PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO THANH OAI
TRƯỜNG THCS TAM HƯNG

----------

HÓA HỌC LỚP 9
BÀI 48; TIẾT 58

LUYỆN TẬP
RƯỢU ETYLIC, AXIT AXETIC VÀ
CHẤT BÉO
Giáo viên: Lê Thị Thanh Thủy

Tiết : 58

Rượu Etylic

CTCT
Tính
chất
vật lí
Tính
chất hóa
học

Axit axetic

Chất béo

Xác định nhóm chức trong công thức cấu tạo của các hợp chất sau:

Công thức
cấu tạo

Rượu etylic
CH3-CH2 - OH
Nhóm chức
Gốc
hiđrocacbon hiđroxyl (rượu)

Axit axetic
CH3 – COOH
Nhóm chức
cacboxyl (axit)

Chất béo
(R- COO)3C3H5
Nhóm chức este
R- có
thể là: C17H35; C17H33 - ; C15H31-

Bài tập 1( SGK/148):
Cho các chất sau: rượu etylic, axitaxetic, chất béo. Hỏi:
a)Phân tử chất nào có nhóm – OH? Nhóm –COOH?
b)Chất nào tác dụng được với: K; Zn; NaOH; K2CO3 ?
Viết các PTHH?

Bài tập 3( SGK/ T149): Chọn các chất thích hợp vào các dấu
hỏi chấm rồi viết các PTHH của các sơ đồ phản ứng sau?
1) C2H5OH

+

?

2) C2H5OH

+

?

3) CH3COOH

+

?

? + H2
t0

CO2 + ?
CH3COOK

H2SO4 đặc, to

+ H 2O

4) CH3COOH

+ ?

5) CH3COOH

+

?

CH3COONa

+ H2

6) C2H5OH

+

?

CH3COOH

+ ?

7) CH3COOH

+

8) (RCOO)3C3H5 +

?

Men giấm

CH3COOC2H5 +

?
?

+

C3H5(OH)3

CO2

?

+

?

+ RCOONa

Bài 4(SGK /T149)
Chỉ dùng quì tím và nước hãy nhận biết các chất
lỏng mất nhãn sau: rượu etylic, axit axetic, dầu ăn
tan trong rượu etylic.

Bài tập:
Cho 7,2 gam axit axetic tác dụng vừa đủ với natri.
a) Viết PTHƯ xảy ra?
b) tính khối lượng natri tham gia phản ứng?
c) tính thể tích khí hiđrô thu được ở ĐKTC?

Bài 6(SGK/T149)
Khi lên men dung dung dịch loãng của rượu etylic,
người ta thu được giấm ăn.
a)Từ 10 lít rượu 8 0 có thể tạo ra được bao nhiêu gam
axit axetic? Biết hiệu suất quá trình lên men là 92%
và rượu etylic có D = 0,8 g/cm3 .
b) Nếu pha khối lượng axit axetic trên thành dung
dịch giấm 4% thì khối lượng dung dịch giấm thu
được là bao nhiêu?

Hướng dẫn : Bài 6 – SGK /T149
a)
-Bước 1:
+ Tính thể tích của rượu etylic có trong 10 lít rượu 8o
+Tính khối lượng của rượu etylic, số mol rượu etylic.
- Bước 2: Viết PTPƯ.
- Bước 3: Tính số mol axit, khối lượng axit axetic theo
phương trình hóa học.
- Bước 4: Tính khối lượng axit axetic thực tế thu được
theo hiệu suất.
b) Áp dụng công thức tính khối lượng dung dịch rút
ra từ công thức tính C%.

TRÒ CHƠI Ô CHỮ

Gợi ý 1 : Từ khóa gồm 8 chữ cái, liên quan đến một
loại phản ứng hóa học
1
2

D
H Ổ

Ầ
N

3
4
5
6
7
8

G I AÁ
E S
C H
T I N
X AØ

T
U
H
N
U
Y
Y
T
P
AÁ
H
H
Â
P
N

M
Ợ
Ư

Ỏ
P
ÔÙ C

E
T
B
H

L
OÄ
OØ

OÛ N G
T
N G

Gợi ý
2:
Đây là
tên
phản
ứng
đặc
trưng
của
chất
béo.

