BÀI 7. MỘT SỐ LOẠI PHÂN BÓN THƯỜNG DÙNG
TRONG TRỒNG TRỌT
GV: Chu Thị Thanh Nhàn

KHỞI ĐỘNG
Quan sát Hình 7.1 và cho biết phân bón ảnh hưởng như thế nào
đến độ phì nhiều của đất trồng, năng suất và chất lượng ngô.

BÀI 7. MỘT SỐ LOẠI PHÂN
BÓN THƯỜNG DÙNG
TRONG TRỒNG TRỌT

Khái niệm của phân bón

NỘI DUNG
BÀI HỌC

Vai trò của phân bón trong trồng trọt

Đặc điểm và biện pháp sử dụng một
số loại phân bón
Bảo quản phân bón

1. Khái niệm phân bón
- Khái niệm: Phân bón là sản phẩm có
chức năng cung cấp dinh dưỡng hoặc có
tác dụng cải tạo đất để tăng năng xuất,
chất lượng cho cây trồng.
- Các loại phân bón thường dùng: Phân
hóa học, phân hữu cơ, phân vi sinh vật…

2. Vai trò của phân bón trong trồng trọt
- Phân bón cung cấp chất dinh dưỡng cần thiết
cho sự sinh trưởng, phát triển của cây trồng.
- Cải thiện tính chất của đất trống; làm tăng độ
phi nhiêu, tơi xốp, tăng khả năng giữ nước,
thoát nước;
- Khả năng giữ chất dinh dưỡng của đất.
- Cải thiện hệ vi sinh vật cỏ lợi, ngăn ngừa các
vi sinh vật có hại trong đất, bảo vệ đất trồng.

Vì sao phải bón phân cho cây trồng?

Vì hầu hết các loại đất trồng đều không đủ dinh
dưỡng cung cấp cho cây sinh trưởng và tạo sản
phẩm; sau mỗi vụ sản xuất, cây trồng đã lấy đi từ
đất khá nhiều chất dinh dưỡng cần thiết, bón
phân để cải tạo và bảo vệ đất trồng,…

3. Đặc điểm và biện pháp sử dụng một số loại phân bón
HOẠT ĐỘNG
NHÓM

+ Nhóm 1 và 4: Hoàn thành
phiếu học tập số 1
+ Nhóm 2 và 5: Hoàn thành
phiếu học tập số 2
+ Nhóm 3 và 6: Hoàn thành
phiếu học tập số 3

3.1. Phân bón hóa học

- Khái niệm: Phân hóa học là loại
phân bón được sản xuất theo quy
trình công nghiệp, gồm có phân đơn
lượng (urê, kali..) và phân đa lương
(hổn hợp NP; NPK; NPKS….)

- Đặc điểm:
+ Tỉ lệ hàm lượng của các nguyên tố dinh dưỡng khác nhau
tùy từng loại phân.
+ Có hàm lượng dinh dưỡng cao hơn các loại phân bón khác.
+ Dễ hòa tan (trừ phân lân).
+ Bón phân N, K liên tục nhiều năm làm đất thoái hóa.

- Biện pháp sử dụng:
+ Phân dễ tan ( phân N,K) dùng để bón thúc là
chính, hoặc bón lót với lượng nhỏ.
+ Phân khó tan( Phân lân) dùng để bón lót.
+ Phân tổng hợp: NPK có thể dùng để bón lót
hoặc bón thúc.
+ Khi bón cần tính toán lượng phân bón hợp lý
dựa trên nhu cầu dinh dưỡng của cây và tỉ lệ
hàm lượng các nguyên tố dinh dưỡng.
+ Bón phân N, K liên tục nhiều năm cần bón vôi
để cải tạo đất.

3.2. Phân bón hữu cơ

- Khái niệm: là tất cả các chất hữu
cơ vùi vào đất để duy trì và nâng
cao độ phì nhiêu của đất, đảm bảo
cây trồng có năng suất cao, chất
lượng tốt.

- Đặc điểm:
+ Phân chứa nhiều nguyên tố dinh
dưỡng, giàu mùn.
+ Thành phần và tỉ lệ chất dinh dưỡng
của phân không ổn định.
+ Có cải tạo đất nhưng hiệu quả chậm.
+ Bón nhiều năm không làm hại đất.

- Biện pháp sử dụng: Phân hữu cơ dùng để bón lót
là chính (cần ủ cho hoai mục).

3.3. Phân bón vi sinh vật

- Khái niệm: Phân bón vi sinh vật là
loại phân bón có chứa vi sinh vật
sống như phân vi sinh vật cố định
đạm, chuyển hóa lân, phân giải
chất hữu cơ….

- Đặc điểm:
+ Chứa nhiều vi sinh vật sống, chứa đa dạng các nguyên tố dinh dưỡng: P 2O5, Ca,
Mg, S…
+ Thời gian sử dụng ngắn do khả năng sống và thời gian tồn tại của vi sinh vật (sử
dụng) phụ thuộc vào điều kiện ngoại cảnh tác động
+ Có tác dụng cải tạo đất, ngăn ngừa sâu bệnh hại trong đất.

