SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG

CHƯƠNG I : SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG
BÀI 41.
MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

02/21/2023

1

Thú dữ
Ánh sáng
Thức ăn

Thợ săn
Nhiệt độ
Mưa

Trong đời sống, con thỏ chịu ảnh hưởng bởi những yếu tố nào?
Môi trường sống là gì?

Môi trường sống của sinh vật là nơi sống của sinh vật,
gồm tất cả những gì bao quanh chúng.

Quan sát hình 41.1:
Hãy cho biết có mấy loại môi trường sống chủ yếu ?

02/21/2023

3

I. MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA SINH VẬT
MÔI TRƯỜNG SỐNG
CỦA SINH VẬT

MÔI TRƯỜNG NƯỚC

MÔI TRƯỜNG SINH VẬT

MÔI TRƯỜNG
ĐẤT-KHÔNG KHÍ

MÔI TRƯỜNG TRONG
ĐẤT

I. Môi trường sống của sinh vật :
- Môi trường sống của sinh vật bao gồm tất cả những gì bao quanh
sinh vật.
- Có 4 loại môi trường sống chủ yếu :
+ Môi trường nước
+ Môi trường trong đất
+ Môi trường đất – không khí (Môi trường trên cạn)
+ Môi trường sinh vật

▼Quan sát trong tự nhiên, hãy điền tiếp nội dung phù hợp vào các ô trống trong bảng 41.1
Bảng 41.1 . Môi trường sống của sinh vật

STT

Tên sinh vật

Môi trường sống

1

Cây hoa hồng

Đất – Không khí

2

Cá Chép

Nước

3

Sán lá gan

Sinh vật

4

Giun đất
Địa y

5
6

Vi khuẩn

02/21/2023

Trong đất
Sinh vật
Nước,Không khí, Trong đất, Sinh vật
6

MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA SINH VẬT
MÔI TRƯỜNG NƯỚC

Cá ngừ

02/21/2023

Cá đuối

Cá đối

Cá chim mỏ chuột vàng

Cá nục

Cá thu

7

MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA SINH VẬT
MÔI TRƯỜNG NƯỚC

Cua

02/21/2023

Sứa

San hô

Bạch tuộc

Rùa

Cá ngựa

8

MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA SINH VẬT
MÔI TRƯỜNG NƯỚC

Rong

02/21/2023

Sen

Sú

Bèo hoa dâu

Đước

Lục bình

9

MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA SINH VẬT
MÔI TRƯỜNG SINH VẬT

Cây tầm gửi sống ký sinh trên nhiều cây khác

Cây tơ hồng đang tiến đến và ký sinh trên thân cây cà chua.10

02/21/2023

MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA SINH VẬT
MÔI TRƯỜNG SINH VẬT

ký sinh
Mối ong ký sinh
trên nhộng ong

Bọ chét

Sán lá gan

02/21/2023

Vòng đời sán lá gan

11

MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA SINH VẬT
MÔI TRƯỜNG ĐẤT - KHÔNG KHÍ

Gà

02/21/2023

Lợn

Trâu

Bò

Vịt

Mèo

12

MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA SINH VẬT
MÔI TRƯỜNG ĐẤT - KHÔNG KHÍ

Chuồn chuồn

Cò
Bướm
02/21/2023

Chim

Ong

13

MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA SINH VẬT
MÔI TRƯỜNG TRONG ĐẤT

Kiến

Giun
đất
02/21/2023

Rít

Chuột chũi

14

Thú dữ
Ánh sáng
Thức ăn

Thợ săn
Nhiệt độ
Mưa

Các yếu tố: Ánh sáng, thức ăn, mưa, thợ săn…. Có trong môi trường
và tác động lên sinh vật sống trong môi trường được gọi là các nhân
tố sinh thái. Hãy nghiên cứu thông tin SGK, trả lời 2 câu hỏi sau:
Nhân
Nhân tố
tố sinh thái là
là gì?
các yếu tố của môi trường ảnh hưởng tới sinh
vật. Bao gồm nhân tố vô sinh và nhân tố hữu sinh ( con người và sinh
Các nhân tố sinh thái có thể được chia thành những nhóm nào?
vật khác)

TRẢ LỜI CÂU HỎI
1. Trong một ngày từ sáng đến tối ánh sáng mặt trời chiếu trên mặt
đất thay đổi như thế nào?
Cường độ chiếu sáng tăng dần từ sáng đến trưa, giảm dần từ trưa
đến chiều, tối
2. Ở nước ta, độ dài ngày vào mùa hè và mùa đông có gì khác
nhau?
Mùa hè ngày dài hơn mùa đông
3. Sự thay đổi nhiệt độ trong 1 năm diễn ra như thế nào?
Thay đổi có tính chu kì (nóng dần từ mùa xuân đến mùa hè, mát
dần từ mùa hè đến mùa đông)
4. Nhận xét về tính ổn định của các nhân tố sinh thái.
Các nhân tố sinh thái thay đổi theo môi trường và theo thời gian

CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI CỦA MÔI TRƯỜNG

NHÂN TỐ SINH THÁI

Kết luận gì về nhân tố sinh thái ?
NHÂN TỐ HỮU SINH

NHÂN TỐ CON NGƯỜI
02/21/2023

NHÂN TỐ VÔ SINH

NHÂN TỐ CÁC
SINH VẬTKHÁC
17

02/21/2023

18

02/21/2023

19
Cá tôm chết  do Sông bị ô nhiễm

02/21/2023

20

Bác Hồ chăm sóc cây

02/21/2023

Rừng trồng ở Phiêng Bung (Nà Hang).
21

III. Giới hạn sinh thái :

Giới hạn dưới

Giới hạn trên
Khoảng thuận lợi
Điểm cực thuận
300C

Điểm gây chết
50C

02/21/2023

t0C
Điểm gây chết
420C

22

Giới hạn sinh thái là gì?

1. Khái niệm : Giới hạn sinh thái là giới hạn chịu đựng của
cơ thể sinh vật đối với một nhân tố sinh thái nhất định.
2. Ví dụ: giới hạn nhiệt độ của cá rô phi ở Việt Nam.
02/21/2023
(Vẽ
hình 41.2 SGK trang 120 vào vở bài học)

23

Cá chép ở Việt Nam chết ở nhiệt độ dưới 2 độ C và trên 44 độ C, phát
triển thuận lợi nhất ở 28 độ C. So sánh với cá rô phi ở Việt Nam thì loài
nào có giới hạn sinh thái về nhiệt độ rộng hơn ? Loài nào có vùng phân
bố rộng hơn ?
• Giới hạn sinh thái về nhiệt độ của cá rô phi ở Việt Nam :
420C – 50C = 370C
• Giới hạn sinh thái về nhiệt độ của cá chép ở Việt Nam :
440C – 20C = 420C
• Cá chép có giới hạn sinh thái rộng hơn cá rô phi. Do đó, cá chép có vùng
phân bố rộng hơn cá rô phi.

Chuẩn bị bài mới: Bài 42. ẢNH HƯỞNG CỦA
ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT và
kẻ bảng 42.1 SGK trang 123 vào vở bài

02/21/2023

25