TIẾT 58.
LUYỆN TẬP CHƯƠNG 5:
RƯỢU ETYLIC – AXIT AXÊTIC VÀ CHẤT BÉO

TIẾT 58 : LUYỆN TẬP CHƯƠNG 5:
RƯỢU ETYLIC – AXIT AXÊTIC VÀ CHẤT BÉO
I .Kiến thức cần nhớ
Công thức cấu
tạo
Rượu
etylic
Axit
axetic

Chất
béo

CH3-CH2 - OH

Tính chất vật lí
Là chất lỏng không
màu, nhẹ hơn nước,
tan vô hạn trong
nước, sôi ở 78,3oC

CH3-COOH

Là chất lỏng không
màu, có vị chua,
tan vô hạn trong nước

(RCOO)3C3H5

Chất béo nhẹ hơn
nước, không tan trong
nước nhưng tan được
trong benzen, dầu hoả

Tính chất hóa học
Tác dụng với oxi (PƯ cháy)
Tác dụng với kim loại K,
Na, ...
Tác
axêtic
- Códụng
đủ 5với
tínhaxit
chất
hoá học của axit vô cơ.
- tác dụng với rượu
etylic.

- Phản ứng thuỷ phân
trong môi trường axit
- Phản ứng thuỷ phân
trong môi trường kiềm.

II. Bài tập

1. Bài 1 SGK /148

Cho các chất sau: rượu etylic, axit axetic, chất béo. Hỏi:
a)Phân tử chất nào có nhóm –OH? Nhóm –COOH?
b) Chất nào tác dụng với K ? Với Zn? với NaOH? Với
K2CO3?
Viết các PTHH
TRẢ LỜI

a.

Phân tử có:
+ Nhóm – OH là: Rượu etylic,

+ Nhóm – COOH là: axit axetic

b. Chất tác dụng được với:
+K:
+ Zn :

Rượu etylic, axit axetic
axit axetic

+ NaOH :
+ K2CO3 :

axit axetic, chất béo
axit axetic

b. Chất tác dụng được với:
+K:
Rượu etylic, axit axetic
2C2H5OH

+ 2K

2C2H5OK

+

H2

)

2CH3COOH +

+ Zn :

2K

(CH3COO)2Zn + H2

axit axetic, chất béo

CH3COOH + NaOH

(RCOO)3C3H5 + 3NaOH
+ K2CO3 :

H2

axit axetic

2CH3COOH + Zn

+ NaOH :

2CH3COOK +

CH3COONa + H2O
t0

C3H5(OH)3+ 3RCOONa

axit axetic

2CH3COOH + K2CO3

2CH3COOK + CO2 + H2O

BT 2 / 148 sgk

Tương tự chất béo,etyl axetat cũng có phản ứng thủy
phân trong dung dịch axit và dung dịch kiềm. Hãy viết
phương trình phản ứng hóa học xảy ra khi đun etyl
axetat với dung dịch HCl,dung dịch NaOH
CH3COOC2H5 + H2O
 
CH3COOC2H5 + NaOH

HCl

t0 
t0

CH3COOH + C2H5OH

CH3COONa

+

C2H5OH

Tiết 58

LUYỆN TẬP CHƯƠNG 5:
RƯỢU ETYLIC – AXIT AXETIC VÀ CHẤT BÉO

I – KIẾN THỨC CẦN NHỚ

II. BÀI TẬP

II – BÀI TẬP:
Bài tập 3/SGK-tr149.
Hãy chọn các chất thích hợp điền vào các dấu chấm hỏi
rồi viết các phương trình hoá học của các sơ đồ phản
ứng sau.
a)

C2H5OH

+

?

---->

?

b)

C2H5OH

+

? ---->

CO2

c)

CH3COOH +

?

---->

H2SO4 đặc,t0

d ) CH3COOH + ?

+

H2

+

?

CH3COOK + ?
CH3COOC3H5

+ ?

e) CH3COOH

+

?

----> ?

+ CO2 +

f) CH3COOH

+

?

---->

?

+

h) Chất béo

+

?

?

+ muối của các

---->

?
H2
axit béo.

