Trường THptdtnt quế phong
Thi đua lập nhiều thành tích chào mừng 40 năm ngày thành lập trường
Luyện tập
về trường từ vựng và từ trái nghĩa
Ngữ văn 11
Giáo viên lên lớp
ngô đức nam
Học sinh : Lớp 11A3
Luyện Tập về Trường từ vựng và từ trái nghĩa
Bài tâp1: Đọc ngững câu sau đây và thực hiện nhiệm vụ nêu dưới.
Chưa quen cung ngựa, đâu tới trường nhung; chỉ biết ruộng trâu, ở trong làng bộ.
Việc cuốc việc cày, việc bừa, việc cấy, tay vốn làm quen; tập khiên, tập súng, tập mác, tập cờ, mắt chưa từng ngó.
Phân nhóm những từ in đậm màu xanh lá cây theo trường từ vựng và gọi tên trường từ vựng đó?
Tác dụng?
Luyện Tập về Trường từ vựng và từ trái nghĩa
Nhóm 1 thảo luận và trả lời câu hỏi?
_ ở đây có thể phân thành hai nhóm trường nghĩa:
+ Nhóm thuộc trường từ vựng "quân sự": cung ngựa, trường nhung, khiên, súng, mác, cờ.
+ Nhóm thuộc trường từ vựng "nông nghiệp": ruộng, trâu, làng bộ, cuốc, cày, bừa,cấy.
_ Tác dụng
Kết hợp với những từ mang ý nghĩa phủ định và những từ có ý nghĩa khẳng định, tạo nên thế đối lập giữa hai vế
=> nhấn mạnh gốc gác nông dân của những người nghĩa sĩ Cần Giuộc.

Luyện Tập về Trường từ vựng và từ trái nghĩa
Nhóm 2 . Câu b. Tìm trường nghĩa, và hiệu quả nghệ thuật của những từ in đậm trong hai câu thơ sau:
Làm sao bác vội về ngay
Chợt nghe, tôi bổng chân tay rụng rời
Cùng trường với nghĩa là xảy ra nhanh, đột ngột
Thể hiện nổi đau đớn vô cùng của tác giả trước sự ra đi đột ngột của bạn.
Luyện Tập về Trường từ vựng và từ trái nghĩa
Bài tập 2 (nhóm 3+4)
Câu hỏi (SGK)
Nhóm 3: Xác định những cặp từ có quan hệ trái nghĩa?
Gợi ý: nhỏ - to, trước - sau, thác -còn, sống - thác, già - trẻ, sớm - tối, trước - sau, xa - gần, sâu - nông, buồn - vui.
Nhóm 4 : Nêu tác dụng
Gợi ý: Những cặp từ có quan hệ trái nghĩa thường tạo nên thế đói lập => làm cho thông tin nổi bật hơn



Luyện Tập về Trường từ vựng và từ trái nghĩa
Ví Dụ: "Mẹ già ngòi khóc trẻ"-> làm tăng thêm sự chua xót nghịch lý.
Hay "Sớm dâng lời biểu tối đày đi xa"-> lòng thương tiếc.
Hoặc "thà thác mà đặng câu địch khái . hơn còn mà chịu chữ đầu Tây"-> sự quả quyết chống giặc đến cùng
- Những cặp từ trái nghĩa trên có thể chia làm hai nhóm
Nhóm 1: thà thác, hơn còn/ mẹ già ngồi khóc trẻ / sớm dâng tối đày/ người buồn cảnh có vui đâu.
=> Mang ý nghĩa đối lập
Luyện Tập về Trường tù vựng và từ trái nghĩa

Nhóm 2: đạn nhỏ đạn to/ hè sau, ó trước/ sống đánh giặc, thác cũng đánh giặc/ sống thờ vua chết cũng thờ vua/ từ trước đến sau / hỏi hết xa gần/
Nhóm này vừa có ý nghĩa đối lập vừa có nghĩa bao quát.
VD: đạn nhỏ đạn to -> chỉ các loại đạn
hè trước ó sau -> khắp nơi
sống đánh giặc chết cũng đánh giặc-> tinh thần quyết chiến
hỏi hết xa gần -> là cặn kẹ chu đáo
Luyện Tập về Trường từ vựng và từ trái nghĩa