NGỮ VĂN 7
KHỞI ĐỘNG
Em hãy nêu các bước làm bài văn lập luận giải thích?
Muốn làm bài văn lập luận giải thích thì phải thực hiện các bước:
+ Tìm hiểu đề và tìm ý
+ Lập dàn bài
+ Viết bài
+ Đọc lại và sửa chữa.
2. Dàn bài của bài văn lập luận giải thích gồm mấy phần? Nêu nội dung của từng phần?
Dàn bài của bài văn lập luận giải thích gồm 3 phần:
- MB: Giới thiệu vấn đề cần giải thích và gợi ra phương hướng giải thích.
- TB: Lần lượt trình bày các nội dung giải thích ( sử dụng các cách
lập luận giải thích phù hợp)
- KB: Nêu ý nghĩa của điều cần giải thích đối với mọi người.

LUYỆN TẬP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
LUYỆN TẬP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
I. Củng cố kiến thức :
- Làm một bài văn giải thích phải theo trình tự hợp lý: tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn bài, viết bài và kiểm tra lại bài viết
- Bài văn giải thích có bố cục 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài.
- Bài văn lập luận giải thích phải mạch lạc, dễ hiểu .
II. Chuẩn bị ở nhà :
* Đề bài: Một nhà văn có nói: "Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người". Hãy giải thích nội dung câu nói đó.
Nhắc lại các bước làm một bài văn lập luận giải thích?
LUYỆN TẬP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
Các bước: gồm 4 bước:
- Tìm hiểu đề và tìm ý.
- Lập dàn bài.
- Viết bài.
- Đọc lại và sửa chữa.
LUYỆN TẬP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
I. Củng cố kiến thức :
- Làm một bài văn giải thích phải theo trình tự hợp lý: tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn bài, viết bài và kiểm tra lại bài viết
- Bài văn giải thích có bố cục 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài.
- Bài văn lập luận giải thích phải mạch lạc, dễ hiểu .
II. Chuẩn bị ở nhà :
* Đề bài: Một nhà văn có nói: "Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người". Hãy giải thích nội dung câu nói đó.
1. Tìm hiểu đề và tìm ý:
- Kiểu bài: Giải thích.
- ND: giải thích vai trò của sách đối với trí tuệ con người.
Tìm hiểu đề và tìm ý
Thể loại: Giải thích
Nội dung: Tầm quan trọng của sách với con người-> Ngợi ca tôn vinh sách.
LUYỆN TẬP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
I. Củng cố kiến thức:
II. Chuẩn bị ở nhà :
* Đề bài: Một nhà văn có nói: "Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người". Hãy giải thích nội dung câu nói đó.
1. Tìm hiểu đề và tìm ý:
- Kiểu bài: Giải thích.
- ND: giải thích vai trò của sách đối với trí tuệ con người.
2. Lập dàn bài:
?. Nhắc lại bố cục của bài văn lập luận giải thích và nhiệm vụ của từng phần.
- Mở bài: Nêu luận điểm cần được giải thích và gợi ra phương hướng giải thích.
- Thân bài: Lần lượt trình bày các nội dung giải thích.
- Kết bài: Nêu ý nghĩa của vấn đề được giải thích trong bài đối với mọi người.
2. Dàn bài
a. Mở bài:
- Dẫn dắt vào vấn đề: Hướng vào vai trò của sách
Nêu vấn đề cần giải thích, trích dẫn câu nói “ Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người”.
b. Thân bài: Trình bày các nội dung giải thích:
* Giải thích ý nghĩa của câu nói:
- Sách chứa đưng trí tuệ - tinh túy, tinh hoa sự hiểu biết của nhân loại.
- Sách là ngọn đèn sáng bất diệt: Soi đường đưa con người ra khỏi chốn tối tăm của sự không hiểu biết, và ngọn đèn ấy không bao giờ tắt.
=> Sách là nguồn sáng bất diệt được thắp lên từ trí tuệ của con người.
b. Thân bài: Trình bày các nội dung giải thích
* Giải thích cơ sở chân lí của câu nói:
Không phải mọi cuốn sách đều là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người.
Chỉ có những cuốn sách nào có giá trị mới đúng như thế vì:
+ Sách ghi lại những hiểu biết quý giá nhất trong sản xuất, trong chiến đấu, trong các mối quan hệ xã hội. Vì vậy, sách là ngọn đèn sáng của trí tuệ.
+ Những hiểu biết được sách ghi lại có ích cho mọi thời đại, truyền lại cho các đời sau. Vì vậy, sách là "ngọn đèn sáng bất diệt.
Ví dụ: + Sách văn học: Ca dao, thơ văn, truyện kí...
+ Sách khoa học: Toán học, Vật lí, Hóa học...là kho kiến thức về các bộ môn khoa học tự nhiên, giúp con người chinh phục thiên nhiên, tiếp cận với khoa học hiện đại.
b. Thân bài: Trình bày các nội dung giải thích
+ Giải thích ý nghĩa của câu nói:
+ Giải thích cơ sở chân lí của câu nói:
+ Giải thích sự vận dụng câu nói:
- Cần phải chăm đọc sách để hiểu biết nhiều, sống tốt.
- Cần phải chọn sách tốt, sách hay để đọc -> tránh đọc sách dở, sách có hại.
- Cần tiếp nhận ánh sáng trí tuệ trong sách và vận dụng trong cuộc sống.

