CHÀO MỪNG QUÝ THẦY
CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ
THĂM LỚP 12

Giáo viên: TRẦN THỊ NHUNG

Kiểm tra bài cũ
Chỉ có điện trở
thuần R
R

Chỉ có cuộn cảm
thuần L

Điện trở

R

ZL 
  L

Biểu thức
định luật
Ôm

 U
I
R

 U

  1
ZC 
C
U 

ZL

ZC

Mạch

Độ lệch
pha
giữa u, i

i I 0 cos t 
Biểu thức
u, i
uR U 0cos t 

C

L

I

  pha u sím    so víi i
u, i cïng
 0

Chỉ có tụ điện C


 
2

2

i I 0 cos t 


uL U 0cos  t  
2


I

u trÔ


2

  
 
2

so víi i

i I 0 cos t 



uC U 0cos  t  
2


TIẾT 26:

MẠCH CÓ R, L, C
MẮC NỐI TIẾP

NỘI DUNG
BÀI HỌC

I. PHƯƠNG PHÁP GIẢN ĐỒ FRE-NEN
II. MẠCH CÓ R, L, C MẮC NỐI TIẾP

I. PHƯƠNG PHÁP GIẢN ĐỒ FRE-NEN

1. Định luật về điện áp tức thời
Mạch điện xoay chiều

Mạch điện một chiều

Điện áp xoay chiều u

U không đổi

A

U1

U2

Un

Đoạn
mạch 1

Đoạn
mạch 2

Đoạn
mạch n

U = U1 + U2 + …+Un

u1
B

Đoạn
mạch 1

u2
Đoạn
mạch 2

un
Đoạn
mạch n

u = u1 + u2 + …+un

B

I. PHƯƠNG PHÁP GIẢN ĐỒ FRE-NEN

1. Định luật về điện áp tức thời
A

Đoạn mạch 1

u1

Đoạn mạch 2

u2

Đoạn mạch n

B

un

Điện áp xoay chiều u

u = u1 + u2 + …+ un

Trong mạch điện xoay chiều gồm nhiều đoạn mạch mắc
nối tiếp thì điện áp tức thời giữa hai đầu mạch điện
bằng tổng đại số các điện áp tức thời giữa hai đầu từng
đoạn mạch.

I. PHƯƠNG PHÁP GIẢN ĐỒ FRE-NEN

1. Định luật về điện áp tức thời
2. Phương pháp giản đồ Fre-nen
i vÐc
I 0 cos
M¹ch
C¸c
t¬ quay
t U, I
R

u,i cïng pha
C

u trÔ


2

so víi i


u R U 0 RIcost




U
R
u

U
c
os(

t

)
 L
0L
2



uC U 0C cos(t  I2 )

u sím


2

so víi i

U R RI

U C Z C .I


UC

U LL

L


I

§Þnh luËt ¤m


I

U L Z L .I

I. PHƯƠNG PHÁP GIẢN ĐỒ FRE-NEN
II. MẠCH CÓ R, L, C MẮC NỐI TIẾP
1. Định luật Ôm cho đoạn mạch có R, L, C mắc nối tiếp. Tổng trở
u

uL

uR

L

R

A

uC
C

M

N

B

II. MẠCH CÓ R, L, C MẮC NỐI TIẾP

1. Định luật Ôm cho đoạn mạch có R, L, C mắc nối tiếp. Tổng trở

Nhóm 1,2 : VẼ GIẢN ĐỒ: Nhóm 3,4: VẼ GIẢN ĐỒ:
UL >UC hay ZL>ZC
UL Hãy vẽ giản đồ Fre – nen và tìm biểu thức liên
hệ giữa UR, UL , UC và U trong 2 trường hợp?
+ UL < UC hay ZL < ZC (nhóm 1, 2)
+ UL > UC hay ZL > ZC (nhóm 3, 4)

II. MẠCH CÓ R, L, C MẮC NỐI TIẾP
1. Định luật Ôm cho đoạn mạch có R, L, C mắc nối tiếp. Tổng trở

UL
U2 = UR2 + (UL – UC)2

ULC
U2 = I2 R2 + (ZL – ZC)2 ]
O
U
U
I

Với

2

R  (Z L  ZC )

2



U
UL-UC



UR

I

Z

UC

Z  R 2  ( Z L  Z C ) 2 Gọi là tổng trở của mạch ()