- Biện pháp sử dụng:
Chủ yếu là bón lót; rải
xung

quanh

gốc

cây

hoặc trộn vào đất trước
khi trồng.

4. Bảo quản phân bón
- Phân hóa học:
+ Để nơi cao ráo, thoáng mát không đặt
trực tiếp trên nền đất hoặc nền xi măng.
+ Cần bảo quản kín, hạn chế tối đa phân
tiếp xúc với không khí.
+ Không bảo quản trong các dụng cụ
bằng kim loại, không để gần lửa và
tránh ánh nắng trực tiếp.

- Phân hữu cơ: Cần che phủ kín.
- Phân vi sinh vật: Cần bảo
quản ở nhiệt độ dưới 30 và
không nên bảo quản quá 6
Tháng kể từ ngày sản xuất.

THỰC HÀNH NHẬN BIẾT MỘT SỐ
LOẠI PHÂN BÓN THÔNG THƯỜNG
1. Chuẩn bị
- Mẫu phân bón: phân đạm, phân lân, phân kali, phân tổng hợp NPK, phân
hữu cơ đã qua ủ hoặc phân hữu cơ đang bán phổ biến trên thị trường.
Các mẫu phân được cho vào các lọ đánh thứ tự từ 1 đến 5.
- Dụng cụ và vật liệu: ống nghiệm thuỷ tinh, đĩa thuỷ tinh, đèn cồn, thìa nhỏ,
diêm hoặc bật lửa, nước cất hoặc nước tinh khiết đóng chai.

2. Quy trình thực hiện
2.1. Phân biệt phân hữu cơ và các loại phân còn lại
Bước 1: Lấy mỗi mẫu phân một thìa nhỏ cho vào đĩa
thuỷ tinh
Bước 2: Quan sát, phân biệt phân hữu cơ thông qua
màu sắc và các đặc trưng bên ngoài khác (kích cỡ,
hình dạng hạt phân, độ tơi xốp).

2.2. Phân biệt phân bón theo mức độ hoà tan và dùng nhiệt
Bước 1: Cho 5 ml nước vào 5 ống nghiệm (đánh số thứ tự từ 1 đến 5)
Bước 2: Lấy mỗi loại phân bón một lượng khoangq ½ thìa cà phê cho
vào 5 ống nghiệm có số thứ tự tương ứng.
Bước 3: Lắc kĩ trong vòng 2 phút, để lắng và quan sát mức độ hoà tan.
Bước 4: Đốt 2 ống nghiệm chứa phân đạm và phân kali (đã xác định
được ở bước 3) trên ngọn lửa đền cồn.
Bước 5: Đốt 2 ống nghiệm chứ phân lân và phân tổng hơpk NPK (đã
xác định ở bước 3) trên ngọn lửa đèn cồn

3. Đánh giá kết quả

Tiêu chí

Kết quá đánh giá
Tốt

Đạt

Không đạt

Thực hiện quy trình

 

 

 

Kết quả thực hành

 

 

 

LUYỆN TẬP
Các em hãy trả lời các
câu hỏi trắc nghiệm sau

ĐƯỜNG LÊN ĐỈNH
OLYMPIA

Với mỗi câu hỏi, trong vòng 10s đội
nào bấm chuông trước được giành
quyền trả lời trước. Trả lời sai sẽ
nhường quyền trả lời cho các đội
còn lại.

1

Phân hóa học có những đặc điểm chủ yếu nào?
A. Hầu hết các loại phân hóa học đều dễ tan nên cây dễ hấp thụ và cho
hiệu quả nhanh..

1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

B. Phân hóa học chứa ít nguyên tố dinh dưỡng nhưng tỉ lệ dinh dưỡng cao.
C. Phân hóa học có tác dụng cải tạo đất tốt, không gây chua nên bón càng
nhiều phân hóa học càng có lợi cho việc sản xuất rau sạch.
D. Phân hoá học có chứa nhiều nguyên tố dinh dưỡng từ đa lượng, trung
lượng, vi lượng
ĐÁP ÁN

B
Answer

2

Nên sử dụng phân hóa học như thế nào cho hợp lí khi sản xuất rau
sạch?
A. Cần phải bón kết hợp với phân hữu cơ và các loại phân hóa học N,

1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

P, K, bón đúng liều lượng quy định và không bón liên tục nhiều năm khi
sản xuất rau sạch.
B. Phân hóa học dùng để bón lót là chính khi sản xuất rau sạch.
C. Bón càng nhiều phân hóa học càng có lợi cho việc sản xuất rau
sạch.
D. Phân hóa học dùng để bón thúc là chính khi sản xuất rau sạch.
ĐÁP ÁN

A
Answer

3

Phân hữu cơ có những ưu điểm gì?
A. Phân hữu cơ có tỉ lệ chất dinh dưỡng cao hơn hẳn phân hóa học và
bón liên tục nhiều năm không gây chua đất.