LUYỆN TẬP CHƯƠNG 5:
RƯỢU ETYLIC – AXIT AXETIC VÀ CHẤT BÉO
Bài tập 3/SGK-tr149.
Hãy chọn các chất thích hợp điền vào các dấu chấm hỏi rồi
viết các phương trình hoá học của các sơ đồ phản ứng sau.
a)
b)
c)
d)
e)
f)
h)

2C2H5OH
C2H5OH
2CH3COOH
CH3COOH
2CH3COOH
2CH COOH
3
Chất béo

+
H2
2Na
2 C2H5ONa +
t
+
+ 3 HO
3 O2
2CO2
2
+
+ H2O
K2O
2 CH3COOK
H SO đặc, t
C2H5OH
+
CH3COOC2H5 + H2O
Na2CO3
+
2 CH3COONa+ CO2 + H2O
(CH3COO)2Mg + H
Mg
+
2
Dung
dịch
kiềm
glixerol + Muối của các axit béo
+
0

2

4

0

LUYỆN TẬP CHƯƠNG 5:
RƯỢU ETYLIC – AXIT AXETIC VÀ CHẤT BÉO

Bài tập 4/SGK-tr149
Có 3 lọ không nhãn đựng 3 chất lỏng
là : Rượu etylic, axit axetic, dầu ăn tan
trong rượu etylic. chỉ dùng nước và
quỳ tím, hãy phân biệt các chất lỏng
trên.

Để phân biệt các chất
ta cần dựa vào tính
chất nào của chất ?

Để phân biệt các chất ta cần dựa vào tính chất của chất.
BÀI GIẢI: Trích

mỗi chất một ít làm mẫu thử.

-Cho quỳ tím lần lượt vào 3 mẫu thử. Mẫu thử nào làm quỳ tím chuyển
sang màu đỏ là axit axetic .
-Cho 2 mẫu thử còn lại vào nước:
+ Mẫu thử nào tan hoàn toàn là rượu etylic.
+ Mẫu thử nào có chất lỏng không tan nổi lên trên là hỗn hợp của rượu
etylic và dầu ăn

Bài tập 6/SGK149
Khi lên men dung dịch loãng của rượu etylic, người ta được
giấm ăn.
a)Từ 10 lít rượu 80 có thể tạo ra được bao nhiêu gam axit
axetic? Biết hiệu suất quá trình lên men là 92% và rượu
etylic có D = 0,8g/cm3 .
b) Nếu pha khối lượng axit axetic trên thành dung dịch giấm
4% thì khối lượng dung dịch giấm thu được là bao nhiêu.?

Bài 6 sgk/149
Tóm tắt và hướng làm bài:
Vrượu=10 l
Độ rượu: 80
Drượu= 0,8g/cm3
H = 92 %

Vrượu nguyên chất

mrượu nguyên chất
nrượu
Dựa vào pt
naxit

maxit
lí thuyết
maxit
thực tế

Khối lượng d2
giấm 4%

BT 6 / 149 sgk:

Bài giải

a)Trong 10 lít rượu 80 có 0,8 lít rượu nguyên chất:
mrượu =vr x Dr = 0,8 . 0,8 . 1000 = 640 (g)
PTHH:
C2H5OH + O2 men giấm CH3COOH + H2O
46g
60g
640g
xg
Khối lượng axit axetic thu được theo lý thuyết là:
x = 640 x 60 : 46 = 834,8 (g)
Khối lượng axit axetic thu được với H.Suất 92%:
mCH3COOH = 834,8 . 92:100 = 768 (g)
b) Khối lượng giấm ăn thu được:
768 x 100 : 4 = 19200 (g) hay 19,2 kg

Tổng kết và hướng dẫn học tập
Tổng kết:
- Cần nắm tính chất hóa học của rượu etylic, axit
axetic, chất béo.
- Các công thức cần nắm :
+ Độ rượu = Thể tích rượu : thể tích hỗn hơp rượu
nước x 100%.
+ Hsp= mtt : mlt x 100

Hướng dẫn học tập:
*

Đối với bài học ở tiết học này
Làm BT 5, 7* / 149

GV hướng dẫn BT7: a) Tìm n CH3COOH có trong dung dịch,
dựa vào PTHH tìm m NaHCO3 => m ddNaHCO3
b) C% (CH3COONa) = m CH3COONa:(mddCH3COOH +
m ddNaHCO3 - mCO2)x 100%
* Hướng dẫn về nhà:
- Xem nội dung bài thực hành: Tính chất của rượu etylic và axít axetic
( Các em tự nghiên cứu)
? Bài thực hành có mấy thí nghiệm. Mục đích của từng thí nghiệm ? Xem lại tính
chất của rượu etilic và axít axetic.
? kẻ bảng tường trình theo mẫu đã hướng dẫn
- NGHiên cứu trước bài 50,51 (SGK tr 151,153) giờ sau học: Trạng thái tự nhiên,
t/c vật lí, t/c hóa học, ứng dụng của Glucozơ và saccazozơ