PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TIỂU CẦN
TRƯỜNG THCS LONG THỚI
Giáo viên bộ môn:
* Bành Huy Phong
Năm Học: 2021-2022
Chào Các Em Học Sinh đến với tiết học trực tuyến
Thứ Năm, ngày 16/11/2021
2
CHƯƠNG 4
NGÀNH THÂN MỀM
BÀI 19: MỘT SỐ THÂN MỀM KHÁC
Mục tiêu:
Nhận biết được các đặc điểm cấu tạo, lối sống của một số đại diện thân mềm thường gặp ở thiên nhiên nước ta như: Ốc sên, mực, bạch tuộc, sò, ốc vặn, nhất là những thân mềm di chuyển tích cực.
Hiểu thêm một số tập tính trong sinh sản, săn mồi và tự vệ của thân mềm, đặc biệt đối với mực, ốc sên.
Nội dung:
Một số đại diện của ngành thân mềm.
Một số tập tính ở thân mềm
I. MỘT SỐ ĐẠI DIỆN
Ngành thân mềm có số loài rất lớn( 70.000 loài) đa dạng và rất phong phú ở vùng nhiệt đới.
Môi trường sống đa dạng: Sông suối, ao, hồ, nước lợ, ở biển. một số sống trên cạn
Ốc Sên sống trên cạn
Vỏ Ốc
Đỉnh Vỏ
tua đầu
tua miệng
Thân
chân
Mực sống ở biển
Vây bơi
Tua ngắn
Giác bám
Mắt
Thân
Tua dài
Đặc điểm: Sống ở biển, có tua dài, tua ngắn, di chuyển nhanh, có giá trị thực phẩm
Bạch tuộc
Giác bám
Đặc điểm: Sống ở biển, mai lưng tiêu giảm, có 8 tua. Săn mồi tích cực, có giá trị thực phẩm
Những vành đai xanh bao quanh loài bạch tuộc này có kích thước một vài cm, sẽ phát sáng khi bạch tuộc sợ hãi hoặc cảm thấy chúng bị đe dọa. Nếu lúc này chẳng may bạn có bị chúng cắn thì bạn cũng không hề cảm thấy đau. Bạn nghĩ rằng mình vẫn ổn và rồi sau đó cơ thể bạn sẽ trở nên tê liệt và cái chết sẽ đến rất gần bạn. Những con bạch tuộc vành đai xanh, sinh sống ở vùng thuỷ triều và vùng nước nông nhiệt đới, sở hữu một chất độc gây tổn thương đến hệ thần kinh và chúng thực sự nguy hiểm hơn bất cứ sinh vật nào trên trái đất.
Sò
Đặc điểm: Sống ở ven biển, có 2 mảnh vỏ, có giá trị xuất khẩu
Sò lông
Con vẹm
Con ngán
Con ngao (nghêu )
Hến
Hàu
Trai vằn
Ốc sên
Sên biển
Sên bơi
Ốc vặn
Đặc điểm: Sống ở nước ngọt, có 1 vỏ xoắn ốc, có giá trị thực phẩm
Ốc len
Ốc gạo
Ốc gai
Ốc hương
Ốc nón
ốc anh vũ


Tên đv
Nơi sống
Lối sống
Cấu tạo
Trên cây, đất
Bò chậm
Vỏ xoắn ở ngoài
Ở Biển
Bơi nhanh
Vỏ Tiêu giảm

Ở Biển
Bơi nhanh
Vỏ Tiêu giảm
Nước ngọt
Bò chậm
Vỏ xoắn ở ngoài
Nước ngọt
Vùi lấp
2 mảnh vỏ bọc
Nước ngọt
Bò chậm
Vỏ xoắn ở ngoài
- Thân mềm có Số loài rất lớn (khoảng 70 nghìn loài), như: trai, hến, mực, bạch tuột, các loại ốc…
- Sống ở các môi trường khác nhau: Ở cạn, nước ngọt, nước mặn.
- Có lối sống khác nhau: Vùi lấp, bò chậm chạp và di chuyển tốc độ cao ( bơi).
I. MỘT SỐ ĐẠI DIỆN
II. MỘT SỐ TẬP TÍNH Ở THÂN MỀM
II. MỘT SỐ TẬP TÍNH Ở THÂN MỀM
1. Tâp tính đào hang đẻ trứng ở ốc sên
Ốc sên tự vệ bằng cách nào?
Ý nghĩa sinh học của tập tính đào lỗ đẻ trứng ở ốc sên?
Ốc sên bò chậm chạp, không chạy trốn được sự tấn công của kẻ thù, nên ốc Sên tự vệ bằng cách co rụt cơ thể vào trong vỏ.
Ốc Sên đào lỗ đẻ trứng có ý nghĩa
là bảo vệ trứng khỏi kẻ thù.
Cách bắt mồi của mực như thế nào?
Bắt mồi bằng cách rình mồi
Hỏa mù của mực có tác dụng gì?
Tự vệ khi có kẻ thù
Vì sao người ta dùng ánh sáng để câu mực?
Mực rất thích ánh sáng
2. Tập tính ở mực
Nhờ đâu thân mềm có giác quan phát triển và có nhiều tập tính thích nghi với lối sống ?
Nhờ hệ thần kinh phát triển nên ốc sên, mực và các thân mềm khác có giác quan phát triển và có nhiều tập tính thích nghi với lối sống, đảm bảo sự tồn tại của loài.
VD: tập tính đào lỗ để trứng của ốc sên, mực có tập tính rình mồi, phun hỏa mù khi gặp nguy hiểm, tập tính chăm sóc trứng...
II. MỘT SỐ TẬP TÍNH Ở THÂN MỀM
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 1. Thân mềm có tập tính phong phú là do:
A. Có mắt dễ dàng nhìn thấy
B. Có cơ quan di chuyển
C. Được bảo vệ bằng vỏ đá vôi
D. Hệ thần kinh phát triển
Câu 2. Thân mềm nào có vỏ cứng bọc ngoài:
A. Mực, ốc gai, trai
B. Hến, sò huyết, ốc sên
C. Bạch tuộc, ốc vặn, ốc ruộng
D. Ốc hương, trai sông, mực
Câu 3. Thân mềm nào sống ở nước mặn:
A. Trai sông, sên biển, mực
B. Ốc gai, sò huyết, ốc ruộng
C. Ốc hương, bạch tuộc, mực
D. Ốc hương, trai sông, ốc bươu
Câu 4: loài thân mềm nào có tập tính đào hốc sâu chui xuống đẻ trứng:
Mực, trai sông
sò huyết, bạch tuộc
ốc Anh vũ, ốc sên
ốc sên
DẶN DÒ
 Ghi bài lại đầy đủ ( nếu ghi không kịp)
 Học bài, Trả lời các câu hỏi 1,2 SGK trang 67
 Đọc phần “ Em có biết” trang 67
Đọc và tìm hiểu nội dung bài 21:
ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA NGÀNH THÂN MỀM
( Bài 20: Các em học sinh không thực hiện)

Chúc các em học tập tốt
Hẹn gặp lại các em