MÔN KHTN 8

KHỞI ĐỘNG

2

CẢ LỚP CHIA LÀM 2 ĐỘI
THAM GIA TRÒ CHƠI ĐỂ
ÔN LẠI BÀI CŨ!

3

Em hãy kể tên một số thiết bị
điện có trong gia đình?

 Một số thiết bị điện: Bóng đèn, ti vi, tủ lạnh, máy giặt, nồi
cơm điện, quạt điện,…

Phải kết nối các thiết bị điện
qua
các
dây
dẫn
thành
thông
Làm thế nào để các
những mạch điện, mạch điện
thiết
bị đơn
nàygiản
hoạt
được hiểu
là conđộng
đường
cho
dòng
điện
chạy
qua
được?
để các thiết bị này hoạt động
được.
5

BÀI 21

MỤC TIÊU BÀI HỌC

- Vẽ được sơ đồ mạch điện với các kí hiệu mô
tả: điện trở, biến trở, chuông điện, ampe kế,
vốn kế, điốt và điốt phát quang.
- Mắc được mạch điện đơn giản với: pin, công
tắc, dây nối, bóng đèn.
- Mô tả được sơ lược công dụng của cầu chì,
rơle, cầu dao tự động, chuông điện.
7

NỘI DUNG BÀI HỌC

I. Sơ đồ mạch điện

II. Công dụng của
một số thiết bị
điện
8

I.

SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
1. Ký hiệu các thiết bị trong sơ đồ mạch điện

10

 Để mô tả đơn giản một mạch điện
và lắp mạch điện đúng yêu cầu,
người ta thường làm gì?

 TL: Nhằm mô tả đơn giản
một mạch điện và lắp mạch
điện đúng yêu cầu, người ta sử
dụng sơ đồ mạch điện với các
kí hiệu thiết bị điện theo quy
ước đã thống nhất.

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
1. Ký hiệu các thiết bị trong sơ đồ mạch điện

12

Hoàn thành nội dung số 1 trong PHT
Em hãy vẽ lại kí hiệu của các thiết bị điện sau:
- Nguồn điện (2 pin):………………….
- Bóng đèn sợi đốt:……………………..
- Công tắc mở:……………….; công tắc đóng:……………
- Dây dẫn:…………………………..

1

2

6
3

5
4

công tắc

2 pin

Ampe kế

Bóng đèn

Dây dẫn
Vôn kế

Chiều dòng điện

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
1. Ký hiệu các thiết bị trong sơ đồ mạch điện

16

- Nhằm mô tả đơn giản một mạch điện và lắp
mạch điện đúng yêu cầu, người ta sử dụng
……..(1)…….
- Quy ước: chiều dòng điện trong mạch kín là
chiều đi ra từ ….(2)…và đi vào …(3) …của
nguồn điện.

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
1. Ký hiệu các thiết bị trong sơ đồ mạch điện

17

- Nhằm mô tả đơn giản một mạch điện và lắp
mạch điện đúng yêu cầu, người ta sử dụng
sơ đồ mạch điện.
- Quy ước: chiều dòng điện trong mạch kín là
chiều đi ra từ cực dương và đi vào cực âm
của nguồn điện.

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
1. Ký hiệu các thiết bị trong sơ đồ mạch điện

Sử dụng các kí hiệu
ở bảng 21.1, vẽ sơ
đồ mạch điện gồm
hai pin, một công
tắc, một đèn LED,
một ampe kế như
hình, biểu diễn
chiều dòng điện.
 Lưu ý: Các nhóm thực hiện vẽ sơ đồ mạch điện lên bảng nhóm
trong 5 phút. Hết thời gian các nhóm treo bảng nhóm lên bảng.

18

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
1. Ký hiệu các thiết bị trong sơ đồ mạch điện

19

Sơ đồ mạch điện

MÔN KHTN 8

KHỞI
ĐỘNG

MỤC TIÊU BÀI HỌC

- Vẽ được sơ đồ mạch điện với các kí hiệu mô
tả: điện trở, biến trở, chuông điện, ampe kế,
vôn kế, điốt và điốt phát quang.
- Mắc được mạch điện đơn giản với: pin, công
tắc, dây nối, bóng đèn.
- Mô tả được sơ lược công dụng của cầu chì,
rơle, cầu dao tự động, chuông điện.
22

BÀI 21

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
2. Mắc mạch điện theo sơ đồ

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN
24

Em hãy mắc một mạch điện để làm sáng
một bóng đèn với các dụng cụ và yêu cầu
sau:
Chuẩn bị dụng cụ:
1 biến áp nguồn (nguồn điện), công tắc, dây
dẫn, bóng đèn sợi đốt.

25

Biến áp nguồn (nguồn điện)

CÔNG TẮC

DÂY DẪN

BÓNG ĐÈN SỢI ĐỐT

26

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
2. Mắc mạch điện theo sơ đồ

27

Tiến hành:
Bước 1: Vẽ sơ đồ mạch điện gồm một nguồn điện, một
công tắc, một bóng đèn sợi đốt, dây dẫn (vẽ chiều dòng
điện)
Bước 2: Mắc mạch điện theo sơ đồ đã vẽ khi công tắc
đang mở
Bước 3: Đóng, mở công tắc, quan sát và mô tả hiện
tượng
Nếu đèn không sáng thì kiểm tra lại mạch điện và trình bày nguyên
nhân.

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
2. Mắc mạch điện theo sơ đồ

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN
28

 Các nhóm thực hiện vẽ sơ
đồ mạch điện vào bảng
nhóm trong thời gian 5
phút.

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
2. Mắc mạch điện theo sơ đồ

29

Bước 1: Vẽ sơ đồ mạch điện gồm một nguồn điện,
một công tắc, một bóng đèn sợi đốt, dây dẫn (vẽ
chiều dòng điện).

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
2. Mắc mạch điện theo sơ đồ

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN
30

Bước 2: Mắc mạch điện theo sơ đồ
đã vẽ khi công tắc đang mở
Bước 3: Đóng, mở công tắc, quan sát
và mô tả hiện tượng.
Nếu đèn không sáng thì kiểm tra lại
mạch điện và trình bày nguyên nhân.

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
2. Mắc mạch điện theo sơ đồ

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN
31

Bước 2: Mắc mạch điện theo sơ đồ đã vẽ khi công
tắc đang mở

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
2. Mắc mạch điện theo sơ đồ

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

Bước 2: Mắc mạch điện theo
sơ đồ đã vẽ khi công tắc đang
mở
Bước 3: Đóng, mở công tắc,
quan sát và mô tả hiện tượng.
Nếu đèn không sáng thì kiểm
tra lại mạch điện và trình bày
nguyên nhân.

32

Thời gian thực
hiện: 5 phút

I. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
2. Mắc mạch điện theo sơ đồ

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

Nguyên nhân đèn không sáng:
 Nguồn điện hết pin.
 Bóng đèn bị hỏng.
 Mạch điện bị hở.
 ……

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

CỦNG CỐ
THAM GIA TRÒ CHƠI ĐỂ CỦNG CỐ LẠI
KIẾN THỨC

Bài tập: Chiếc mũ của
người thợ lò có một
bóng đèn LED, một
công tắc, một acquy và
các dây dẫn điện. Em
hãy vẽ sơ đồ mạch điện
của chiếc mũ.

36

Sơ đồ mạch điện

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

Vẽ mũi tên chỉ chiều dòng điện trong các sơ
đồ dưới đây
_ +

K

+ _

K

+ _

K
a)

b)

c)
37

38

DẶN DÒ:
- Ôn lại phần I, xem trước
phần II.
- Ôn tập chuẩn bị kiểm tra
thường xuyên 2 (thứ 6 tuần
sau).

II

CÔNG DỤNG CỦA
MỘT .SỐ THIẾT BỊ ĐIỆN
1. Các thiết bị an toàn

- Do nhiều nguyên nhân, dòng điện
tăng lên đột ngột mạch điện bị cháy,
gây hỏa hoạn → chập điện → hư hại đồ
dùng và tài sản.
- Mạch điện có các thiết bị an toàn để giữ an
toàn cho người và thiết bị:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Cầu chì

Tên thiết bị

Công dụng

Cầu dao tự động

Rơle

2. Tìm điểm giống nhau của cầu chì, cầu dao và rơ le điện
3. Nhà em có lắp chuông điện không? Chuông điện thường được đặt ở vị trí nào trong nhà?
Nó có công dụng gì?

