Luyện từ và câu

“Ai nhanh nhất?'
Em hãy tìm từ ngữ liên kết giữa các câu và cho
biết đó là cách liên kết nào?
a) Con mèo nhà em có bộ lông rất đẹp. Bộ lông ấy như
một tấm áo choàng giúp chú sưởi ấm suốt mùa đông.
Liên kết câu bằng cách lặp từ ngữ

“Ai nhanh nhất?'
Em hãy tìm từ ngữ liên kết giữa các câu và cho
biết đó là cách liên kết nào?
b) Lan học rất giỏi. Bạn ấy còn hát hay nữa.

Liên kết câu bằng cách thay thế từ ngữ

LUYỆN TỪ VÀ CÂU
LIÊN KẾT CÁC CÂU TRONG BÀI
BẰNG TỪ NGỮ NỐI

1. Mỗi từ ngữ được in đậm dưới dây có tác dụng gì?
(1)

Miêu tả một em bé hoặc một chú mèo, một cái cây, một
dòng sông mà ai cũng miêu tả giống nhau thì không ai thích đọc.
(2)
Vì vậy ngay trong quan sát để miêu tả, người viết phải tìm ra cái
mới, cái riêng.
Theo Phạm Hổ

- Từ hoặc nối từ em bé với chú mèo ở câu 1.
- Cụm từ vì vậy nối câu 2 với câu 1.
(1)

Miêu tả một em bé hoặc một chú mèo, một cái cây, một
dòng sông mà ai cũng miêu tả giống nhau thì không ai thích đọc.
(2)
Ngay trong quan sát để miêu tả, người viết phải tìm ra cái mới, cái
riêng.

2. Tìm thêm những từ ngữ mà em biết có tác dụng

giống như cụm từ vì vậy ở đoạn văn trên.

Một số từ ngữ có tác dụng nối giống như cụm từ
vì vậy ở đoạn trích như: tuy nhiên, mặc dù,
nhưng, thậm chí, cuối cùng, ngoài ra, mặt khác,
vậy thì, thế thì, vì thế, rồi, trái lại, đồng thời,…

Để thể hiện mối quan hệ về nội dung giữa các câu trong bài, ta có thể liên
kết các câu ấy bằng quan hệ từ hoặc một số từ ngữ có tác dụng kết nối: nhưng,
tuy nhiên, thậm chí, cuối cùng, ngoài ra, mặt khác, trái lại, đồng thời, mặc dù,…

Em hiểu thế nào là liên kết câu bằng từ ngữ nối?
Liên kết câu bằng từ ngữ nối là dùng các từ ngữ có tác
dụng kết nối để liên kết các câu, các đoạn trong bài.

Ghi nhớ
Để thể hiện mối quan hệ về nội dung giữa các câu
trong bài, ta có thể liên kết các câu ấy bằng quan
hệ từ hoặc một số từ ngữ có tác dụng kết nối như:
nhưng, tuy nhiên, thậm chí, cuối cùng, ngoài ra,
mặt khác, trái lại, đồng thời,…

Bài tập 1: Đọc bài văn Qua những mùa hoa. Gạch dưới các từ
ngữ có tác dụng nối trong ba đoạn văn đầu hoặc bốn đoạn văn
cuối.

QUA NHỮNG MÙA HOA ( trích)
Trên con đường từ nhà đến trường, tôi phải đi
qua bờ Hồ Gươm. (2) Lúc có bạn thì chuyện trò tíu tít, có
khi đuổi nhau suốt dọc đường. (3) Nhưng khi đi một mình,
tôi thích ôm cặp vào ngực, nhìn lên các vòm cây, vừa đi
vừa lẩm nhẩm ôn bài.
(1)

Vì thế, tôi thường là đứa phát hiện ra bông hoa
gạo đầu tiên nở trên cây gạo trước đền Ngọc Sơn. (5) Rồi
bông nọ gọi bông kia, bông nọ ganh bông kia, chỉ vài hôm
sau, cây gạo đã như một cây đuốc lớn cháy rừng rực giữa
trời.
(4)

Nhưng khi lửa ở cây gạo sắp lụi thì nó lại “bén”
sang những cây vông cạnh cầu Thê Húc. (7) Rồi thì cả một
bãi vông lại bừng lên, đỏ gay, đỏ gắt suốt cả tháng tư.
(6)

ĐOẠN 1

Nhưng

Nhưng nối câu 3 với câu 2.

