Sở GD-ĐT Bắc Ninh
Trường THPT Hàn Thuyên
Người thực hiện : Nguyễn Đức Thắng


.
Hợp kim:
Là chất rắn thu được khi nung nóng chảy hỗn hợp các kim loại khác nhau hoặc hỗn kim loại với phi kim
Tính chất hoá học:
Nói chung có tính chất của các chất trong hỗn hợp ban đầu.
Tính chất cơ-lý:
-Dẫn điện, dẫn nhiệt kém các kim loại trong hỗn hợp ban đầu (Do mật độ e tự do giảm)
-Thường cứng và giòn hơn các chất trong hỗn hợp ban đầu(Do có sự thay đổi loại tinh thể trong hợp kim)
-Nhiệt độ nóng chảy thường thấp hơn nhiệt độ nóng chảy của các kim loại trong hỗn hợp ban đầu (mật độ e tự do giảm làm yếu liên kết kim loại trong hợp kim)
1. Hợp kim là gì? Cho biết tính chất của hợp kim
Một số tính chất vật lý quan trọng của nhôm
Nhôm là kim loại màu trắng bạc, khá mềm, d? kéo sợi, dễ dát mỏng, tnc: 6600c, t0s:20600c, nhẹ (d=2,7 g/cm3) bằng 1/3 sắt, dẫn điện, nhiệt tốt, gấp 3 lần sắt, bằng 2/3 đồng.
2.Cho biết một số tính chất vật lý quan trọng của nhôm?




Nhôm có nhiều ưu điểm, tuy nhiên nhôm quá mềm và kém dai. Hơn nữa trên 3000 c độ bền của nhôm giảm đi nhanh chóng vì vậy nhôm thường được dùng dưới dạng hợp kim
Hợp kim quan trọng của nhôm gồm
Đuyra
Silumin
Almelec
Electron
H?p kim nhụm: l� h?p kim c?a kim lo?i nhụm v?i cỏc nguyờn t? khỏc nhu Si, Cu, Zn, Mn..
Tớnh ch?t hoỏ h?c : Núi chung cú tớnh ch?t c?a cỏc ch?t trong h?n h?p ban d?u


Phiếu số 1 : Hóy ghộp m?t s? 1,2,3,4 ch? tờn h?p kim c? th? ? c?t I v?i m?t s? ch? cỏi A, B, C, D, E ch? th�nh ph?n c? th? ? c?t II cho phự h?p.
1-.. 2-... 3-... 4.-..
Đáp án đúng:
1- C 2-D 3-A 4-B
Phiếu số 2: Hóy ghộp m?t s? I,II,III,IV, V ch? tớnh ch?t c? th? t?ng lo?i h?p kim c?a nhụm ? c?t 1 v?i m?t s? ch? cỏi A, B, C, D, E ? c?t 2 ch? tờn cỏc h?p kim c? th? cho phự h?p.
Đáp án đúng:

I-C II-B III-A IV.-D
Các sản phẩm sau đây được tạo ra từ hợp kim nào của nhôm
1
2
3
4
Đáp án đúng:
Tàu vũ trụ
Máy bay
Dây dẫn điện cao thế
Chi tiết máy
Duyra
94%Al, 4%Cu, còn lại là Mg, Mn, Si.

Bền hơn Al bốn lần, nhẹ gần bằng Al (2,75g/cm3), cứng gần như thép, nhẹ hơn thép 1/3 lần, dễ đúc, chịu được nhiệt độ cao, áp suất lớn

Ngành kĩ thuật hàng không,chế tạo ô tô, toa xe lửa…

Silumin
Al, (10-14%) Si

Nhẹ, bền và rất ăn khuôn (Thể tích tăng khi nhiệt độ giảm), chịu được ăn mòn trong hầu hết môi trường tự nhiên

Đúc bộ phận, chi tiết máy móc trong máy bay, ô tô….

Almelec

(98,5%)Al, còn lại là Mg, Si, Fe
Điện trở nhỏ, dai, bền hơn nhôm
Dây cáp dẫn điện cao thế thay cho Cu

Electron
(10,5%)Al, (83,3%)Mg, còn lại là Zn, Mn….

Nhẹ bằng 0,65 lần Al ( D =1,75 g/cm3), bền hơn thép, chịu được sự va chạm và sự thay đổi nhiệt độ trong giới hạn lớn và đột ngột

Chế tạo tàu vũ trụ, vệ tinh nhân tạo

-Anfred Vinmơ (Đức)
Năm 1911, một hãng sản xuất mẻ hợp kim đầu tiên gọi là đuraminium (Đuren-tên thành phố đầu tiên sx trên qui mô CN)
-Máy bay làm bằng Đura đầu tiên vào năm 1919
Một mãy bay vận tải cỡ lớn dùng tới 50 tấn đura
-Nhôm cứng hay kim loại có cánh
-Vỏ vệ tinh nhân tạo đầu tiên l�m b?ng h?p kim electron bay xung quanh trấi đất của Liên Xô
-Làm việc tốt trong khoảng nhiệt độ rộng (không độ tuyệt đối đến 2000c) nên làm vật liệu kết cấu các thùng chứa H2 lỏng và O2 lỏng trên các tên lửa "Sao thổ" của Mỹ
Hợp kim Al-Li:
-Cứng hơn nhôm, bền hơn nhôm, chống gỉ tốt hơn nhôm, nhẹ hơn nhôm
-Việc sử dụng hợp kim còn hạn chế vì giá thành Li quá cao nên hợp kim quá đắt
Macnhali: 10-30% Mg, 30-70% Al
-Cứng và bền hơn nhôm, dễ chế hoá và dễ bào nhẵn







Hợp kim nào sau đây không phải của nhôm
A. Silumin
B. Đuyra
C. Electron
D. Inox
§¸p ¸n ®óng: D
Sử lí 9g hợp kim Al bằng dung dịch NaOH nóng, dư. Người ta được 10,08 lit H2(đktc).(Biết những thành phần khác không tác dụng với xút). Thành phần % của nhôm trong hợp kim là. Hãy chọn đáp án đúng:

A. 90%
B. 89%
C. 91%
D. 92%
§¸p ¸n ®óng: A
Hoà tan 0,39 g hợp kim Mg và Al trong 50 g dung dịch HCl 5% thấy thoát ra 448 ml khí (đktc). Thành phần % về khối lượng các kim loại trong hợp kim là:

A. 30,77% Mg; 69,23%Al B. 31,77%Mg; 68,23%Al

C. 20,77% Mg; 79,23%Al D. 21,77%Mg; 78,23%Al
Hóy ch?n dỏp ỏn dỳng
Đáp án đúng: A
BTVN: 1,2 (SGK) trang 131
Bài tập
Đuyra là một hợp kim gồm 94%Al, 4% Cu và 2% các nguyên tố khác như Mg, Mn, Si...về khối lượng. Một máy bay vận tải cỡ lơn có thể dùng tới 50 tấn hợp kim này.
Tính khối lượng Al, Cu dùng để sản xuất 50 tấn hợp kim đó