnh làm câu trau mình

III. Tổng kết
Nội dung: Đoạn thơ trích thể hiện khát vọng hành động hành đạo giúp
đời của tác giả và khắc họa những phẩm chất tốt đẹp của hai nhân vật
chính : Lục Vân Tiên tài ba, dũng cảm, trọng nghĩa khinh tài; Kiều Nguyệt
Nga hiền hậu, nết na, ân tình chung thủy.

Nghệ thuật:
 Là một truyện kể mang nhiều tính chất dân gian: giống mô tio
truyện cổ tích Thạch Sanh: một chàng trai tài giỏi cứu cô gái
đẹp thoát khỏi tình huống hiểm nghèo rồi từ ơn nghĩa tới tình
yêu
 Nhân vật được bộc lộ qua cử chỉ, lời nói, hành động
 Ngôn ngữ mang màu sắc địa phương Nam Bộ, mộc mạc, giản
dị

LUYỆN TẬP

00:02
00:00
00:01
00:03
00:06
00:10
00:04
00:07
00:09
00:05
00:08
“Lục Vân Tiên” thuộc thể loại nào?

A. Truyện thơ Nôm

B. Truyện ngắn

C. Tiểu thuyết

D. Hồi kí.

00:02
00:00
00:01
00:03
00:06
00:10
00:04
00:07
00:09
00:05
00:08
Hai câu thơ sau:
“Vân Tiên tả đột hữu xông
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang” sử
dụng biện pháp tu từ gì?

A. Nhân hóa

B. So sánh

C. Ẩn dụ

D. Hoán dụ

00:02
00:00
00:01
00:03
00:06
00:10
00:04
00:07
00:09
00:05
00:08
Nhân vật Lục Vân Tiên thuộc kiểu nhân vật
nào trong văn học?

A. Nhân vật tư tưởng.

B. Nhân vật lí tưởng.

C. Nhân vật điển hình.

D. Nhân vật sử thi.

00:02
00:00
00:01
00:03
00:06
00:10
00:04
00:07
00:09
00:05
00:08
Qua lời lẽ của Kiều Nguyệt Nga, em thấy nàng là
con người như thế nào?

A. Khuê các, thuỳ mị , nết na và có
học thức, ân tình thuỷ chung.

B. Khuê các, nhút nhát, thuỳ mị , nết na
và có học thức, ân tình thuỷ chung.

C. Khuê các, thuỳ mị , nết na và có
học thức, và rất nhạy cảm.

D. Khuê các, nết na và có học thức, ân
tình thuỷ chung, tài sắc vện toàn.

VẬN DỤNG
Hiện nay, hành động nghĩa hiệp và tư tưởng “làm
ơn há dễ mong người trả ơn” của Lục Vân Tiên
có còn ý nghĩa trong xã hội hiện nay không?

Hẹn gặp các em trong
buổi học tiếp theo!