ĐOẠN 2

Vì thế
Rồi

Vì thế nối câu 4 với câu 3, nối đoạn 2 với đoạn 1.
Rồi nối câu 5 với câu 4.

ĐOẠN 3
Nhưng

Rồi

Nhưng nối câu 6 với câu 5, nối đoạn 3 với đoạn 2.
Rồi nối câu 7 với câu 6.

Hoa gạo

Hoa vông

2. Mẫu chuyện dưới đây có một chỗ dùng từ sai, em hãy phát
hiện chỗ sai đó và chữa lại cho đúng (bằng cách gạch từ nối
dùng sai thay bằng từ đúng)

Điền từ
- Bố ơi, bố có thể viết trong tối
được không ?
- Bố viết được.
- Nhưng bố hãy tắt đèn đi và kí vào
sổ liên lạc cho con.
-?!

vậy, vậy thì, thế thì, nếu thế thì,
…
Vậy ( vậy thì, nếu vậy thì, thế
thì, nếu thế thì) bố hãy tắt
đèn đi và kí vào cuốn sổ liên
lạc cho con.

Liên kết câu trong bài bằng từ ngữ nối là dùng
các từ ngữ có tác dụng kết nối để liên kết các câu, các
đoạn trong bài.
- Hãy nêu một số từ ngữ có tác dụng kết nối các câu, các
đoạn trong bài.
Các từ ngữ có tác dụng kết nối như : nhưng, tuy
nhiên, thậm chí, cuối cùng, ngoài ra, mặt khác, trái lại, đồng
thời, mặc dù,…

Luyện từ và câu
Liên kết các câu trong bài bằng từ ngữ nối
(Xem sách trang 97 – 99. HTL ghi nhớ)

QUA NHỮNG MÙA HOA

(BỐN ĐOẠN VĂN CUỐI)

(8)

Đến tháng năm thì cây phượng đón lấy lửa ấy, chạy tiếp cuộc chạy
tiếp sức của các loài hoa trong thành phố, báo hiệu những ngày nghỉ hè thoải
mái của chúng tôi sắp đến.
(9)

Nắng trời vừa bắt đầu gay gắt thì sắc hoa như muốn giảm đi độ chói
(10)
chang của mình. Hoa phượng màu hồng pha da cam chứ không đỏ gắt như
(12)
vông như gạo.(11)Đến cái anh bằng lăng thì đã vừa hồng vừa tím. Sang đến anh
hoa muồng thì đã ngả hẳn sang sắc vàng chanh.
(13)

Nhưng
nói chung, đó toàn là những màu sắc rực rỡ như muốn phô
(14)
hết ra ngoài. Mãi đến năm nay, khi đã lên lớp Năm, đã “ người lớn” hơn một
tí, tôi mới nhận ra hoa sấu, những chùm hoa nhỏ xíu, sắc chỉ hơi hoe vàng,
chìm lẫn vào từng đợt lá non, lẫn với màu nắng dịu.
(15)

Đến khi các loài hoa rực rỡ như hoa gạo, vông, phượng, bằng lăng,
muồng… đã kéo quân qua bầu trời Hà Nội, cây sấu trước cửa nhà tôi mới lấp
(16)
ló những chùm quả xanh giòn. Rồi sau đó, quả chín, những quả chín vừa ngọt
vừa chua, ngọt một cách e dè, khiêm tốn như tính tình hoa sấu vậy.