BÀI 17– MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
I. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
1/ Cấu tạo:
- Phần ứng (stato): gồm các cuộn dây giống nhau, cố định trên một vòng tròn.
- Phần cảm: là nam châm (gồm p cặp cực) mắc xen kẽ nhau nối tiếp quay quanh một trục ∆ với tốc độ n. Khi đó phần cảm gọi là rôto.
Phần ứng
Phần cảm
I. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
2/ Hoạt động
- Khi rôto quay, từ thông qua mỗi cuộn dây của stato biến thiên tuần hoàn với tần số: f = p.n
n: tốc độ quay (vòng/s),
p: số cặp cực
- Kết quả, xuất hiện một suất điện động xoay chiều hình sin cùng tần số f.
II. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
1/ Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động
* Cấu tạo gồm:
* Hoạt động:
Kí hiệu của máy phát điện xoay chiều
A
X
B
Y
C
Z
II. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
II. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
1/ Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động
* Cấu tạo :
* Hoạt động:
Khi nam châm quay, từ thông qua 3 cuộn dây biến thiên theo t. Kết quả, trong 3 cuộn dây xuất hiện 3 suất điện động xoay chiều cùng f, cùng biên độ và lệch pha nhau 1200 = (2π/3).
II. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
2/ Cách mắc mạch ba pha (tự học có HD )
a) Mắc hình sao
b) Mắc hình tam giác
Các điện áp pha là : u10, u20, u30 .
Các điện áp dây là u12, u23, u31
Hệ thức giữa các điện áp hiệu dụng:
II. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
3/ Dòng ba pha
Là hệ ba dòng điện xoay chiều hình sin có cùng tần số, nhưng lệch pha 1200 với nhau từng đôi một.
4/ Những ưu việt của dòng ba pha
- Tiết kiệm dây dẫn.
- Cung cấp điện cho các động cơ ba pha, dùng phổ biến trong các nhà máy, xí nghiệp.
Câu 1: Phát biểu nào sau đây về cấu tạo của máy phát điện xoay chiều ba pha là sai ?
VẬN DỤNG
A. Rôto là phần cảm.
B. Stato là phần ứng gồm ba cuộn dây giống hệt nhau đặt lệch nhau 1/3 vòng tròn.
C. Rôto là phần ứng.
D. Hai đầu của mỗi cuộn dây là một pha điện.
Câu 2: Máy phát điện xoay chiều một pha có 4 cặp cực. Để phát ra được dòng điện có tần số 50Hz thì rôto phải quay với tốc độ bao nhiêu?
A. n =1500 vòng/phút.
B. n = 500 vòng/phút.
C. n = 750 vòng/phút.
D. n = 1200 vòng/phút.
VẬN DỤNG
f = pn ⇔ n = f/p = 50/4 (vòng/s)
⇔ n = 750 (vòng/phút)
A. 10. B. 8. C. 5. D. 4.
C
Câu 3: Máy phát điện xoay chiều một pha tạo nên suất điện động e = E0cos100t. Tốc độ quay của rôto là 600 vòng/phút. Số cặp cực của rôto là bao nhiêu?
VẬN DỤNG
f = pn/60  p = 60f/n = … = 5