Câu
8:Muối
của
các
axit
béo
được
ứng
dụng
chủ
yếu
sảnlục
Câu
6:
Đây
là
trạng
thái
của
axit
axetic
ở
điều
Câu
5:
Tên
sản
phẩm
tạo
thành
của
phản
ứng
Câu1
:
Đây
là
tài
nguyên
phổ
biến
ở
thềm
4:
Gỗ
là
nguồn
nguyên
liệu
quan
trọng
cho
Câu
7:
Tên
một
nguyên
liệu
dùng
để
điều
chế
rượu
etylic
bằng
Câu2:3:Chất
Tênbéo
của
chấteste
lỏng
không
hòa
tan
được
Câu
là một
…
nhiều
của
glyxerol
với
các
axit
béo
xuất
sản
phẩm
này?
kiện
thường
phương
pháp
lên
men?
giữa
rượu
và
axit
hữu
cơ?
ngành
công
nghiệp
này
địa
phíaNam
nước
ta?

chất béo

Höôùng daãn töï hoïc
1. Baøi vöøa hoïc:
- OÂn laïi tính chaát cuûa caùc daãn xuaát hiñroâcacbon.
- Caùch vieát PTHH giöõa caùc hôïp chaát höõu cô.
- Phöông phaùp nhaän bieát caùc hôïp chaát höõu cô maát nhaõn.
- Phöông phaùp giaûi baøi toaùn coù lieân quan ñeán ñoä röôïu.
2. Baøi saép hoïc:
- Tieát 60: Kieåm tra 1 tieát

Tiết : 59

LUYỆN TẬP: RƯỢU ETYLIC,
AXIT AXETIC VÀ CHẤT BÉO
Rượu Etylic

CTCT
Tính
chất
vật lý

CH3-CH2 -OH
- Rượu là chất

lỏng, không
màu ,tan vô hạn
trong nước
- Tos = 78,3o C

Axit axetic
CH3 – COOH

Chất béo
(R-COO)3C3H5

- Axit là chất lỏng - Nhẹ hơn nước,
không màu ,vị
chua, tan vô hạn
trong nước

không tan trong
nước,tan được
trongbenzen,xăng,
dầu hỏa

Rượu Etylic

CTCT
Tính
chất
vật lý
Tính
chất hóa
học

CH3-CH2 -OH
- Rượu là chất

lỏng, không
màu ,tan vô hạn
trong nước
- Tos = 78,3o C
1.Tác dụng với oxi
(PƯ cháy)
2.Tác dụng với
Natri
3.Tác dụng với Axit
axetic ( PƯ este
hóa)

Axit axetic
CH3 – COOH

Chất béo
(R-COO)3C3H5

- Axit là chất lỏng

- Nhẹ hơn nước,

1.Axit axetic mang
đầy đủ tính chất hóa
học của axit nhưng là
một axit hữu cơ yếu
2.Tác dụng với rượu
etylic (PƯ este hóa)

1. Phản ứng thủy
phân trong môi
trường axit (PƯ thủy
phân)
2. Phản ứng thủy
phân trong môi
trường kiềm(PƯ xà
phòng hóa)

không màu ,vị chua,
tan vô hạn trong
nước

không tan trong
nước,tan được
trongbenzen,xăng,
dầu hỏa

Tiết : 59

LUYỆN TẬP: RƯỢU ETYLIC,
AXIT AXETIC VÀ CHẤT BÉO

Bài tập 4: (Bài 6 – SGK trang 149)

Hướng dẫn:
- Bước 1: Tính thể tích của rượu etylic có
trong 10 lit rượu 8o
- Bước 2: Tính khối lượng của rượu etylic
- Bước 3: Tính khối lượng axit axetic theo
phương trình hóa học
- Bước 4: Tính khối lượng axit axetic thực tế
thu được

Tiết : 58

LUYỆN TẬP: RƯỢU ETYLIC,
AXIT AXETIC VÀ CHẤT BÉO

Bài 6- SGK trang 149

Giải:

a) Thể tích rượu etylic có trong 10 lít rượu 8o là :
10.8/100 = 0,8 (l) = 800 ml
Khối lượng rượu etylic là : m = V.D = 800.0,8 = 640 (g)
Phương trình lên men:
Men giấm
CH3-CH2-OH + O2
CH3-COOH + H2O
Theo PTHH: 46 g
60 g
Vậy : 640 g
640.60/46 = 834,78 g
Với hiệu suất 92%  khối lượng axit axetic thực tế thu được là:
834,78. 92% = 768 ( g )
b) Khối lượng giấm ăn thu được là:
mdd = ( 768. 100)/4 = 19200 (g) =19,2 kg