c. Kết bài: - Khẳng định tác dụng của câu nói => Liên hệ bản thân.

2. Dàn bài
a. Mở bài: - Dẫn dắt vào vấn đề:Hướng vào vai trò của sách
- Nêu vấn đề cần giải thích, trích dẫn câu nói.
b. Thân bài : Trình bày các nội dung giải thích
* Giải thích ý nghĩa của câu nói:
- Sách chứa đưng trí tuệ - tinh túy, tinh hoa sự hiểu biết của nhân loại.
- Sách là ngọn đèn sáng bất diệt: Soi đường đưa con người ra khỏi chốn tối tăm của sự không hiểu biết, và ngọn đèn ấy không bao giờ tắt.
=> Sách là nguồn sáng bất diệt được thắp lên từ trí tuệ của con người.
* Giải thích cơ sở chân lí của câu nói:
Chỉ có những cuốn sách nào có giá trị mới là ngọn đèn sáng bất diệt:
+ Sách ghi lại những hiểu biết quý giá nhất trong sản xuất, trongchiến đấu, trong các mối quan hệ xã hội. Vì vậy sách là ngọn đèn sáng của trí tuệ.
+ Những hiểu biết được sách ghi lại có ích cho mọi thời đại, truyền lại cho các đời sau. Vì vậy, sách là "ngọn đèn sáng bất diệt.
Ví dụ: Sách văn học, khoa học xã hội, sách khoa học tự nhiên...
* Giải thích sự vận dụng câu nói
- Cần phải chăm đọc sách để hiểu biết nhiều, sống tốt.
- Cần phải chọn sách tốt, sách hay để đọc -> tránh đọc sách dở, sách có hại.
- Cần tiếp nhận ánh sáng trí tuệ trong sách và vận dụng trong cuộc sống.
c. Kết bài: - Khẳng định tác dụng của câu nói => Liên hệ bản thân.
LUYỆN TẬP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
I.Củng cố kiến thức:
II. Chuẩn bị ở nhà :
* Đề bài: Một nhà văn có nói: "Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người". Hãy giải thích nội dung câu nói đó.
1. Tìm hiểu đề và tìm ý:
2. Lập dàn bài:
3. Viết bài:
4. Đọc lại và sửa chữa:
III. LUYỆN TẬP :
Viết đoạn mở bài và kết bài cho đề văn trên:
Đã từ lâu, sách là món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống của con người. Sách là kho tàng lưu giữ khối kiến thức khổng lồ của nhân loại được tích lũy qua mấy ngàn năm. Sách là chiếc chìa khóa vàng mở cửa tòa lâu đài tráng lệ chứa vô vàn điều kì diệu. Nhận định về giá trị của sách, một nhà văn có nói: “ Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người”. Câu nói đó có ý nghĩa như một chân lí khẳng định vai trò quan trọng của sách, đồng thời là lời khuyên mọi người nên tạo cho mình thói quen đọc sách.
Đoạn văn tham khảo: phần Mở bài
Hàng ngàn năm qua, con người đã sáng tạo ra sách và ham mê đọc sách. Xưa kia, đọc sách chỉ là đặc quyền của một số ít người. Ngày nay, thú đọc sách là của mọi người. Trong thời đại khoa học phát triển mạnh mẽ, xuất hiện nhiều phương tiện học tập và giải trí hiện đại nhưng không thể thay thế được vai trò của sách. Sách vẫn tiếp tục phát huy khả năng kì diệu của nó. Và một điều chắc chắn là nền văn minh của nhân loại sẽ dần tàn lụi nếu không có sách.
Đoạn văn tham khảo: phần Kết bài
CHUẨN BỊ:

LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN GIẢI THÍCH VỀ CÂU CA DAO:
Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.
I. Mở bài: Dẫn dắt giới thiệu vẫn đề cần nghị luận.
Tinh thần đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau từ lâu đã trở thành một truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam ta. Chính nhờ truyền thống ấy mà chúng ta đã vượt qua bao gian nan thử thách để đi đến thắng lợi cuối cùng, nó cũng giúp cho mối quan hệ giữa người với người trở nên gần gũi, thâ n thiết hơn. Để khuyên nhủ con cháu đời sau phải biết phát huy truyền thống tốt đẹp đó ông cha ta có câu:
Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.
Vậy câu ca dao có ý nghĩa như thế nào chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu?

II. Thân bài
1. Giải thích: - Ngĩa đen:
+ “Nhiễu điều”: Nhiễu điều là một loại vải thuộc hàng quí hiếm xưa kia. Loại vải này rất mềm mại, óng ả lại thêm màu đỏ nên đã đẹp lại càng đẹp hơn.
+ “Giá gương”: là cái khung dùng để nâng đỡ cho tấm gương soi được vững vàng, bền chặt. Ngày xưa, giá gương thường được làm bằng gỗ, trạm trổ rất tinh sảo. Nó là vật dụng trong gia đình vừa dùng để trang trí cho căn phòng thêm lịch sự, trang trọng.
=> Nếu hai vật đó đặt riêng ở hai nơi thì chúng chỉ là những vật dụng bình thường chẳng mấy ai để ý. Nhưng nếu đặt chúng ở cạnh nhau thì màu đỏ của tấm nhiễu điều phản chiếu vào gương làm cho gương trở nên rực rỡ. Còn tấm vải kia nhờ sự phản chiếu của gương cũng trở nên lộng lẫy. Không những thế chiếc gương kia nhờ có tấm vải điều bao phủ mà càng trở nên trong sáng, không chút bụi mờ. Cả hai đứng cạnh nhau bổ sung, nâng đỡ cho nhau để cùng đẹp hơn, trang trọng hơn, lịch sự hơn.
- Nghĩa bóng: Từ việc quan sát, mượn hình ảnh của nhiễu điều và giá gương ông cha ta muốn nói chuyện con người. Những người sống trong cùng một dân tộc, một đất nước phải biết yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau nhất là những lúc khó khăn hoạn nạn. Đây cũng là truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam ta.
2. Bàn luận: Vì sao con người sống trong một dân tộc, một đất nước phải biết yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau?
- Xét về mặt tình cảm thì người trong một nước là những người có chung nguồn gốc lịch sử, chung màu da, chung văn hóa... Như người Việt Nam ta có chung nguồn gốc lịch sử 4000 dựng nước và giữ nước, là những người có chung gốc gác con Lạc cháu Hồng. Người trong một nước sẽ có chung tiếng nói, chung sắc tộc, chung màu da, cùng chung những phong tục tập quán lâu đời. Như vậy, mỗi người trong cùng đất nước đều có những điểm chung giống nhau, nó như chất keo gắn kết các cá nhân thành một khối, một mối quan hệ gần gũi, thân thuộc chẳng khác gì anh em một nhà. Đã là anh em thì phải biết yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau.
- Xét về mặt lí trí: Đã là con người không ai có thể sống tách rời cộng đồng, tập thể. Không ai có thể sống lẻ loi, cô đơn mà phải sống trong một tập thể, một xã hội có tổ chức, có kỉ luật. Mỗi thành viên trong tập thể đó phải hòa nhập với mọi người, phải có bổn phận, trách nhiệm với nhau, cùng nhau gắn bó, đoàn kết, yêu thương thì tập thể đó mới vững mạnh, xã hội đó mới phồn vinh và giàu đẹp. Trong một tập thể, một cộng đồng người này nhờ vào người khác, nghề nọ phải dựa vào nghề kia, tất cả nương tựa vào nhau để cùng tồn tại và phát triển. Như vậy, con người muốn tồn tại, xã hội muốn phát triển thì mỗi thành viên trong tập thể đó phải biết yêu thương, tương trợ, giúp đỡ nhau.

