Tiết 23 bài 27
mối ghép động
I- thế nào là mối ghép động?
Quan s¸t qua tr×nh më ghÕ xÕp, em h·y cho biÕt ghÕ gåm mÊy chi tiÕt vµ ®­îc ghÐp víi nhau thÕ nµo?
Mối ghép động là mối ghép mà các chi tiết vẫn chuyển động tương đối với nhau theo một quỹ đạo xác định
Các mối ghép động chủ yếu để ghép các chi tiết thành cơ cấu: cơ cấu tay quay-thanh lắc, khớp quay, khớp tịnh tiến, khớp cầu..
II- các loại khớp động
1- khớp tịnh tiến
a- cấu tạo:
- Hai chi tiết trượt trên bề mặt của nhau
b- Đặc điểm:
Mặt tiếp xúc là mặt trụ (pit-tông)hoặc mặt phẳng (sống trượt-rãnh trượt)
Khi các chi tiết trượt trên bề mặt nhau sẽ sinh ra ma sát, do đó người ta phải bôi trơn hoặc làm bằng vật liệu chịu mài mòn
c- ứng dụng
Sản xuất động cơ đốt trong (xe máy, ô tô.)
Ngăn kéo, băng máy tiện.
1- khớp quay
A- cấu tạo:
Trong khớp quay, mỗi chi tiết chỉ có thể quay quanh một trục cố định so với chi tiết kia
b- Đặc điểm:
- Mặt tiếp xúc là mặt trụ tròn
-Chi tiết có mặt trụ trong là ổ trục
Chi tiết có mặt trụ ngoài là trục
- Ngươì ta sử dụng bạc lót hoặc vòng bi để giảm ma sát
C- ứng dụng
- Sử dụng nhiều trong các loại máy và đồ dùng: bản lề cửa, xe đạp, xe máy, quạt điện..
B- Đặc điểm:
- Mọi điểm trên vật tịnh tiến có chuyển động giống hệt nhau(Quỹ đạo, vận tốc..)
- Khi hoạt động hai chi tiết trượt trên bề mặt của nhau nên tạo ra ma sát lớn do đó người ta sử dụng vật liệu chịu mài mòn hoặc bôi trơn bằng dầu, mỡ.
C- ứng dụng
Dùng trong việc biến chuyển động tịnh tiến thành chuyển động quay và ngược lại