KHỞI ĐỘNG

I. MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN
1. Sơ đồ khối mạch điện điều khiển

- Chức năng của mạch điện điều khiển là điều khiển đóng, cắt nguồn
điện cấp cho phụ tải điện.
- Sơ đồ khối của mạch điện điều khiển:

Các bộ phận của mạch điện điều khiển:

2. Mạch điện điều khiển sử dụng mô đun cảm biến.

Tiếp điểm đóng, cắt: nhận tín hiệu từ
mạch điện tử để đóng, cắt nguồn điện
cấp cho phụ tải điện, thường sử dụng
tiếp điểm của rơle điện.

Cảm biến: cảm
nhận và biến đổi
các tín hiệu đầu
vào thành tín hiệu
điện đầu ra để đưa
vào mạch điện tử
xử lý.

Mạch điện từ:
nhận và xử lý tín
hiệu điện đầu ra
của cảm biến để
điều khiển tiếp điểm
đóng cắt.

2. Mạch điện điều khiển sử dụng mô đun cảm biến.
- Sơ đồ khối của mạch điện điều khiển sử dụng mô đun cảm biến:

2. Mạch điện điều khiển sử dụng mô đun cảm biến.
- Mạch điện điều khiển còn sử dụng mô đun cảm biến gồm cảm biến,
mạch điện từ và tiếp điểm đóng, cắt.
+ Cảm biến: cảm nhận và biến đổi các tín hiệu đầu vào thành tín hiệu
điện đầu ra để đưa vào mạch điện tử xử lý.
+ Mạch điện từ: nhận và xử lý tín hiệu điện đầu ra của cảm biến để
điều khiển tiếp điểm đóng cắt.
+Tiếp điểm đóng, cắt: nhận tín hiệu từ mạch điện tử để đóng, cắt
nguồn điện cấp cho phụ tải điện, thường sử dụng tiếp điểm của rơle
điện.

II. MỘT SỐ MÔ ĐUN CẢM BIẾN TRONG MẠCH ĐIỆN ĐIỀU
KHIỂN
1. Phân loại mô đun cảm biến:

II. MỘT SỐ MÔ ĐUN CẢM BIẾN TRONG MẠCH ĐIỆN ĐIỀU
KHIỂN
1. Phân loại mô đun cảm biến:
a. Theo tín hiệu đầu vào:
- Mô đun cảm biến ánh sáng
- Mô đun cảm biến nhiệt độ
- Mô đun cảm biến độ ẩm
- Mô đun cảm biến hồng ngoại
b. Theo nguyên lí làm việc:
- Mô đun cảm biến quang dẫn: với điện trở thay đổi theo
cường độ của ánh sáng
- Mô đun cảm biến nhiệt điện trở: điện trở thay đổi theo nhiệt
độ.

Mô đun cảm biến quang dẫn

Mô đun cảm biến nhiệt điện trở

c. Theo tính năng và ứng dụng:
- Mô đun cảm biến báo cháy
- Mô đun cảm biến khí độc hại
- Mô đun cảm biến chuyển động.

Cảm biến báo cháy

Cảm biến khí độc hại

Cảm biến chuyển động.

2. Một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển:
a. Mô đun cảm biến ánh sáng:

2. Một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển:
a. Mô đun cảm biến ánh sáng:
- Vai trò: sử dụng cảm biến ánh
sáng để đóng, cắt nguồn điện cho
phụ tải điện.
- Ứng dụng :
+ Bật, tắt tự động đèn chiếu sáng
sân, vườn, đèn đường.
+ Đóng, mở tự động rèm cửa,..

2. Một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển:
b. Mô đun cảm biến nhiệt độ:

2. Một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển:
b. Mô đun cảm biến nhiệt độ:
- Vai trò: sử dụng cảm biến
nhiệt độ để đóng hoặc cắt
nguồn điện cho phụ tải điện.
- Ứng dụng: sử dụng trong tủ
lạnh, máy điều hòa không khí,..

2. Một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển:
c. Mô đun cảm biến độ ẩm:

2. Một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển:
c. Mô đun cảm biến độ ẩm:
 - Vai trò: sử dụng cảm
biến độ ẩm để đóng hoặc
cắt nguồn điện cho phụ tải
điện.
- Ứng dụng: sử dụng trong
máy tạo ẩm, nhà kính trồng
trọt, trang trại,…

2. Một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển:
d. Mô đun cảm biến hồng ngoại:

2. Một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển:
d. Mô đun cảm biến hồng ngoại:
- Vai trò: sử dụng cảm biến
hồng ngoại để đóng hoặc cắt
nguồn điện cho phụ tải điện.
- Ứng dụng: sử dụng để bật,
tắt đèn khi có người đi lại trong
hành lang, phòng khách, nhà
kho, bãi đỗ xe,…

LUYỆN TẬP
1. Vẽ sơ đồ khối mạch điện điều khiển, mô tả và nêu chức
năng của các khối trong sơ đồ?

LUYỆN TẬP
1. Vẽ sơ đồ khối mạch điện điều khiển, mô tả và nêu chức
năng của các khối trong sơ đồ?
- Chức năng các khối trong mạch:
+ Nguồn điện: tạo ra dòng điện
+ Thiết bị đóng, cắt: đóng, cắt
nguồn điện cấp cho phụ tải điện.
+ Điều khiển: điều khiển thiết bị
đóng, cắt.
+ Phụ tải điện: sử dụng điện năng
để chuyển hóa thành nhiệt năng,
cơ năng, quang năng

LUYỆN TẬP
2. Hãy lựa chọn mô đun cảm biến phù hợp cho các tình
huống dưới đây:
Tình huống

Mô đun cảm biến

Cửa tự động mở khi có người và
đóng khi không có người

Cảm biến hồng ngoại.

Đèn tự động bật khi trời tối và tắt
khi trời sáng

Cảm biến ánh sáng

Quạt tự động bật khi trời nóng và
tắt khi trời mát

Cảm biến nhiệt độ

Tưới cây tự động

Cảm biến độ ẩm

VẬN DỤNG
1. Vẽ và mô tả sơ đồ khối của mạch điện điều khiến trong
một đồ dùng điện gia đình em đang sử dụng. Hãy nêu
chức năng của từng khối trong sơ đồ.
2. Hãy tìm một đồ dùng điện có sử dụng mô đun cảm biến
và cho biết đó là mô đun cảm biến nào? Nêu vai trò của mô
đun cảm biến đó trong mạch điện điều khiển.