2. Bàn luận:
- Dẫn chứng: Như đất nước ta trải qua thăng trầm, bao biến cố với những năm tháng đấu tranh chống xâm lược, đương đầu với thiên tai nhưng nhờ vào tinh thần đoàn kết, tương than tương ái chúng ta đã lần lượt đánh đuổi được những tên đế quốc sừng sỏ ra khỏi bờ cõi như thực đan Pháp, đế quốc Mỹ... Cũng nhờ tinh thần ấy ông cha ta đã chiến thắng thiên tai, bão lũ, bảo vệ mùa màng, bảo vệ xóm làng. Tất cả có được những điều đó là nhờ vào tinh thần đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau, từ tấm lòng chân thành, tự nguyện, tự giác. Đó là những nghĩa cử cao đẹp, đáng được trân trọng, giữ gìn.

3. Liên hệ: Khi đã hiểu được ý nghĩa của câu nói trên chúng ta cần phải làm gì?
- Là học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường chúng ta đã được thầy cô dạy truyền thống đạo lý tốt đẹp này. Vì vậy, mỗi người học sinh cần phải biết giữ gìn, phát huy truyền thống tốt đẹp đó của dân tộc, biết giúp đỡ bạn bè những lúc khó khăn hoạn nạn. Ngoài ra, chúng ta cũng phải nhân rộng phong trào đó trong gia đình, trong trường lớp và ngoài xã hội như các phong trào: Áo ấm tặng bạn, vì đồng bào vùng khó khăn, lũ lụt... Nếu ai cũng hiểu được truyền thống tốt đẹp này em tin rằng mối quan hệ giữa người biết phải lên án, phê phán những kẻ sống ích kỉ chỉ biết nghĩ đến cá nhân mình, không biết giúp đỡ ai. Những kẻ đó lúc gặp khó khăn, hoạn nạn sẽ chẳng ai giúp đỡ, thật đáng thương khi họ đang tự cô lập mình, tách mình ra khỏi cộng đồng xã hội.

III. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề, rút ra bài học
Câu ca dao mãi là bài học thấm thía, sâu sắc giáo dục chúng ta cách làm người, biết yêu thương con người. Ngày nay, đất nước đang trên đà đổi mới còn nhiều khó khăn, thử thách đòi hỏi con người càng phải biết phát huy tinh thần đoàn kết, yêu thương, đùm bọc lẫn nhau. Lời dạy trên sẽ càng trở nên sâu sắc hơn khi chúng ta biết thực hiện lời dạy của cha ông.
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT