TRƯỜNG THCS MỸ HÓA
MÔN: NGỮ VĂN 7
Tiết 18 – Tập làm văn:
LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM
I.Ôn tập lý thuyết:
? Văn biểu cảm là gi?
* Văn biểu cảm: Là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá. của con người về thế giới xung quanh và khêu gợi sự đồng cảm nơi người đọc, người nghe.
* Văn biểu cảm còn gọi là văn trữ tình; bao gồm các thể loại văn học như thơ trữ tình, ca dao trữ tình, tùy bút...
* Tình cảm trong văn biểu cảm là những tình cảm đẹp, thấm nhuần tư tưởng nhân văn (như yêu con người, thiên nhiên, Tổ quốc, ghét độc ác...)
? Đặc điểm của văn biểu cảm?
- Mỗi bài văn biểu cảm tập chung biểu đạt một tình cảm chủ yếu.
- Để biểu đạt tình cảm ấy, người viết có thể chọn một hình ảnh có ý nghĩa ẩn dụ, tượng trưng (là đồ vật, loài cây hay một hiện tượng nào đó) để gửi gắm tình cảm, tư tưởng, hoặc biểu đạt bằng cách thổ lộ trực tiếp những nỗi niềm, cảm xúc trong lòng.
- Tình cảm trong bài phải rõ ràng, trong sáng, chân thực thì bài văn mới có giá trị.
- Biểu cảm gián tiếp: Là thông qua một phong cảnh, một câu chuyện, một sự vật, hay một suy nghĩ nào đó để biểu hiện, gửi gắm tư tưởng, tình cảm, cảm xúc.
- Biểu cảm trực tiếp: Bộc lộ tình cảm, cảm xúc, ý nghĩ thầm kín... bằng những từ ngữ trực tiếp gợi ra tình cảm ấy.
? Bố cục của bài văn biểu cảm gồm có mấy phần?
* Cũng như các thể loại văn khác. Văn biểu cảm cũng có bố cục 3 phần:
? Các bước làm bài văn biểu cảm?
1. D?nh hu?ng chính xác:
- Mở bài:

- Thân bài:

- Kết bài:

4. Đọc và sửa chữa:
Hiểu ý nghĩa từ các từ trong đề để xác định nội dung, những yêu cầu của đề bài.
2. Xây dựng bố cục (Lập dàn bài):
3. Diễn đạt thành văn:
TUẦN 7 TIẾT 18 TẬP LÀM VĂN LUYỆN TẬP CÁCH LÀM VĂN BIỀU CẢM
II. Luyện tập
Đề bài: Loài cây em yêu
1/ Tìm hiểu đề và tìm ý:
-Từ ngữ: Loài cây, em, yêu
-Tìm các đặc điểm của cây. -Mối quan hệ gần gũi với đời sống của em. -Cây đem lại cho em những gì trong đời sống vật chất và tinh thần

2/ Lập dàn ý:
a) Mở bài: Nêu loài cây và lí do mà em yêu thích loài cây đó.

b) Thân bài:
- Các đặc điểm gợi cảm của cây…
- Loài cây … trong cuộc sống của con người.
- Loài cây … trong cuộc sống của em.

c) kết bài: Tình cảm của em đối với loài cây đó.

3. Viết đoạn văn
Viết đoạn Mở bài và Kết bài.

II.Thực hành lập dàn ý:
Đề bài: Loài cây em yêu
DÀN Ý
Cảm nghĩ về cây dừa quê hương
Một số hình ảnh của cây dừa
I.MỞ BÀI
- Giới thiệu đối tượng : Cây dừa – loài cây em yêu thích
- Tình cảm : Dừa là người bạn thân thương nơi quê hương.
II.THÂN BÀI
1)Những đặc điểm đặc biệt của cây
- Thân cây cao vút Người vệ sĩ hiên ngang gìn giữ bình yên cho bầu trời quê hương.
- Dáng nghiêng nghiêng ra bờ nước như cô thôn nữ dịu dàng, duyên dáng. - Tàu lá xanh mướt thả dài, khẽ đu đưa trong làn gió man mát phát ra những âm thanh xào xạc vui tai bài ca bất tận, bản nhạc không có nốt cuối cùng của quê hương.
- Vị dừa ngọt thanh, tinh khiết  thấm nhuần vào lòng người  hương vị, hơi thở của quê hương.
2) Cây dừa trong cuộc sống của con người
- Có mặt ở khắp nơi ( thân cây làm cột nhà vững chãi, chiếc gáo dừa thân thuộc, đôi đũa ăn cơm bình dị, nhịp cầu dừa bắc qua con mương,... )  có cảm giác thân quen như người bạn gắn bó, bền chặt.
- Hương vị đậm đà trong nhiều món ăn của quê hương.
- Vật liệu làm nên những món quà thủ công xinh xắn  gợi nỗi nhớ thương của kẻ xa quê.

3) Cây dừa trong cuộc sống của em
- Gắn bó với những kỉ niệm tuổi thơ ( lúc ông còn sống, những lần rảnh rỗi, em và ông và ông lại có những trò chơi dân gian thú vị bên gốc dừa)
III.KẾT BÀI
- Khẳng định : Cây dừa là hồn quê, một hình tượng đẹp đẽ của quê hương thân yêu.
2. Lập dàn ý:
* Mở bài: Giới thiệu và nêu lí do em yêu thích cây tre Việt Nam.

* Thân bài:
- Đặc điểm của cây tre: thân tre hình trự chắc khỏe, phần lõi cây rỗng chứa không khí, rễ chùm lan rộng, lá tre dài nhọn xanh đậm..hoa,..
- Cây tre trong đời sống con người Việt nam
+Trên đất nước Việt anm đâu đâu cũng có tre.
+Tre gắn bó, gần gũi với người Việt Nam
+Tre làm đồ dung, vật dụng trong nhà, làm vũ khí…
-Tre có những đặc điểm phẩm chất giống như con người.
+ cần cù, chăm chỉ, vươn lên trong đất cằn
+ Đoàn kết, bất khuất, kiên cường tạo nên thành lũy..

* Kết bài: Khẳng định lại tình cảm của em với cây tre Việt Nam.
3. Viết thành văn:
Em hãy viết mở bài và kết bài theo dàn ý trên?
* Mở bài.
Đất nước Việt Nam có hàng ngàn, hàng vạn loài cây khác nhau. Cây nào cũng đẹp cũng hữu ích nhưng loài cây em yêu thích nhất là cây tre. Vì tre tượng trưng cho dân tộc Việt Nam kiên trì, bề bỉ, hiên ngang, bất khuất trong mọi hoàn cảnh.
* Kết bài:
Tre Việt Nam đáng yêu, đáng quý xiết bao. Dù có phải đi đâu xa quê hương xứ sở nhưng hình ảnh cây tre kiên cường sẽ không bao giờ phai mờ trong tâm trí em.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Hoàn thiện bài làm văn
- Soạn bài:
Ôn tập giữa HKI

Bài văn tham khảo: Biểu cảm về cây phượng
Ngay từ khi đặt chân vào nấc thang học đường đầu tiên tôi phải bỡ ngỡ rụt rè e sợ nhưng cũng hòa vào đó là sự ngây ngất trước vẻ đẹp của trường. Ngay từ lúc ấy tôi đã cảm nhận được nơi này chính là nơi mà tôi tin tưởng có thể gửi cả cuộc đời tôi vào đây. Ở đây tôi có nhiều bạn mới cô thầy mới, trường lớp mới đã trở thành cô bé chững chạc hơn nhiều. Nơi đây có hàng cây xanh rì. Cây me tây những tán cây to vươn lên che cả bầu trời.Ngồi dưới tán cây một cảm giác mát dịu,chính từ thiên nhiên ban tặng. Nhưng tôi có thể thốt lên rằng: tôi không yêu cây me tôi chỉ yêu cây phượng. Cây phượng gắn cả quãng đời tôi là một người bạn tri ân tri kỉ không riêng gì tôi mà cả các bạn khác. Dáng cây nhỏ nhắn xnh xắn chỉ có vài cành to, nhưng trong thân cây và cành cây đó nó chứa đựng biết bao nhiêu kỉ niệm. Kỉ niệm vui buồn khác nhau. Mùa đông cây đứng im lìm không khoác được chiếc áo rậm rạp đỏ rực, cũng không mặt được chiếc áo xanh non ấm áp bao trùm lên cơ thể.Trơ trụi cành lá chỉ còn vỏ thân xù xì, nó cũng ghen tị với các loài cây me tây nhiều lắm. Nó ao ước rằng được như những người bạn khác. Khi bàn tay tôi chạm vào những chổ xù xì của nó, nó đau lắm nhưng cũng cố lay động cùng chị gió. Đó là một nụ cười mà cây dành cho tôi. Tôi vui lắm. Cây phượng là thế đó nó trải qua nhiều kỉ niệm vui buồn lắm. Nó phải tận mắt chứng kiếm cảnh học sinh nghỉ hè, cả trường vắng lặng, chỉ có nó là thắp lên ngọn lửa đỏ cháy bỏng của sân trường. Chúng tôi hòa vào những ngày vui của gia đình còn nó thì lẻ loi cô
đơn nhưng nó cũng tự hào lắm, xung quanh trường chỉ có nó là ầm áp ngọn lửa đỏ mùa hè. Hè về học sinh nghỉ, trống nghỉ, trường nghỉ sau một thời gian làm việc mệt mỏi. Cây phượng vẫn ung dung làm việc của mình làm cho sân trường nhộn nhịp hẳn lên bởi chính màu hoa của nó. Sự cuốn hút của hoa màu đỏ như nhung mịn như bột đã làm cho mọi vật trong trường bừng giấc. Hè về những chú ve là dàn đồng ca mùa hạ ẩn nấp vào thân cây phượng tấu lên bản nhạc của mùa hè thật réo rắc và nhộn nhịp. Hoa phượng hàn chứa kỉ niệm vui đầy ắp. Những cánh hoa tụi con gái chúng tôi tách ra tạo thành những chú bướm thật là đẹp, thật dễ thương và đầy nụ cười. Mỗi khi tôi lật trang vở trắng có hình chú bướm tôi ngồi ngắm rồi một nụ cười lại hiên ra trên môi. Chợt một suy nghĩ hiện lê tâm trí tôi với một tấm lòng thật và chân thành tại sao cây hoa phượng lại là cây hoa học trò tôi đã cố suy nghĩ và để rồi câu trả lời chính xác là bởi vì cây hoa phượng nó gắn vời hàng nghìn cảm xúc của học sinh kỉ niệm vui buồn. Những bạn nam lấy hoa phượng chơi chọi gà cùng với tiếng hò reo í ới, tiếng cổ vũ nồng nhiệt xen vào đó lòng buồn rời rợi vì mình thua. Nhưng dù thắng hay thua thì trò chơi chọi gà vẫn không thể thiếu vào ngày chơi hè của chúng tôi. Lại một mùa đông nữa đến mùa hè trôi qua chắc có lẽ cây phượng trở lại thời xưa của nó. Hoa bắt đầu rụng xuống gốc cây chúng tôi cầm chổi ra quét như thu gom lại những kỉ niệm của mình rồi đây những kỉ niệm đó được vùi đống đốt thành tro.