BỘ SÁCH GIÁO KHOA
SỬ DỤNG THỐNG NHẤT TOÀN QUỐC
LỚP 2

TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI
Tác giả:

 GS.TS Vũ Văn Hùng (Tổng Chủ biên)
 PGS.TS Nguyễn Thị Thấn (Chủ biên)
 ThS Đào Thị Hồng
 ThS Phương Hà Lan
 TS Phạm Việt Quỳnh
 PGS.TS Hoàng Quý Tỉnh

QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN
1 SGK ĐƯỢC BIÊN SOẠN ĐÁP ỨNG CÁC YÊU CẦU:
- Tuân thủ định hướng đổi mới giáo dục phổ thông.
- Bám sát các tiêu chuẩn SGK mới theo TT số 33/2017.

2 TƯ TƯỞNG CHỦ ĐẠO THỂ HIỆN THÔNG QUA THÔNG ĐIỆP:
KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

3 SÁCH: CHUẨN MỰC, KHOA HỌC, HIỆN ĐẠI

QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN
4 KIẾN THỨC ĐƯA VÀO SÁCH ĐẢM BẢO:
- Phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí và trải nghiệm của học sinh.
- Phản ánh những vấn đề của cuộc sống.
- Vận dụng, giải quyết những vấn đề của cuộc sống.

QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN
5

NỘI DUNG GIÁO DỤC ĐƯỢC LỰA CHỌN THEO HƯỚNG
TINH GIẢN, HỢP LÍ:

- Tăng cường KẾT NỐI giữa các lớp, các cấp học trong một
môn học, hoạt động giáo dục.
- Tăng cường TÍCH HỢP giữa các môn học và hoạt động giáo
dục trong cùng một lớp, một cấp học.
- Chú trọng đến giáo dục STEM.

QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN
6 HỖ TRỢ GV ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HIỆU QUẢ:
- Các bài học trong mỗi cuốn sách và hoạt động giáo dục đều
được thiết kế gồm HỆ THỐNG CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC.
- Thông qua các hoạt động đa dạng, có tác dụng kích thích tính
tích cực và chủ động của người học, sách giúp học sinh HÌNH
THÀNH, PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC.

Ý TƯỞNG BIÊN SOẠN SGK TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI 2
Thông qua các hoạt động học tập gắn liền với các vấn đề thực tế xung quanh,
phù hợp chương trình môn học, HS được rèn luyện các kỹ năng quan sát,
nhận xét, so sánh các sự vật, hiện tượng của môi trường xung quanh.
Điều này giúp các em biết áp dụng kiến thức vào tình huống thực tế ở gia
đình, trường, lớp và cộng đồng; biết ứng xử phù hợp (ở mức độ đơn giản)
trong các tình huống liên quan đến vấn đề an toàn, sức khỏe của bản thân,
người khác và môi trường xung quanh. Qua đó, giúp hình thành và phát triển
các năng lực, bồi dưỡng phẩm chất.

Ý TƯỞNG BIÊN SOẠN SGK TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI 2

Bồi dưỡng phẩm chất:
Yêu nước; nhân ái;
chăm chỉ; trách nhiệm;
trung thực

Phát triển năng lực
chung: tự chủ và tự
học; giao tiếp và hợp
tác; giải quyết vấn đề
và sáng tạo

Hình thành và phát
triển NL đặc thù:
nhận thức khoa học,
tìm hiểu môi trường
tự nhiên và xã hội,
vận dụng kiến thức
và kĩ năng đã học

MỤC LỤC
GV và HS dễ dàng tra cứu

Nội dung cuốn sách
được chia thành 6 chủ
đề đảm bảo theo trật tự
như trong Chương trình
với 31 bài học:

Có hướng dẫn sử dụng sách
Cuốn sách dành riêng trang 2
để thiết kế: Hướng dẫn sử dụng
sách, tạo thuận lợi cho GV và
HS khi tiếp cận với cuốn sách,
tăng cường khả năng tự học
cho HS.

Hoạt động vận dụng

Các hoạt động học tập
được chỉ dẫn bằng các
logo sinh động, hấp dẫn
Được thiết kế thống nhất
gồm hệ thống các hoạt
động học tập chỉ dẫn bởi
các kí hiệu sinh động,
hấp dẫn. HS được xem là
chủ thể của các hoạt
động học tập.

