CHÀO MỪNG CÁC
EM ĐẾN VỚI TIẾT
HỌC HÔM NAY

Tiết 33:

MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN
BẢN TỰ SỰ

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

II. Luyện tập

I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự
Ví dụ 1:
Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung
Bốn bề bát ngát xa trông,

Xót người tựa cửa hôm mai
Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?
Sân lai biết mấy nắng mưa,
Có khi gốc tử đã vừa người ôm.

Buồn trông
cửa
bể chiều hôm,
Hãy
đọc
lại
đoạn
trích
Kiều
ở
lầu
Ngưng
Bích
và
Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.
Thuyền
ai đây:
thấp thoáng cánh buồm xa xa ?
thực
hiện
các
yêu
cầu
dưới
Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,
Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng.
Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,
Tin sương luống những rày trông mai chờ,
Bên trời góc bể bơ vơ,
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.

Buồn trông mặt nước mới sa

Hoa trôi man mác biết là về đâu?
Buồn trông nội có rầu rầu
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

Nhóm 1,2,3: Tìm những câu thơ miêu tả cảnh
trong đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích” ?

THẢO LUẬN
NHÓM

Nhóm 4,5,6: Tìm những câu thơ miêu tả tâm
trạng của Thuý Kiều trong đoạn trích “Kiều ở lầu
Ngưng Bích”?

I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự
NHỮNG CÂU THƠ TẢ CẢNH
(MIÊU TẢ BÊN NGOÀI)
Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung
Bốn bề bát ngát xa trông,
Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.
….Buồn trông cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?
Buồn trông mặt nước mới sa
Hoa trôi man mác biết là về đâu?
Buồn trông nội có rầu rầu
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

NHỮNG CÂU THƠ MIÊU TẢ TÂM TRẠNG
(NỘI TÂM)

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,
Tin sương luống những rày trông mai chờ,
Bên trời góc bể bơ vơ,
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.
Xót người tựa cửa hôm mai
Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?
Sân lai biết mấy nắng mưa,
Có khi gốc tử đã vừa người ôm.

I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

 Những câu thơ tả cảnh: tả cảnh thiên nhiên
trước lầu Ngưng Bích, có thể quan sát được.

 Những câu thơ miêu tả nội tâm: Miêu tả suy
nghĩ của Kiều không thể quan sát được.

I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

Miêu tả bên ngoài: Là miêu tả trực tiếp cảnh sắc
thiên nhiên và ngoại hình của con người, sự vật.

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

? Thế nào
miêu
bêntâmngoài?
Nộilà
tâm:
là suytảnghĩ,
trạng, thái
cảm sâu kín của nhân vật.

độ, tình

? Em hiểu nội tâm là gì? Thế nào
nội tâm: là tái hiện những ý nghĩ, cảm
là miêu tảMiêu
nộitảtâm?
xúc và diễn biến tâm trạng của nhân vật

I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự
Ví dụ 2:

Đọc đoạn văn sau và
nhận xét cách miêu tả
nội tâm nhân vật?

Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra.
Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít.
(Nam Cao – Lão Hạc)

 Đoạn trích “Lão Hạc” – Nam Cao miêu tả nội tâm thông qua cách miêu
tả ngoại hình (nét mặt, cử chỉ của lão Hạc)

I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự
MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG
VĂN BẢN TỰ SỰ

Khái niệm

Miêu tả nội tâm trong văn
bản tự sự là tái hiện những
ý nghĩ, cảm xúc và diễn biến
tâm trạng của nhân vật. Đó
là biện pháp quan trọng để
xây dựng nhân vật, làm cho
nhân vật sinh động

Các cách miêu tả nội
tâm

Miêu tả trực tiếp

Miêu tả gián tiếp

LUYỆN TẬP

Bài tập 1: Đoạn văn sau miêu tả trực tiếp hay gián tiếp nội tâm nhân vật?
Hãy chỉ rõ tác dụng của việc miêu tả nội tâm trong đoạn văn trên?
Tôi giật sững người. Chẳng hiểu sao tôi phải bám chặt lấy tay mẹ. Thoạt tiên là sự
ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau đó là xấu hổ. Trước mắt em tôi, tôi hoàn hảo
đến thế kia ư! Tôi nhìn như thôi miên vào dòng chữ đề tên bức tranh “anh trai tôi”
(Bức tranh của em gái tôi - Tạ Duy Anh)

 Miêu tả trực tiếp nội tâm nhân vật.
=> Tâm trạng người anh: ngạc nhiên, sững sờ, bất ngờ, xấu hổ ân hận và
cảm phục trước tài năng và tình cảm của em gái dành cho mình.

VẬN DỤNG

Đọc đoạn văn sau & trả lời câu hỏi bên dưới;
“ Mặt trời đã xế bóng ngang các sườn đồi, nhưng tôi cảm thấy dường như còn
chần chừ không muốn lặn, còn muốn nhìn tôi. ánh mặt trời tô điểm con đường tôi
đi, mặt đất rắn mùa thu trải dưới chân tôi nhuộm thành màu đỏ, màu tím. Từng
cụm bông lau khô vun vút bay lên như những tia lửa lập loè. Mặt trời rọi lửa lên
những chiếc cúc mạ bạc trên tấm áo đầy mụn vá tôi đang mặc. Và tôi cứ chạy đi,
trong lòng hoan hỉ nói với đất trời, gió mây: “ Hãy nhìn tôi đây ! Hãy nhìn xem tôi
đáng kiêu hãnh chừng nào. Tôi sẽ học hành, tôi sẽ đến trường & dẫn cả các bạn
khác đến...”
a, Tìm những câu văn miêu tả bên ngoài với miêu tả nội tâm bên trong của nhân
vật?
b, Phân tích mối quan hệ giữa m.tả bên ngoài & mtả nội tâm bên trong?

HƯỚNG DẪN
VỀ NHÀ
• Học thuộc phần ghi nhớ.
• Hoàn thiện bài tập 2 vào vở
• Sưu tầm một số đoạn văn tự sự có sử
dụng yếu tố miêu tả nội tâm.

Cảm ơn các em đã
chú ý lắng nghe!