Nhận diện và biết cách
sử dụng từ đa nghĩa.

1. Đọc nghĩa của từ “mũi” và thực hiện yêu cầu.

a. Từ “mũi” được trình bày mấy nghĩa? Đó là những
nghĩa nào? 
b. Nghĩa nào của từ “mũi" được trình bày đầu tiên?
c. Các nghĩa 2 và 3 có điểm nào giống với nghĩa 1?

a. Từ “mũi” được trình bày 3 nghĩa:
 Bộ phận nhô lên ở giữa mặt người và động
vật có xương sống, dùng để thở và ngửi.
 Bộ phận có đầu nhọn, nhô ra phía trước
của một số vật.
 Mỏm đất nhô ra biển.
b. Nghĩa chỉ “bộ phận nhô lên ở giữa mặt người
và động vật có xương sống, dùng để thở và
ngửi” được trình bày đầu tiên.
c. Nghĩa 2 và 3 giống nghĩa 1 ở chỗ đều có ý
“nhô ra phía trước”.

 Từ đa nghĩa là từ có hai
nghĩa trở lên, trong đó có
một nghĩa gốc và một
hay
một
số
nghĩa
chuyển.
 Giữa các nghĩa của từ đa
nghĩa có mối liên quan
với nhau.

2. Đọc các đoạn thơ sau và cho biết từ in đậm
trong mỗi đoạn thơ được dùng với nghĩa gốc
hay nghĩa chuyển.

 cửa (1) :
nghĩa gốc

 cửa (2) :
nghĩa gốc
 cửa (3) :
nghĩa gốc

 ngọn (1) : nghĩa chuyển

 ngọn (2) : nghĩa gốc

 ngọn (3) : nghĩa chuyển

3. Đặt câu để phân biệt nghĩa gốc và nghĩa
chuyển của mỗi từ sau: 
a. Lá:
 Bộ phận của cây, thường mọc ở cảnh hay thân,
thường có hình dẹt, màu lục.
 Chỉ những sự vật có hình tấm mảnh nhẹ hoặc giống
như hình cái lá. 
b. Đầu:
 Phần trên cùng của thân thể người, nơi có bộ óc và
nhiều giác quan khác.
 Phần trước nhất hoặc phần trên cùng của một số vật.

LÁ

Lá cây có màu xanh.
 Bộ phận của cây,
thường mọc ở cảnh
hay thân, thường có
hình dẹt, màu lục.

Tầng ô-zôn là lá chắn của
trái đất.
 Chỉ những sự vật có
hình tấm mảnh nhẹ
hoặc giống như hình
cái lá. 

ĐẦU
Trên đầu Mai đội
một chiếc mũ rất
xinh.
 Phần trên cùng của
thân thể người, nơi có
bộ óc và nhiều giác
quan khác.

Hoa để chiếc gối ở đầu
giường.
 Phần trước nhất hoặc
phần trên cùng của
một số vật.