Hoạt động khởi động

Hoạt
động
khám
phá

Mặt Trời

Hoạt động thực hành

Ý TƯỞNG BIÊN SOẠN SGK TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI 2
CẤU TRÚC
BÀI HỌC
THỐNG NHẤT

Cấu trúc bài học: bao gồm hệ thống các hoạt động
học tập được chỉ dẫn bởi các kí hiệu biểu trưng cho
các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học.
Thông qua các Hoạt động học:

HỖ TRỢ
DẠY HỌC
HIỆU QUẢ

+ Hoạt động mở đầu
+ Hoạt động khám phá
+ Hoạt động thực hành
+ Hoạt động vận dụng

HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU (KHỞI ĐỘNG)

• Kích hoạt kiến thức sẵn có
• Phản ánh vấn đề của bài học
• Liên hệ với cuộc sống HS
• Câu hỏi, vấn đề
• Tạo tâm thế HS vào bài học

HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ

• Xây dựng kiến thức mới
• Môn Tự nhiên và Xã hội coi trọng việc
trải nghiệm và khám phá của HS
• Khuyến khích GV tổ chức các hoạt động
quan sát, điều tra,…

Bài 28. Các mùa trong năm

HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

Từ những kiến thức đã khám phá
được, HS thực hiện các HĐHT như
chơi trò chơi, nói, kể, vẽ,… để củng
cố, khắc sâu các kiến thức đã học

Bài 9. Giữ vệ sinh trường học

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
HS được vận dụng kiến thức vào các
tình huống tương tự hoặc các tình
huống mới, vận dụng kiến thức vào thực
tiễn hoặc kết nối với các nội dung học
tập tiếp theo thông qua các hoạt động
đóng vai, thảo luận để xử lí tình huống,
liên hệ với thực tế,…

Bài 9: Giữ vệ sinh trường học

HÌNH CHỐT CUỐI MỖI BÀI HỌC
Cuối mỗi bài học là những kiến
thức cốt lõi HS học được và một
hình ảnh để định hướng phát triển
phẩm chất và năng lực của HS.
Qua đó, HS sẽ liên hệ với bản thân
để có thể tự điều chỉnh thái độ và
hành vi của mình cho phù hợp.
Bài 30: Luyện tập ứng phó với thiên tai

BÀI ÔN TẬP CUỐI CHỦ ĐỀ
• Nội dung trong khung là những gợi ý
cụ thể cho việc tự đánh giá kết quả
học tập của HS phù hợp với định
hướng đổi mới đánh giá của CTGDPT.
• GV cũng có thể căn cứ vào đó để
đánh giá HS.
•

Hình ảnh bên cạnh khung chữ là
những gợi ý cho HS tự lực, sáng tạo
để tạo ra sản phẩm học tập thể hiện
kết quả học tập của mình sau khi học
xong một chủ đề.

Bài 27: Ôn tập chủ đề Con người và Sức khỏe

NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA SGK TNXH 2
1. Xây dựng tuyến nhân vật xuyên suốt
2. Chốt năng lực và phẩm chất sau mỗi
bài học, chủ đề
3. HS được làm sản phẩm học tập
4. HS được tham gia dự án học tập
5. Tính mở của SGK
6. Tích hợp các lĩnh vực giáo dục

1. XÂY DỰNG TUYẾN NHÂN VẬT XUYÊN SUỐT
Tiếp tục mạch nội dung từ lớp 1, câu chuyện xuyên suốt nội dung
các bài học trong sách TNXH 2 là những câu chuyện của Minh và
Hoa - hai nhân vật chính của cuốn sách.
Các hoạt động và hình ảnh trong sách diễn ra
tại gia đình, trường lớp và cộng đồng xung
quanh hai nhân vật chính, phù hợp với
đặc điểm và tâm sinh lí của HS lớp 2.

2. CHỐT NĂNG LỰC VÀ PHẨM CHẤT SAU MỖI BÀI HỌC, CHỦ ĐỀ
Cuối mỗi bài học là những kiến
thức cốt lõi HS học được và
một hình ảnh để định hướng
phát triển phẩm chất và năng
lực của HS. Qua đó, HS sẽ liên
hệ với bản thân để có thể tự
điều chỉnh thái độ và hành vi
của mình cho phù hợp.
Bài 30: Luyện tập ứng phó với thiên tai

3. HS ĐƯỢC LÀM SẢN PHẨM HỌC TẬP
Trong bài ôn tập chủ đề đều có hoạt
động tự đánh giá:
• Hình ảnh là những gợi ý cho HS tự
lực, sáng tạo để tạo ra sản phẩm học
tập thể hiện KQHT sau khi học xong
một chủ đề.
• Khung chữ là những gợi ý cụ thể cho
việc tự đánh giá KQHT của HS. GV
cũng có thể căn cứ vào đó để đánh giá
HS.

Bài 27: Ôn tập chủ đề Con người và Sức khỏe

3. HS ĐƯỢC LÀM SẢN PHẨM HỌC TẬP

Bài 5: Ôn tập chủ đề Gia đình

3. HS ĐƯỢC LÀM SẢN PHẨM HỌC TẬP

Bài 15: Ôn tập chủ đề Cộng đồng địa phương

4. DỰ ÁN HỌC TẬP
Trong sách có các dự án học tập: Từ lớp 1, HS đã được làm quen
với dự án. Đến lớp 2, HS tiếp tục được tham gia các dự án học tập:
Làm xanh trường lớp ở chủ đề Trường học.
Đây là hoạt động giúp HS được trải nghiệm thực tế, bước đầu làm
quen với các kĩ năng nghiên cứu khoa học.

