Giáo viên: Huỳnh Thanh Tuấn
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VÀ CÁC EM HỌC SINH
LỚP 12
Nhà máy thủy điện Hoà Bình ở Hoà Bình
Công suất 1920 MW
BÀI 17. MÁY PHÁT ĐIỆN
XOAY CHIỀU
I. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
1. Cấu tạo
2. Hoạt động

II. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
1. Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động
2. Cách mắc mạch ba pha (tự học)
3. Dòng ba pha
4. Những ưu việt của dòng ba pha
MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
I. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
Phần cảm
Phần ứng
- Phần cảm: phần tạo ra từ thông biến thiên bằng các nam châm.
Phần ứng: bao gồm các cuộn dây, là nơi xuất hiện suất điện động cảm ứng.
1. Cấu tạo
- Phần cố định đứng yên gọi là stato; phần quay(chuyển động) quanh 1 trục gọi là rôto.
2. Hoạt động:
- Cách 1: Phần ứng quay, phần cảm cố định
+ Stato là nam châm đặt cố định, tạo ra từ trường.
+ Rôto là khung dây quay quanh 1 trục trong từ trường.
* Theo 2 cách:
Cách 2: Phần cảm quay, phần ứng cố định
Phần ứng (các cuộn dây)
Phần cảm( Các nam châm)
Cách 2: phần cảm quay, phần ứng cố định
Cách 2: Phần cảm quay, phần ứng cố định
+ Rôto là các nam châm quay.
+ Stato gồm các cuộn dây giống nhau cố định trên một vòng tròn.
- Rôto có p cặp cực ( hay p nam châm) quay với tốc độ n(vòng/s).
- Ví dụ: Máy phát điện dưới đây, rôto có mấy cặp cực?
Rôto có 2 cặp cực( 2 cực nam , 2 cực bắc) hay 2 nam châm( p = 2).
Tần số của suất điện cảm ứng do máy tạo ra:
p: số cặp cực( số đôi cực).
n: tốc độ quay của rôto (vòng/giây)
f: tần số (Hz)
f = p.n
Ví Dụ 1: Trong máy phát điện xoay chiều 1 pha có p cặp cực và có rôto quay với tốc độ n vòng/phút thì tần số dòng điện tạo ra có giá trị là?
 
 
D. f = pn
 
 
Ví Dụ 2: Một máy phát điện có 4 cặp cực, phát ra dòng điện xoay chiều tần số 50 Hz. Tốc độ quay của rôto là?
A. 10 vòng/giây
B. 20 vòng/giây
D. 100 vòng/giây
C. 12,5 vòng/giây
f = np→ n= f/p = 12,5 vòng/s
C. 12,5 vòng/giây
Ví Dụ 3: Một máy phát điện có 3 cặp cực phát ra dòng điện xoay chiều tần số 50 Hz. Tốc độ quay của rôto là?
A. 500 vòng/phút
C. 300 vòng/phút
D. 150 vòng/phút
B. 1000 vòng/phút
B. 1000 vòng/phút
f = pn/60 ⇔ n = 60f/p =60.50/3=1000 (vòng/phút)
II. MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
1. Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động
- Phần ứng:Gồm 3 cuộn dây giống nhau đặt lệch nhau 1200 trên vành tròn
- Phần cảm: Một nam châm
* Cấu tạo:
* Hoạt động: Khi nam châm quay, trong ba cuộn dây xuất hiện 3 suất điện động xoay chiều cùng biên độ, cùng tần số nhưng lệch pha nhau 2π/3.
e(V)
t(s)
T
2T
0
E0
- E0
2. Cách mắc mạch ba pha (tự học)
3. Dòng ba pha
- Định nghĩa: Hệ gồm ba dòng điện xoay chiều hình sin có cùng tần số nhưng lệch pha với nhau 2/3 từng đôi một gọi là dòng ba pha.
4. Ưu việt của dòng ba pha
a. Tiết kiệm dây dẫn trong truyền tải điện năng đi xa
b. Cung cấp điện cho động cơ ba pha
Phần cảm
Phần ứng
Phần cảm
Phần ứng
MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA CÓ 3 CẶP CỰC
MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
So sánh máy phát điện xoay chiều một pha và ba pha
So sánh máy phát điện xoay chiều một pha và ba pha
(Stato)
(Roto)
Nguyên tắc hoạt động và kết quả tạo ra dòng điện
Roto quay
Từ thông
Biến thiên
Suất điện động cảm ứng
Đèn sáng
2
3
 
e
e1
e2
e3
O
1
Quay
t
Nguyên tắc hoạt động và kết quả tạo ra dòng điện
*Khi roto quay, từ thông qua mỗi cuộn dây biến thiên tuần hoàn với tần số f = np
*Mỗi cuộn dây xuất hiện 1 suất điện động xoay chiều có tần số f.
* Suất điện động của máy phát ra bằng tổng các suất điện động qua các cuộn dây.
* Khi roto quay, từ thông qua 3 cuộn dây là 3 hàm số sin cùng tần số góc, cùng biên độ và lệch nhau 2π/3
* Trong cuộn dây xuất hiện 3 suất điện xoay chiều cùng tần số, cùng biên độ, lệch pha nhau 2π/3
CỦNG CỐ
MÁY PHÁT ĐIỆN MỘT PHA
MÁY PHÁT ĐIỆN BA PHA
Cấu tạo
PHẦN CẢM
PHẦN ỨNG
BỘ PHẬN QUAY LÀ RÔTO
BỘ PHẬN ĐỨNG YÊN LÀ STATO
DÙNG CHO ĐỘNG CƠ ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA VÀ ĐIIỆN SINH HOẠT
DÙNG CHO ĐỘNG CƠ ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
TẠO RA DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
TẠO RA DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA