CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC NÀY!
Tiết 52 - Bài 57
MỐI QUAN HỆ DINH DƯỠNG

KIỂM TRA BÀI CŨ
? Hãy nêu các mối quan hệ giữa các loài trong quần xã sinh vật? Mối quan hệ nào là quan trọng nhất?
MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Nêu được định nghĩa về chuỗi thức ăn và bậc dinh dưỡng, lưới thức ăn.
- Phân biệt được các loại chuỗi thức ăn và cho ví dụ minh họạ.
- Xác định và phân biệt được chuỗi thức ăn và lưới thức ăn.
- Giải thích được vì sao mối quan hệ “vật ăn thịt- con mồi” là mối quan hệ sinh học quan trọng và bao trùm nhất.
NỘI DUNG BÀI HỌC
I. CHUỖI THỨC ĂN VÀ BẬC DINH DƯỠNG
II. LƯỚI THỨC ĂN
I. CHUỖI THỨC ĂN VÀ BẬC DINH DƯỠNG
1. Chuỗi thức ăn:
Ví dụ: Một QXSV đồng cỏ có các loài sau: cỏ, chim sâu, đại bàng, sâu. Hãy dùng mũi tên thể hiện mối quan hệ dinh dưỡng giữa các loài sinh vật trên.
CHUỖI THỨC ĂN

Chuỗi thức ăn là một dãy nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau, mỗi loài là một mắt xích: Vừa là sinh vật tiêu thụ mắt xích phía trước vừa là sinh vật bị mắt xích phía sau tiêu thụ.
Bài tập: Có các loài sinh vật sau: Vi sinh vật phân giải; đại bàng; chim; thỏ; chấu chấu; chuột; hổ; hươu; cỏ. Hãy lập các chuỗi thức ăn từ các loài sinh vật nói trên?

Ví dụ:
SV sản xuất
SV tiêu thụ các bậc
SV phân giải
Đại bàng
SV sản xuất
SV TT bậc 1
SV phân giải

- Mỗi chuỗi thức ăn gồm 3 thành phần:
+ SV sản xuất (bao gồm các sinh vật tự dưỡng).
+ SV tiêu thụ các bậc (bao gồm các ĐV).
+ SV phân giải ( Hầu hết VSV).
SV tiêu thụ các bậc
SV TT bậc 2
SV TT bậc 3
Sv tự dưỡng

Có 2 loại chuỗi thức ăn:
+ Chuỗi thức ăn được mở đầu bằng sinh vật sản xuất.
+ Chuỗi thức ăn được mở đầu bằng mùn bã hữu cơ.
2. Bậc dinh dưỡng:
Đại bàng
Bậc dd cấp 1
Bậc dd cấp 2
Bậc dd cấp 3
Bậc dd cấp 4

Bậc dinh dưỡng là đơn vị cấu trúc nên chuỗi thức ăn trong quần xã. Mỗi bậc dinh dưỡng gồm nhiều loài cùng đứng trong 1 mức năng lượng (hay cùng sử dụng 1 dạng thức ăn)
II. LƯỚI THỨC ĂN

- Lưới thức ăn là tập hợp các chuỗi thức ăn có các mắt xích chung.
- Cấu trúc của lưới thức ăn càng phức tạp khi đi từ vĩ độ cao xuống vĩ độ thấp.

- Nghiên cứu lưới thức ăn để có sự khai thác tài nguyên sinh vật một cách hợp lý.
- Thiết lập được trạng thái cân bằng sinh học trong quần xã nói riêng và trong thiên nhiên nói chung.
- Các loài có cơ hội phân hóa và tiến hóa.
* Ý nghĩa của mối quan hệ dinh dưỡng trong quần xã:
CỦNG CỐ
Hãy cho biết:
- Trong lưới thức ăn có bao nhiêu mắt xích chung?
- Liệt kê các sinh vật thuộc bậc dinh dưỡng cấp 3?
- Nếu hổ bị tiêu diệt thì số lượng cá thể của loài nào tăng lên nhiều nhất?
Cho lưới thức ăn sau:
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Nghiên cứu bài 60 “Hệ sinh thái” và mục I, II bài 61 “Các chu trình sinh địa hóa trong hệ sinh thái” hoàn thành các yêu cầu sau:
Hệ sinh thái là gì? Cho ví dụ?
2. Kể tên các thành phần cấu trúc của hệ sinh thái?
3. Thế nào là chu trình vật chất trong hệ sinh thái? Trình bày chu trình nước?