TIẾT HỌC TRỰC TUYẾN
LỚP 9A


Giáo viên: Nguyễn Thị Oanh
Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Em hãy đọc thuộc lòng bài thơ " Nói với con" của Y Phương và chỉ ra những nét đặc sắc về nội dung, nghệ thuật của bài thơ?
Đáp án
- Nội dung: Lòng yêu thương con cái, ước mong thế hệ sau tiếp nối xứng đáng, phất huy truyền thống của tổ tiên, quê hương. Lòng tự hào về quê hương và đạo lí sống của dân tộc.
- Nghệ thuật:
+ Giọng thơ thiết tha, trìu mến.
+ Xây dựng hình ảnh cụ thể mà có tính khái quát, mộc mạc mà vẫn giàu chất thơ.
+ Bố cục chặt chẽ, dẫn dắt tự nhiên.
R.Ta-gor
( Bài thơ được viết bằng tiếng Ben-gan, in trong tập " Trẻ thơ“, xuất bản năm 1909 và được chính Ta-go dịch ra tiếng Anh, in trong tập " Trăng non" xuất bản năm 1915.

Tập thơ là tặng vật vô giá của Ta-go dành cho tuổi thơ, được viết từ lòng thương yêu con trẻ và cả nỗi đau buồn vì mất hai đứa con thân yêu.)
Mây và Sóng
Mẹ ơi, trên mây có người gọi con:
“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy đến lúc chiều tà.
Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi
với vầng trăng bạc”.
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được”.
Họ đáp :“Hãy đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay
lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây”.
“Mẹ mình đang đợi ở nhà” -con bảo- “Làm sao
có thể rời mẹ mà đến được”.
Thế là họ mỉm cười bay đi.
Nhưng con biết có trò chơi thú vị hơn, mẹ ạ.
Con là mây và mẹ sẽ là trăng.
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ, và mái nhà ta sẽ là
bầu trời xanh thẳm.
Trong sóng có người gọi con:
“Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn. Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”.
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”.
Họ nói: “Hãy đến rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại, cậu sẽ được làn sóng nâng đi”.
Con bảo: “Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?”.
Thế là họ mỉm cười, nhảy múa lướt qua.
Nhưng con biết trò chơi khác hay hơn.
Con là sóng và mẹ sẽ là bến bờ kì lạ,
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười văng vỡ tan vào lòng mẹ.
Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào.
Bài thơ được dịch ra Tiếng Anh.
Bố cục:
* Có thể chia làm 2 phần:
- Phần 1: Em bé với những người trên mây.
- Phần 2: Em bé với những người trong sóng.
* Có thể chia làm 3 phần:
- Lời rủ rê của những người trên mây, trong sóng.
- Lời từ chối của em bé.
- Trò chơi của bé.
* Có thể chia làm 2 phần:
- Lời từ chối của em bé trước sự rủ rê của những người tên mây trong sóng. ( Em bé với Mây và Sóng)
- Trò chơi của bé.
Của những người sống trong sóng
* Mây
- bình minh vàng
- Vầng trăng bạc
*Sóng
- Sáng sớm->hoàng hôn
- Ca hát, ngao du
- Đi khắp nơi…
->Xây dựng hình ảnh thiên nhiên.
- Tiếng gọi của một thế giới rộng lớn, diệu kì, hấp dẫn, bí ẩn rực rỡ sắc màu, vui tươi, với những lời ca du dương và bất tận.
- Thức dậy-> chiều tà
Mục đích: rủ em bé cùng đi chơi.
- Khơi dậy sự tò mò, ham muốn khám phá của em bé.
- Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mà mình lên đó được?”.
- Con hỏi:” Nhưng làm thế nào mà mình ra ngoài đó được?”.
* Lời chối từ của em bé:
- “Mẹ mình đang đợi ở nhà” - con bảo- “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được”.
- Con bảo: “Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?”.
- “Hãy đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay
lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây”.
- “Hãy đến rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại, cậu sẽ được làn sóng nâng đi”.
Lời mời gọi
Mây
Sóng
“chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà.
chơi với bình minh vàng, chơi với vầng trăng bạc”.
“ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn.
ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”.
Hấp dẫn
“Nhưng làm thế nào mình lên đó được?”.
“Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”.
Muốn đi
“Mẹ mình đang đợi ở nhà”-
Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?”.
“Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?”.
Từ chối
Tình mẫu tử
- Nhưng con biết có trò chơi thú vị hơn, mẹ ạ.
Con là mây và mẹ sẽ là trăng.
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ, và mái nhà ta sẽ là
bầu trời xanh thẳm.

