BÀI 17– MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
I. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
1/ Cấu tạo:
- Phần ứng (stato): gồm các cuộn dây giống nhau, cố định trên một vòng tròn.
- Phần cảm: là nam châm (gồm p cặp cực) mắc xen kẽ nhau nối tiếp quay quanh một trục ∆ với tốc độ n. Khi đó phần cảm gọi là rôto.
Phần ứng
Phần cảm
I. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
2/ Hoạt động
- Khi rôto quay, từ thông qua mỗi cuộn dây của stato biến thiên tuần hoàn với tần số: f = pn
n: tốc độ quay (vòng/s),
p: số cặp cực
- Kết quả, xuất hiện một suất điện động xoay chiều hình sin cùng tần số f.
II. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
1/ Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động
- Một nam châm có thể quay quanh O
- Ba cuộn dây hình trụ giống nhau gắn cố định trên vòng tròn, lệch nhau 1200.
* Cấu tạo gồm:
* Hoạt động:
Kí hiệu của máy phát điện xoay chiều
A
X
B
Y
C
Z
II. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
II. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
1/ Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động
* Cấu tạo :
* Hoạt động:
Khi nam châm quay, từ thông qua 3 cuộn dây biến thiên theo t. Kết quả, trong 3 cuộn dây xuất hiện 3 suất điện động xoay chiều cùng f, cùng biên độ và lệch pha nhau 2π/3.
II. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
2/ Cách mắc mạch ba pha
a) Mắc hình sao
b) Mắc hình tam giác
Các điện áp u10, u20, u30 là điện áp pha.
Các điện áp u12, u23, u31 là điện áp dây.
Hệ thức giữa các điện áp hiệu dụng:
II. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
3/ Dòng ba pha
Là hệ ba dòng điện xoay chiều hình sin có cùng tần số, nhưng lệch pha 1200 với nhau từng đôi một.
4/ Những ưu việt của dòng ba pha
- Tiết kiệm dây dẫn.
- Cung cấp điện cho các động cơ ba pha, dùng phổ biến trong các nhà máy, xí nghiệp.
Câu 1: Phát biểu nào sau đây về cấu tạo của máy phát điện xoay chiều ba pha là sai ?
VẬN DỤNG
A. Rôto là phần cảm.
B. Stato là phần ứng gồm ba cuộn dây giống hệt nhau đặt lệch nhau 1/3 vòng tròn.
C. Rôto là phần ứng.
D. Hai đầu của mỗi cuộn dây là một pha điện.
Câu 2: Máy phát điện xoay chiều một pha có 4 cặp cực. Để phát ra được dòng điện có tần số 50Hz thì rôto phải quay với tốc độ bao nhiêu?
A. n =1500 vòng/phút.
B. n = 500 vòng/phút.
C. n = 750 vòng/phút.
D. n = 1200 vòng/phút.
VẬN DỤNG
f = pn ⇔ n = f/p = 50/4 (vòng/s)
⇔ n = 750 (vòng/phút)
A. 10. B. 8. C. 5. D. 4.
C
Câu 3: Máy phát điện xoay chiều một pha tạo nên suất điện động e = E0cos100t. Tốc độ quay của rôto là 600 vòng/phút. Số cặp cực của rôto là bao nhiêu?
VẬN DỤNG
f = pn/60  p = 60f/n = … = 5