CHỦ ĐỀ 4:
LỊCH SỬ TỈNH TUYÊN QUANG TỪ NĂM 1954 ĐẾN NAY
( GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG LỚP 9 )

GIÁO VIÊN GIẢNG DẠY: QUAN THỊ HIẾU
ĐƠN VỊ: TRƯỜNG PTDTBT TH&THCS THANH TƯƠNG

MỤC TIÊU:
- Nêu được những đóng góp của nhân dân Tuyên Quang trong cuộc kháng
chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 – 1975).
- Trình bày được một số nét chính trong cuộc đấu tranh bảo vệ biên giới phía
Bắc của nhân dân các dân tộc Tuyên Quang (Hà Tuyên) năm 1979.
- Khái quát được tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội ở Tuyên Quang từ năm 1975
đến nay.

Em hãy quan sát hình 4.1, 4.2 và chia sẻ một sự kiện tiêu biểu ở Tuyên
Quang mà em biết trong thời kì lịch sử từ năm 1954 đến nay. eo em, hiện
nay ở Tuyên Quang có những cơ hội và thách thức gì trong công cuộc xây
dựng kinh tế, giữ gìn và phát huy giá trị văn hoá của quê hương?

Tuyên Quang là tỉnh miền núi, giàu truyền thống lịch sử, văn hóa
lâu đời, nơi diễn ra nhiều sự kiện lịch sử trọng đại của cách mạng, dân
tộc. Với 658 di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh, 425 di
sản văn hóa phi vật thể của các dân tộc, tỉnh Tuyên Quang xác định
văn hóa là nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Hiện nay, tỉnh Tuyên Quang có 658 di tích lịch sử - văn hóa và
danh lam thắng cảnh (474 di tích lịch sử, 127 di tích văn hóa, 57 danh
lam thắng cảnh), có 182 di tích đã được xếp hạng cấp quốc gia, 259 di
tích được xếp hạng cấp tỉnh. Đặc biệt, tỉnh có 3 di tích và danh thắng
đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, gồm:
Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào, huyện Sơn Dương; Khu di tích
quốc gia đặc biệt Kim Bình, huyện Chiêm Hóa; Khu danh lam thắng
cảnh quốc gia đặc biệt Na Hang - Lâm Bình. Trong đó, Khu di tích quốc
gia đặc biệt Tân Trào đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy
hoạch tổng thể bảo quản, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích gắn
với phát triển du lịch đến năm 2025; Quy hoạch tổng thể phát triển Khu
du lịch quốc gia Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang đến năm 2030.

Liên hoan trình diễn Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và Lễ hội Thành
Tuyên năm 2019_Ảnh: TTXVN

1. Những đóng góp của tỉnh Tuyên Quang trong cuộc kháng chiến
chống Mỹ, cứu nước (1954 – 1975)

Kết luận:
* Giai đoạn 1954 đến năm 1965 đẩy mạnh tăng gia sản xuất, ổn định đời
sống nhân dân, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, cùng các địa phương
khác ở miền Bắc trở thành hậu phương cho tiền tuyến miền Nam.
* Giai đoạn 1965 đến năm 1975:
- Vừa sản xuất, vừa chiến đấu, chi viện cho tiền tuyến miền Nam.
- Khẩu hiệu: “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”
- Anh hùng lực lượng vũ trang: Lương Sơn Tuyết, Hoàng Thế Cao, Triệu
Tiến Xuân.
- Đảng bộ và nhân dân Tuyên Quang được Nhà nước tặng thưởng: Huân
chương Lao động, Huân chương kháng chiến, Bảng vàng danh dự, Bằng
khen…

2. Tuyên Quang đấu tranh bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979
a. Hành động của phía Trung Quốc
- Trình bày những hành động tấn công xâm lược của Trung Quốc đối với
nước ta?
- T5/1978, Trung Quốc dựng lên “sự kiện nạn kiều”, gây xáo trộn cho
các ngành kinh tế, các vấn đề xã hội ở tỉnh Hà Tuyên.
- Ngày 17/2/1979, Trung Quốc tấn công xâm lược vào toàn tuyến biên
giới phía Bắc Việt Nam, gây nhiều thiệt hại về người và tài sản.
 

b) Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới của nhân dân tỉnh Hà Tuyên
- Quốc hội khóa V (27/12/1975) đã có quyết định như thế nào đối với hai
tỉnh Hà Giang và Tuyên Quang?
27-12-1975 Hợp nhất hai tỉnh Hà Giang và Tuyên Quang thành tỉnh Hà
Tuyên.
Đọc thông tin ở mục 2, tư liệu 2, quan sát hình 4.6, hãy nêu những nét
chính về cuộc chiến tranh biên giới của quân và dân Hà Tuyên.

