Giáo viên: Nguyễn Thuý Hải
Trường: THCS Hoàng Diệu - Quận Lê chân
Khi thấy xuất hiện biểu tượng thì học sinh ghi bài vào vở.
Ghi tất cả các đề mục vào vở.
Mỗi bàn học sinh là một nhóm.

?
Câu 1: Lựa chọn câu trả lời mà em cho là đúng trong các câu sau:
Máy sấy tóc là đồ dùng điện loại gì?
Kiểm tra bài cũ
A
B
C
Máy sấy tóc là đồ dùng điện kết hợp loại điện - nhiệt và điện - cơ.
Máy sấy tóc là đồ dùng điện - nhiệt.
Máy sấy tóc là đồ dùng điện - cơ.
Câu 2: Điền đúng (Đ) hoặc sai (S) vào ô thích hợp trong bảng sau khi nói về đặc điểm của đèn sợi đốt?
Đ
S
S
Đ
Đ
Kiểm tra bài cũ
Câu 3: Có các nguồn điện sau: U = 220V, U = 110V, U = 380V. Một quạt điện có số liệu kĩ thuật: 110V - 57W sử dụng được với nguồn điện nào?

Kiểm tra bài cũ
Nếu mạng điện nhà em có điện áp 220V, muốn dùng quạt điện trên thì em phải dùng thiết bị điện nào?
Máy biến áp
B. U = 110V
A. U = 220V
C. U = 380V
O
Tiết 42 - Bài 46:
Máy biến áp một pha
Chức năng: Thiết bị điện dùng để biến đổi điện áp của dòng điện xoay chiều một pha.
Tiết 42 - Bài 46: Máy biến áp một pha
?
- Dây quấn
- Lõi thép
- Vỏ
Lõi thép
Dây quấn
Vỏ
Nêu cấu tạo của máy biến áp?
Tiết 42 - Bài 46: Máy biến áp một pha
1. Cấu tạo:
2
3
1
?
- Vỏ
Tiết 42 - Bài 46: Máy biến áp một pha
1. Cấu tạo:
?
Quan sát vỏ của máy biến áp em có nhận xét gì?
ổ lấy điện ra
1
2
3
4
5
Vôn kế
Ampekế
Núm điều chỉnh
Aptomat
12V
6V
- Vỏ
- Lõi thép
Lõi thép làm bằng vật liệu gì?
Tác dụng của lõi thép?
Hình dạng của các lá thép?

Dây quấn có đặc điểm gì?
Tiết 42 - Bài 46: Máy biến áp một pha
1. Cấu tạo:
?
+ Làm bằng các lá thép kĩ thuật điện ghép lại với nhau, giảm bớt tổn hao năng lượng
+ Tác dụng: để dẫn từ
- Vỏ
- Lõi thép
- Dây quấn có đặc điểm gì?
Tác dụng của dây quấn?

Tiết 42 - Bài 46: Máy biến áp một pha
1. Cấu tạo:
- Dây quấn
U1
U2
N1
N2
Làm bằng dây điện từ có bọc lớp cách điện quấn quanh lõi thép
?
Cuộn sơ cấp
Cuộn thứ cấp
Cuộn dây sơ cấp:
Cuộn dây thứ cấp:

Lõi thép
Nối với nguồn điện


Lấy điện ra sử dụng

Tiết 42 - Bài 46: Máy biến áp một pha
1. Cấu tạo
2. Nguyên lý làm việc
Tìm hiểu nguyên lý làm việc của máy biến áp bằng cách điền từ thích hợp vào chỗ trống để được câu hoàn chỉnh?
điện áp
cảm ứng điện từ
dòng điện thứ cấp.
,
,
Nối hai đầu cuộn dây sơ cấp với nguồn điện có điện áp U1, trong cuộn dây sơ cấp có dòng điện, nhờ có giữa dây quấn sơ cấp và dây quấn thứ cấp, ở hai đầu dây quấn thứ cấp có U2
..........
.................
U1
U2
Tiết 42 - Bài 46: Máy biến áp một pha
1. Cấu tạo
2. Nguyên lý làm việc
?
k: là hệ số của máy biến áp
=
=
k
U1
U2
N1
N2
Đưa điện áp U1 vào cuộn sơ cấp
Điện áp ở cuộn thứ cấp là U2 nhờ hiện tượng cảm ứng điện từ.
Tiết 42 - Bài 46: Máy biến áp một pha
1. Cấu tạo
2. Nguyên lý làm việc
ý nghĩa của hệ số biến áp?
Tìm hiểu ý nghĩa của hệ số biến áp bằng cách chọn kí hiệu (> hoặc <) và cụm từ thích hợp điền vào chỗ chấm (...) trong hai câu dưới đây để được câu trả lời đúng.
Nếu k < 1 thì U2 U1, N2 N1 là máy biến áp
Nếu k > 1 thì U2 U1, N2 N1 là máy biến áp

...
...
...........
...........
giảm áp
tăng áp
<
>
...
...
>
<
Tiết 42 - Bài 46: Máy biến áp một pha
1. Cấu tạo
2. Nguyên lý làm việc
Khi điện áp đầu U1 vào thay đổi, muốn giữ điện áp đầu ra U2 không đổi thì làm như thế nào?
Dùng công tắc chuyển mạch để điều chỉnh tăng hoặc giảm số vòng dây.
VD: Một máy biến áp giảm áp có U1 = 220V, U2 = 110V, số vòng dây N1 = 460 vòng, N2 = 230 vòng. Khi điện áp sơ cấp giảm, U1 = 160V, để giữ U2 không đổi, nếu số vòng dây N2 không đổi thì phải điều chỉnh cho N1 bằng bao nhiêu?
Để giữ U2 không đổi khi U1 tăng, ta phải tăng hay giảm số vòng dây N1?
Để giữ U2 không đổi khi U1 tăng, ta phải tăng số vòng dây N1.
=
1. Cấu tạo
2. Nguyên lý làm việc
3. Các số liệu kỹ thuật