1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

B. Phân hữu cơ chứa nhiều nguyên tố dinh dưỡng, cây có thể sử dụng
ngay được, có tác dụng cải tạo đất tốt.
C. Phân hữu cơ chứa nhiều nguyên tố dinh dưỡng, có tác dụng cải tạo
đất tốt. Bón liên tục nhiều năm không gây hại cho đất.
D. Phân hữu cơ rẻ tiền, dễ sử dụng, phù hợp với điều kiện gieo trồng ở
nước ta
ĐÁP ÁN

C
Answer

4

Sử dụng phân hữu cơ như thế nào là hợp lý khi sản xuất rau sạch?
A. Cần phải tăng cường bón lót phân hữu cơ ủ hoai mục khi sản xuất

1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

rau an toàn.
B. Cần tăng cường sử dụng phân hữu cơ để bón thúc cho rau.
C. Cần bón phân hữu cơ với liều lượng thấp và bón làm nhiều lần.
D. Cần tăng cường sử dụng phân hữu cơ để giảm chi phí giá thành
sản phẩm rau an toàn.
ĐÁP ÁN

A
Answer

5

Phân vi sinh có những đặc điểm chủ yếu nào?
A. Phân vi sinh thích hợp với nhiều loại cây trồng và không gây hại
cho đất.

1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

B. Phân vi sinh chứa vi sinh vật sống nhưng mỗi loại chỉ thích hợp với
một hoặc một nhóm cây trồng nhất định và thời gian sử dụng ngắn.
C. Phân vi sinh có chứa nhiều nguyên tố dinh dưỡng và tỉ lệ chất dinh
dưỡng cao
D. Mỗi loại phân vi sinh chỉ thích hợp với một hoặc một nhóm cây
trồng nhất định và thời gian sử dụng dài.
ĐÁP ÁN

B
Answer

6

Sử dụng phân vi sinh như thế nào là hợp lý khi sản xuất rau an toàn?
A. Nên bón nhiều loại phân vi sinh vật khi sản xuất rau an toàn.
B. Không được bón trực tiếp vào đất để tăng số lượng vi sin vật có ích

1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

cho đất.
C. Nên sử dụng phân vi sinh để bón cho tất cả các loại rau đều rất tốt.
Chú ý bón đúng liều lượng quy định.
D. Có thể trộn hoặc tẩm vào hạt, rễ cây trước khi gieo trồng hoặc bón
trực tiếp vào đất
ĐÁP ÁN

D
Answer

7

Vì sao không được lạm dụng sử dụng phân hóa học trong sản xuất rau sạch?
A. Phân hóa học chứa ít nguyên tố dinh dưỡng và tỉ lệ chất dinh dưỡng cao nên nếu
bón nhiều cây sẽ bị lốp, yếu ớt, dễ bị đổ .
B. Phân hóa học dễ tan, cây dễ hấp thu và cho hiệu quả nhanh nên làm cho cây sinh

1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

trưởng phát triển mạnh, hàm lượng chất dinh dưỡng trong sản phẩm rau xanh thấp.
C. Phân hóa học thường có gốc axit. Khi bón vào đất sẽ xảy ra tình trạng trao đổi ion
với keo đất, tạo ra các axit, làm cho đất bị chua. Bón liên tục nhiều năm sẽ làm cho đất
bị chua và trở nên chai cứng.
D. Phân hóa học không có tác dụng cải tạo đất. Nếu lạm dụng phân hóa học, không
những làm hại đất mà còn gây hiện tượng tồn dư chất độc hại trong rau, gây hại cho
sức khỏe con người.

ĐÁP ÁN

D
Answer

8

Vì sao cần phải tăng cường sử dụng phân hữu cơ, phân vi sinh trong sản
xuất rau sạch ?
A. Phân hữu cơ và phân vi sinh phù hợp với tất cả các loại đất và các loại
cây trồng.

1
9
3
0
7
2
10
5
4
6
8

B. Phân hữu cơ và phân vi sinh chứa nhiều nguyên tố dinh dưỡng nhưng
có tỉ lệ chất dinh dưỡng thấp.
C. Phân hữu cơ và phân vi sinh có tác dụng cải tạo đất, không gây độc hại
cho đất và cây.
D. Phân hữu cơ và phân vi sinh cho hiệu quả nhanh nhưng không gây độc
hại cho đất và cây trồng.
ĐÁP ÁN

C
Answer

So sánh được sự sinh trưởng, phát triển của các
loại cây rau trước và sau khi bón phân hữu cơ.
 Nhóm 1: Chế biến, bón phân hữu cơ và theo dõi

VẬN
DỤNG

sự sinh trưởng cây rau cải.
 Nhóm 2: Chế biến, bón phân hữu cơ và theo dõi
sự sinh trưởng cây rau ngót.
 Nhóm 3: Chế biến, bón phân hữu cơ và theo dõi
sự sinh trưởng cây ớt.
 Nhóm 4: Chế biến, bón phân hữu cơ và theo dõi
sự sinh trưởng cà chua.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Củng cố lại kiến thức đã học ở bài 7
Hoàn thành nhiệm vụ được giao
Xem trước nội dung bài 8

XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN THẦY
CÔ VÀ CÁC EM
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!