4. DỰ ÁN HỌC TẬP

Dự án “Làm xanh trường lớp”
Chủ đề Trường học;
Bài 9. Giữ vệ sinh trường học

5. TÍNH MỞ CỦA SGK
• Trong sách có nhiều tình huống để HS xử lí. Điều này giúp cho các em HS
hình thành và phát triển các năng lực khác nhau thể hiện ở cách xử lí tình huống
của mình.
• Yêu cầu HS đưa ra nhận xét /ý kiến cá nhân.
VD: Bài 27 – Em nói gì để khuyên người thân bỏ thuốc lá; Bài 30 – Nhận xét
cách ứng xử của các bạn,…
• GV tổ chức hoạt động phù hợp với đối tượng, địa phương
VD: Bài 18 – Hãy tìm hiểu những việc làm của người dân địa phương em làm
cho môi trường sống của TV, ĐV bị thay đổi; Bài 28 – Nơi em đang sống có các
mùa nào?
Từ đó thực hiện kết nối tri thức với cuộc sống.

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC
Giáo dục giới tính

Bài 1: Các thế hệ trong gia đình

Bài 4: Giữ sạch nhà ở

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC
Giáo dục đa vùng miền: trang 33, 115,…

Bài 8: An toàn khi ở trường

Bài 30: Luyện tập ứng phó
với thiên tai

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC
Giáo dục trải nghiệm: trang 46, 47, 72, 73,…

Bài 12: Thực hành mua bán hàng hóa

Bài 19: Thực vật và động vật quanh em

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC
Giáo dục môi trường, giáo dục phòng chống thiên tai, giáo dục ứng phó
với biến đổi khí hậu: trang 66 – 71, 108 – 115,...

Bài 18: Cần làm gì để bảo vệ môi trường
sống của thực vật và động vật?

Bài 30: Luyện tập ứng phó với thiên tai

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC
Giáo dục lòng nhân ái: trang 12, 13, 113,…

Bài 2: Nghề nghiệp của những người lớn
trong gia đình

Bài 29: Một số thiên tai thường gặp

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC
Giáo dục vệ sinh phòng bệnh: trang 93, 113,…

Bài 24: Chăm sóc bảo vệ
cơ quan hô hấp

Bài 27: Ôn tập chủ đề
Con người và Sức khỏe

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC
Giáo dục an toàn giao thông: trang 51, 55,…

Bài 13: Hoạt động giao thông

Bài 14: Cùng tham gia giao thông

Không chỉ hướng tới hình thành các năng lực môn học
mà cả các năng lực và phẩm chất chung

CẤU TRÚC MỘT BÀI HỌC
MỞ ĐẦU (KHỞI ĐỘNG)
KHÁM PHÁ
THỰC HÀNH

VẬN DỤNG

KHỞI ĐỘNG
Khởi động

• Giai đoạn khởi đầu của
bài học, có vai trò tạo
tâm thế cho HS vào bài
học mới.
• Kích thích HS động não
về vấn đề của bài học
• Kết nối các kiến thức, kinh
nghiệm đã có của HS.

Các hoạt động học tập

• HS hát bài hát;
• Chơi trò chơi;
• HS động não trước
một vấn đề liên
quan với bài học,…

Ví dụ

HS chơi trò chơi
để khởi động vào
bài học (bài 29)

KHÁM PHÁ

Khám phá

Là giai đoạn HS
được trải nghiệm,
tương tác để phát
hiện ra kiến thức
của bài học.

Các hoạt động học tập

• Quan sát, thảo luận, hỏi đáp,…
• Ưu tiên để HS được khám phá
kiến thức bằng trải nghiệm với
nhiều giác quan từ nguồn tư
liệu thực tế như: các sự vật,
hiện tượng xung quanh rồi sau
đó mới đến tranh ảnh, video,
…

Ví dụ

Quan sát ngoài
thiên nhiên (Bài 19)

THỰC HÀNH

Thực hành:
Là giai đoạn giúp
HS củng cố và
đào sâu hoặc mở
rộng kiến thức đã
được khám phá.

Các hoạt động học tập

•
•
•
•

Trò chơi học tập
Thực hành
Nói, kể, vẽ,
Xử lí tình huống…

Ví dụ
Bài 12: Thực hành
mua bán hàng
hóa.

VẬN DỤNG

Vận dụng

Là GĐ HS được áp
dụng các kiến thức,
kĩ năng đã khám phá
và thực hành luyện
tập vào: các tình
huống tương tự; các
tình huống mới; vận
dụng vào cuộc sống.

Các hoạt động học tập

• Thực hành giải quyết
một bài tập thực tiễn.
• Xử lí một tình huống
• Tham gia vào các dự
án học tập,…

Ví dụ

Dự án học tập