- Nhưng con biết trò chơi khác hay hơn.
Con là sóng và mẹ sẽ là bến bờ kì lạ,
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười văng vỡ tan vào lòng mẹ.
Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào.
Trò chơi bé tưởng tượng ra:
Con
Mẹ
Mái nhà là bầu trời xanh thẳm.
Không ai biết mẹ con ta ở chốn nào.
Mây
Trăng
ôm
lăn … cười vang vỡ tan
Sóng
Bến bờ
Trò chơi của bé
Hãy so sánh và chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa trò chơi
của những người trên mây, trong sóng và trò chơi của em bé?
Khác nhau:
+ Trò chơi của những người trên mây và trong sóng chỉ có các hình ảnh của thiên nhiên.
+ Trò chơi của em bé được xây dựng bằng sự tưởng tượng sáng tạo, có hình ảnh của thiên nhiên, có tình mẫu tử sâu nặng.
Giống nhau:
Đều là những trò chơi hấp dẫn và thú vị.
Đều xuất hiện các hình ảnh của thiên nhiên: mây, sóng, trăng....
? Bài thơ có kết cấu 2 phần – mây và sóng. Hãy chỉ ra điểm giống nhau và khác nhau của mỗi phần?

- Hai phần giống nhau về số dòng, có sự lặp lại một số từ ngữ, cấu trúc, cách xây dựng hình ảnh nhưng không hoàn toàn trùng lặp.
- Giống:
+ Trình tự kết cấu Đều thuật lại lời rủ rê…
+ Số dòng thơ =>Lời từ chối
+ Cách xây dựng hình ảnh Sự tưởng tượng sáng tạo
- Khác: ý và lời (đối tượng, trò chơi, không gian)

Tác dụng:
- Tạo sự trùng điệp, nâng cao: Làm nổi bật chủ đề: tình mẹ con.
- Tạo sự cân đối cho văn bản, sự mới lạ cho hình thức thơ.
- Dễ thuộc, dễ nhớ, dễ hiểu với người đọc là trẻ em.
1. Nghệ thuật:
- Thơ văn xuôi, kể xen lẫn lời đối thoại, độc thoại.
- Phép lặp biến hóa, phát triển.
- Hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa tượng trưng, tưởng tượng phong phú, chân thực, sinh động.
- Chất triết lí trữ tình nồng đượm.
2. Nội dung:
Qua lời thủ thỉ chân tình của em bé với mẹ về những cuộc đối thoại tưởng tượng giữa em với mây và sóng, người đọc cảm nhận được một cách thấm thía tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt.
Ghi nhớ: SGK trang 89.

Với hình thức đối thoại lồng trong lời kể của em bé, qua những hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa tượng trưng, bài thơ Mây và sóng của Ra-bin-đra-nát Ta-go đã ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt.

? Ngoài ý nghĩa ca ngợi tình mẹ con, bài thơ còn có thể gợi cho ta suy ngẫm thêm điều gì nữa?

- Con người trong cuộc sống vẫn thường gặp nhưng cám dỗ và quyến rũ. Muốn khước từ chúng, cần có những điểm tựa vững chắc mà tình mẫu tử là một trong những điểm tựa ấy.
- Bài thơ đã chắp cánh cho trí tưởng tượng của tuổi thơ song cũng nhắc nhở mọi người rằng, hạnh phúc không phải là diều gì xa xôi bí ẩn, do ai ban cho mà ở ngay trên trần thế và do chính con người tạo dựng.
- Mối quan hệ giữa tìh yêu và sự sáng tạo. Chính sức mạnh của tình yêu sẽ chắp cánh cho sự sáng tạo không ngừng của con người.
Về nhà: Hãy vẽ một bức tranh về tình mẫu tử thiêng liêng và bất diệt bằng chính cảm xúc của bản thân em để làm quà tặng mẹ nhân ngày mùng 8/3?