* Từ năm 1976, tình hình biên giới Hà Tuyên diễn biến phức tạp. Bộ Chỉ huy Quân sự
xây dựng 2 tuyến phòng thủ biên giới là Tuyến 1, tuyến trực tiếp chiến đấu, bảo vệ
biên giới (Na Hang, Bắc Quang, Vị Xuyên, Mèo Vạc, Quản Bạ, Hoàng Su Phì và thị
xã Hà Giang).
Tuyến 2 là căn cứ, hậu cứ, hậu phương (Chiêm Hóa, Hàm Yên, Yên Sơn, Sơn Dương
và thị xã Tuyên Quang).
+ Từ 17-2 đến ngày 20-3-1979, các lực lượng vũ trang đánh 61 trận, tiêu diệt hàng
ngàn tên giặc, làm thiệt hại 1 tiểu đoàn, phá hủy nhiều vũ khí và phương tiện chiến
tranh khác, bảo vệ vững chắc biên giới.
+ Từ sau tháng 2/1979 các huyện làm nhiệm vụ hậu phương đóng góp hàng chục triệu
ngày công, hàng trăm tấn lương thực, thực phẩm…
+ Ngày 18/3/1979, quân Trung Quốc rút khỏi các vị trí chiếm đóng trên toàn tuyến
biên giới. Nhưng tiếp tục khiêu khích vũ trang, gây tình trạng căng thẳng.
+Ngày 29/8/1985, Nhà nước phong tặng danh hiệu, huân chương cao quý cho quân,
dân tỉnh Hà Tuyên.

3. Tuyên Quang từ năm 1975 đến nay
- Sau năm 1975 nhân dân Tuyên Quang đã xây dựng và phát triển kinh tế
- xã hội như thế nào?
- Từ năm 1975 đến năm 1991 là tỉnh Hà Tuyên và từ năm 1991 đến nay tỉnh Tuyên
Quang tái lập. Nhân dân vừa chiến đấu, vừa sản xuất, xây dựng và phát triển kinh tế xã hội đạt được nhiều thành tựu.

* 1976 - 1979
- Sáp nhập thành tỉnh Hà Tuyên, nhân dân tập trung toàn lực cho cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới năm 1979.
* 1979 - 1991
- Nền kinh tế - xã hội có bước chuyển biến.
- Thực hiện “khoán sản phẩm đến nhóm và người lao động” đem lại hiệu quả cao.
- Tăng cường giữ vững an ninh chính trị, quốc phòng.
* 1991 – 2010
- Tháng 10/1991, tỉnh Tuyên Quang được tái lập.
+ Nông, lâm chuyển dịch theo cơ cấu hàng hóa
+ Công nghiệp chế biến nông – lâm sản được coi trọng.
+ Kết cấu hạ tầng được đầu tư xây dựng.
+ Văn hóa – giáo dục đạt kết quả quan trọng
+ Thực hiện cải cách nền hành chính
+ Vận động thực hiện nếp sống văn hóa.
* 2010 - 2022
- Tuyên Quang đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, chương trình xây dựng nông thôn mới
+ Sản xuất nông nghiệp quản lý theo chuỗi sản phẩm CoC.
+ Giá trị sản xuất công nghiệp tăng 16%.
+ Ứng dụng khoa học, đổi mới công nghệ…

Câu 1. Từ 1965 đến 1975 với nhiệm vụ hậu phương nhân
dân Tuyên Quang thực hiện khẩu hiệu:
A. “Tất cả vì miền Nam ruột
thịt ".

B. “Một cân hàng Chính phủ
là một cân vàng vào Nam”.

C. “Yêu Tổ quốc ta xông ra
tiền tuyến”.

D. “Thóc không thiếu một cân,
quân không thiếu một người”.

Câu 2. Cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ nhất
của Mĩ quân dân Tuyên Quang góp bao nhiêu công đào
đắp trận địa?

A. 19.290 công.

C. 19.295 công.

B. 19.291 công.

D. 19.293 công.

Câu 3. Cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ hai của Mĩ
dân quân Tuyên Quang có bao nhiêu tổ “tay cày, tay súng”, “tay
búa, tay súng” ?
A. 40
B. 70
C. 60
D. 50

Câu 4. Trong thời kì kháng chiến chống Mỹ, cứu nước nhân dân
Tuyên Quang được nhà nước phong tặng
A. A. 2 Huân chương Lao động; 5 Huân
chương kháng chiến.

C. 5 Huân chương Lao động; 3 Huân
chương kháng chiến.

B. 5 Huân chương Lao động; 5 Huân
chương kháng chiến.
D. 5 Huân chương Lao động; 2 Huân
chương kháng chiến.

Câu 5. Thực chất “sự kiện nạn kiều” ?
A. Dụ dỗ, đe dọa, lần lượt cưỡng ép người Hoa Kiều
sinh sống ở Việt Nam về Trung Quốc.
B. Khuyến khích người Hoa Kiều phát triển kinh tế.
C. Đưa người Hoa Kiều sang các nước khác sinh sống.
D. Giúp người Hoa Kiều ổn định cuộc sống, tái định cư ở
Việt Nam.

Giai đoạn

Sự kiện nổi bật
- Nhân dân Tuyên Quang vừa sản xuất, vừa chiến đấu, xây dựng hậu
1954 – 1975 phương và chi viện cho tiền tuyến miền Nam chống Mĩ, cứu nước.
- Năm 1975 sáp nhập thành tỉnh Hà Tuyên, đấu tranh bảo vệ đấu
1976 – 1979 tranh bảo vệ biên giới phía Bắc
- Nền kinh tế - xã hội có bước chuyển biến.
- Thực hiện “khoán sản phẩm đến nhóm và người lao động” đạt hiệu
1979 – 1991 quả cao.
- Tăng cường giữ vững an ninh chính trị, quốc phòng.
- Tháng 10/1991, tỉnh Tuyên Quang được tái lập.
1991 – 2010 - Kinh tế, văn hoá - giáo dục…được quan tâm đạt nhiều thành tựu.
- Tỉnh chú trọng đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, xây dựng nông
2010 – 2022 thôn mới. Nông nghiệp, công nghiệp phát triển
- Ứng dụng khoa học, công nghệ trong khai thác…