Tiết : 58

LUYỆN TẬP: RƯỢU ETYLIC,
AXIT AXETIC VÀ CHẤT BÉO

Bài 6- SGK trang 149

Giải:

a) Thể tích rượu etylic có trong 10 lít rượu 8o là :
10.8/100 = 0,8 (l) = 800 ml
Khối lượng rượu etylic là : m = V.D = 800.0,8 = 640 (g)
Phương trình lên men:
Men giấm
CH3-CH2-OH + O2
CH3-COOH + H2O
Theo PTHH: 46 g
60 g
Vậy : 640 g
640.60/46 = 834,78 g
Với hiệu suất 92%  khối lượng axit axetic thực tế thu được là:
834,78. 92% = 768 ( g )
b) Khối lượng giấm ăn thu được là:
mdd = ( 768. 100)/4 = 19200 (g) =19,2 kg

Rượu Etylic

CTCT

CH3-CH2 -OH

Axit axetic

Chất béo

CH3 – COOH

(R-COO)3C3H5

Tính chất - Rượu là chất lỏng, - Axit là chất lỏng
không màu,tan vô
không màu ,vị chua,
vật lý
hạn trong nước …
tan vô hạn trong
Tính chất
hóa học

- tos = 78,3o C

nước

1.Tác dụng với oxi
(PƯ cháy)
2.Tác dụng với
Natri
3.Tác dụng với Axit
axetic ( PƯ este hóa)

1.Axit axetic mang
đầy đủ tính chất hóa
học của axit nhưng là
một axit hữu cơ yếu
2.Tác dụng với rượu
etylic (PƯ este hóa)

- Nhẹ hơn nước,

không tan trong
nước,tan được
trongbenzen,xăng,
dầu hỏa…
1. Phản ứng thủy
phân trong môi
trường axit (PƯ thủy
phân)
2. Phản ứng thủy
phân trong môi
trường kiềm(PƯ xà
phòng hóa)

Bài tập 1:
Xaùc ñònh teân caùc hôïp chaát höõu cô sau:

Rượu
A etylic AxitBaxetic
CH3-CH2 - OH

CH3 – COOH

ChấtCbéo
(R- COO)3C3H5
R- có thể là: C17H35; C17H33 - ; C15H31-

Bài 4- SGK trang 149

Giải:
- Trích moãi loï moät ít laøm maãu thöû.
- Duøng quyø tím nhuùng vaøo caùc maãu thöû:
+ Quyø tím hoùa ñoû laø maãu thöû chöùa axit axetic.
+ Quyø tím khoâng chuyeån maøu laø maãu thöû chöùa
röôïu etylic, chaát beùo tan trong röôïu etylic.
- Cho 2 maãu thöû treân vaøo nöôùc, maãu thöû naøo tan
hoaøn toaøn laø röôïu etylic, maãu thöû naøo khoâng tan noåi
leân treân ñoù laø maãu thöû cuûa röôïu etylic vôùi chaát beùo.
- Daùn nhaõn caùc loï hoùa chaát treân.

- Phöông trình theå hieän tính chaát hoùa hoïc cuûa röôïu etylic
1) 2 C2H5OH

+

2 Na

2) C2H5OH

+

3 O2

4) CH3COOH

+ C2H5OH

6) C2H5OH

+

t0

O2

2 C2H5ONa

+ H2

2 CO2

+ 3 H2 O

H2SO4 đặc, to
Men giấm

CH3COOC2H5 + H2O
CH3COOH

+ H2 O

- Phöông trình theå hieän tính chaát hoùa hoïc cuûa axit axetic
3) CH3COOH

+

4) CH3COOH

+ C2H5OH

5) 2CH3COOH +

KOH

CH3COOK
H2SO4 đặc, to

2 Na

+ H2O

CH3COOC2H5 + H2O
2CH3COONa

7) 2 CH3COOH + Na2CO3

+ H2

2 CH3COONa + CO2 + H2O

- Phöông trình theå hieän tính chaát hoùa hoïc cuûa chaát beùo
8) (RCOO)3C3H5

+ 3NaOH

to

C3H5(OH)3

+ 3RCOONa

Đáp án:
1) 2 C2H5OH

+

2 Na

2) C2H5OH

+

3 O2

3) CH3COOH

+

4) CH3COOH

+ C2H5OH

KOH

5) 2CH3COOH +

2 Na

6) C2H5OH

O2

+

t0

7) 2 CH3COOH + Na2CO3
8) (RCOO)3C3H5

+ 3NaOH

2 C2H5ONa

+ H2

2 CO2

+ 3 H2 O

CH3COOK
H2SO4 đặc, to

+ H2O

CH3COOC2H5 + H2O
2CH3COONa

Men giấm

to

CH3COOH

+ H2
+ H2 O

2 CH3COONa + CO2 + H2O
C3H5(OH)3

+ 3RCOONa

Trong caùc PTPÖ treân, phöông trình naøo theå hieän tính chaát
hoùa hoïc cuûa röôïu etylic, axit axetic, chaát beùo?