- Do nhiều nguyên nhân, dòng
điện tăng lên đột ngột mạch điện
bị cháy, gây hỏa hoạn → chập
điện → hư hại đồ dùng và tài sản.
- Mạch điện có các thiết bị an
toàn để giữ an toàn cho người và
thiết bị:

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Các nhóm đọc thông tin SGK tìm hiểu về cầu chì, cầu dao,
chuông điện và hoàn thành phiếu học tập 3.
Cầu chì

Tên thiết bị

Công dụng

Cầu dao tự động
Rơle
2. Tìm điểm giống nhau của cầu chì, cầu dao và rơ le điện
3. Nhà em có lắp chuông điện không? Chuông điện thường
được đặt ở vị trí nào trong nhà? Nó có công dụng gì?

- Cầu chì là một bộ phận của mạch điện, đó là một đoạn dây
chì nóng chảy ở nhiệt độ thấp so với các kim loại khác (Hình
22.4). Cẩu chì có tác dụng bảo vệ các thiết bị điện khác trong
mạch điện không bị hỏng khi vì một lí do nào đó, dòng điện
trong mạch đột ngột tăng quá mức. Lúc đó dây chì nóng
chảy (bị đứt), mạch điện bị ngắt.

- Cầu dao tự động được mắc trong mạch điện cũng có tác
dụng ngắt mạch như cầu chì (Hình 22.5). Khi dòng diện đột
ngột tăng quá mức thì cầu dao sẽ tự động ngắt mạch điện để
các thiết bị điện không bị hỏng. Sau khi kiểm tra, sửa chữa
xong, cầu dao được đóng lại để mạch điện hoạt động.

- Rơle là dụng cụ được mắc trong mạch điện có tác dụng
điều khiển đóng, ngắt mạch điện (Hình 22.6).
Khác với các công tắc thông thường cần đến sự tác động
trực tiếp của con người, rơle được sử dụng phổ biến ở các
mạch điều khiển tự động, chuyên dụng để đóng, ngắt
những dòng điện lớn mà những hệ thống mạch điều khiển
không thể trực tiếp can thiệp được.

Chuông điện là thiết bị điện ứng dụng hoạt động của nam
châm điện. Chuông điện phát ra âm thanh khi có dòng
điện chạy qua.

Nhà em có lắp chuông điện. Chuông điện thường được đặt ở cửa
nhà. Khi người vào ấn chuông dòng điện chạy qua làm chuông
kêu em sẽ biết có người muốn vào nhà

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

Cầu chì

Tên thiết bị

Công dụng
Được mắc nối tiếp với thiết bị điện. Dây cầu
chì sẽ đứt nếu có dòng điện quá lớn chạy qua
mạch, giúp ngắt mạch điện, bảo vệ thiết bị
điện.

Cầu dao tự động

Đưa dòng điện vào trong mạch
Cầu dao có tác dụng ngắt mạch như cầu chì

Rơle

Rơle hoạt động như một công tắc
Đóng, ngắt mạch điện tự động
 

2. Giống: Đều có khả năng ngắt mạch điện khi xảy ra sự cố.
3. Nhà em có lắp chuông điện. Chuông điện thường được đặt ở cửa nhà. Khi người vào ấn
chuông dòng điện chạy qua làm chuông kêu em sẽ biết có người muốn vào nhà

CÂU HỎI:
Tại sao hiện nay người ta sử dụng rơle
điện nhiều hơn?
Trả lời: Vì nó có nhiều ưu điểm hơn, tự
đóng và ngắt mạch điện khi cần thiết.
Rơle có nhiều loại:
- Khi rơle đóng công tác mạch ở vị trí 1
và vị trí 2 sẽ có dòng điện chạy qua làm
cho bóng đèn sáng:
* KẾT LUẬN:

=> Cầu chì, role, cầu dao tự động có tác dụng bảo vệ mạch điện.
Chuông điện có tác dụng phát tín hiệu bằng âm thanh.