Chú ý: Phải sử dụng đồ dùng điện đúng với các số liệu kĩ thuật của chúng.
Công suất định mức (P): đơn vị là VA, KVA,
Điện áp định mức (U) : đơn vị là V.
Dòng điện định mức (I): đơn vị là A
Tiết 42 - Bài 46: Máy biến áp một pha
VD: 220V/ 12V - 6V, P = 15,5 VA

- Điện áp định mức của cuộn sơ cấp là 220V
- Điện áp định mức của cuộn thứ cấp là 12V hoặc 6V
- Công suất định mức là 15,5VA

Ghi nhớ
Tiết 42 - Bài 46: Máy biến áp một pha
Đ
Để tìm hiểu cách sử dụng máy biến áp, các em điền
đúng (Đ) hoặc sai (S) vào ô thích hợp trong bảng sau.
Đ
Đ
S
S
Ghi nhớ
Trò chơi
Cấu tao.
Nguyên lý làm việc
Các số liệu kĩ thuật
Sử dụng

Tiết 42 - Bài 46: Máy biến áp một pha
Em hãy nêu công dụng của máy biến áp một pha?
- Dùng để giữ điện áp thứ cấp phù hợp với đồ dùng điện khi điện áp sơ cấp thay đổi.
- Để biến đổi điện áp của dòng xoay chiều một pha.
- Dùng cho các thiết bị đóng cắt, các thiết bị điện tử....
Công dụng của máy biến áp một pha?
Tiết 42 - Bài 46: Máy biến áp một pha
Cấu tạo của máy biến áp gồm: các kĩ thuật điện ghép lại và làm bằng dây điện từ.
Tỉ số giữa điện áp và bằng tỉ số giữa vòng dây của chúng:

HDVN
Trò chơi
........
........
lõi thép
dây quấn
........
........
thứ cấp
sơ cấp
Điền từ thích hợp vào chỗ chấm
Ghi nhớ
I- Cấu tạo
II- Nguyên lý hoạt động
2- Dây quấn
1- Lõi thép
3- Vỏ
III- Các số liệu kĩ thuật
Bài 46: Máy biến áp một pha
IV- Sử dụng
Hướng dẫn về nhà
1- Trả lời các câu hỏi trong sách bài tập
2- Đọc trước bài: "Thực hành máy biến áp" trang 162 SGK
3- Chuẩn bị bút thử điện, kìm, tuavít và báo cáo thực hành theo mẫu trang 163 - 164 SGK.
Luật chơi: Khi lựa chọn 1 hàng ngang bất kì, câu hỏi về ô chữ đó sẽ hiện ra. Nếu trả lời đúng em được quyền lựa chọn hàng ngang tiếp theo. Nếu trả lời sai em sẽ không được tiếp tục chơi và ô chữ không được mở. Các em phải giải được tối thiểu 3 từ hàng ngang thì mới được quyền đoán từ chìa khoá ở cột dọc.
2
3
4
5
6
1
Ô số 1 có 7 chữ cái: Đây là một bộ dẫn từ của máy biến áp
Ô số 2 có 10 chữ cái: Đây là dụng cụ để kiểm tra điện có rò ra vỏ của thiết bị điện không?

Ô số 3 có 9 chữ cái: Đây là thiết bị điện để biến đổi điện áp của dòng điện?
Ô số 4 có 10 chữ cái: Đây là cuộn dây đưa điện vào của máy biến áp?
Ô số 5 có 10 chữ cái: Đây là thiết bị điện biến điện năng thành cơ năng?
Ô số 6 có 10 chữ cái: đây là cuộn dây để lấy điện ra của máy biến áp?
Hãy điền vào các ô chữ hàng ngang để xác định nội dung của từ ở ô chữ hàng dọc màu vàng.
7
Nhà bác học thomas edison
Máy biến áp tự ngẫu
Máy biến áp tự ngẫu là một dạng đặc biệt của máy biến áp, vì nó chỉ có một cuộn dây, một phần của cuộn dây đó đóng vai trò của cuộn sơ cấp hoặc thứ cấp.
Máy biến áp tự ngẫu có hiệu suất cao và tiết kiệm vật liệu.

KT
U1
U2
U2
U1
Máy biến áp tự ngẫu tăng áp
Hình 1:
Hình 2:
Máy biến áp tự ngẫu giảm áp
Có thể em chưa biết
Hãy ghép mỗi cụm từ ở cột A với mỗi từ ở cột B để được câu trả lời đúng:
?
?
1-b
2-d
3-C
Kết thúc
?
?
U2 = 675V; N2 =100 vòng
A
B
C
D
U2 = 12V; N2 =100 vòng
U2 = 12V; N2 =270 vòng
U2 = 675V; N2 =270 vòng
Bài 1: Một máy biến áp một pha có N1 = 1650 vòng, N2 = 90 vòng. Dây quấn sơ cấp nối với nối với nguồn điện có điện áp 220V. Xác định điện áp đầu ra của cuộn dây thứ cấp. Muốn điện áp đầu ra là 36V thì số vòng dây của cuộn thứ cấp phải là bao nhiêu? Hãy chọn câu trả lời đúng?