II. MẠCH CÓ R, L, C MẮC NỐI TIẾP
1. Định luật Ôm cho đoạn mạch có R, L, C mắc nối tiếp. Tổng trở

KẾT LUẬN
- Điện áp hiệu dụng ở hai đầu đoạn mạch
U  U  U L  U C 

2

2
R

(2)

- Tổng trở của mạch ()
Z  R  Z L  Z C 

2

2

(3)

- Định luật Ôm
U
I
Z

(4)

I. PHƯƠNG PHÁP GIẢN ĐỒ FRE-NEN

II. MẠCH CÓ R, L, C MẮC NỐI TIẾP
1. Định luật Ôm cho đoạn mạch có R, L, C mắc nối tiếp. Tổng trở
2. Độ lệch pha giữa điện áp và dòng điện

U L  U C Z L  ZC
tan  

UR
R

UL
(5)
U

ULC
O



UC

* Nếu ZL > ZC thì  > 0, u sớm pha hơn i góc 
* Nếu ZL < ZC thì  < 0, u trễ pha hơn i góc 

I
UR

I. PHƯƠNG PHÁP GIẢN ĐỒ FRE-NEN

II. MẠCH CÓ R, L, C MẮC NỐI TIẾP

1. Định luật Ôm cho đoạn mạch có R, L, C mắc nối tiếp. Tổng trở
2. Độ lệch pha giữa điện áp và dòng điện
3. Cộng hưởng điện

Điều kiện:

Z L Z C

Khi xảy ra
cộng hưởng

1
 L 
 2 LC 1
C
R
+ Z min 
U
I

+
R
+ u u R
+ u, i cùng pha.
max

ii

i

tr
ễ

vớ
ii
so

ph
a

ph
a

so

vớ
i

so

vớ

vớ
ii
ph
a
sớ
m

rở

ph
a
h
lệ
c

Phương pháp
giản đồ
Fre-nen

át

rị

tứ

ct

Tổ
ng
t

hờ
i

L

Định
luật Ô
m

C

R

C

R

L

cù
ng

CỦNG CỐ

Gi

dụng
u
ệ
i
h
p
á
Điện

Cộng hưởng điện

u, i cùng pha

Mạch R,L,C
nối tiếp

.

A

R

,L

C

.

: u sớm pha so với i
B

: u trễ pha so với i

VẬN DỤNG
Câu 1: Công thức tính tổng trở của mạch điện xoay chiều
có R, L, C mắc nối tiếp là:
A. Z  R 2  ( Z L  ZC )2

B. Z  R 2  (Z L  Z CC ) 2

C. Z  R 2  ( Z L  Z C ) 2

D. Z  R 2  ( Z L  Z C ) 2

Câu 2: Công thức tính độ lệch pha giữa u và i:
Z LL  Z CC
A) tan  
R

ZL  R
C ) tan  
ZC

B ) tan  

Z LL  Z CC
R

ZL  R
D ) tan  
ZL

VẬN DỤNG

Câu 3: Mạch điện xoay chiều RLC mắc nối tiếp có:
R 30 , Z L 60 , Z C 30 
Biết điện áp 2 đầu mạch là u 120 2 cos100 t (V)
R
C
Viết biểu thức của i?
L
A
B
Z = R2 + ( Z L - ZC ) 2
Z = 302 + ( 60 - 30)2 = 302 + 302 =30 2 W

U 0 120 2
I0 

4 (A)
Z
30 2
tan  

Z L  Z C 60  30


1    (rad )
R
30
4


i 4 cos(100 t  ) (A)
4

VẬN DỤNG MỞ RỘNG
 Tìm hiểu thêm về các mạch điện xoay chiều có 2 phần
tử: RL, RC, LC: Tổng trở, độ lệch pha giữa u và i.
R

L

R

C

L

C

 Tìm hiểu thêm các vi mạch điện tử trong thực tế
có R, L, C mắc nối tiếp:
- Tạo bộ dao động sóng sin có biên độ giảm dần theo
thời gian cho đến khi biên độ không đổi.
- Tạo bộ dao động sóng dừng.
- Tạo bộ lọc đồng bộ lựa chọn băng tần.

 Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK.
 Làm bài tập trong sách giáo khoa.
 Xem và bài tập đầy đủ chuẩn bị tốt cho tiết:
“Bài tập”.

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÝ THẦY CÔ GIÁO VÀ
CÁC EM ĐÃ LẮNG NGHE !