Tiết 81- 82
MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA
              ( trích " Thi Nhân Việt Nam")
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả:
(1909-1982)
- Hoài Thanh tên thật Nguyễn Đức Nguyên.
- Quê quán: Nghệ An
- Xuất thân: Gia đình nhà Nho nghèo
- Cuộc đời:
     + Trước Cách mạng: tham gia các phong trào yêu nước.
     + Sau cách mạng: ông hoạt động trong ngành văn hóa nghệ thuật, giữ nhiều cương vị quan trọng.
Những tác phẩm của  Hoài Thanh
PHONG CÁCH NGHỆ THUẬT
Có biệt tài thẩm thơ
Thẩm thơ thiên về thưởng thức và ghi nhận ấn tượng
Giọng văn phê bình: nhẹ nhàng,
hóm hỉnh, hào hoa
Là nhà phê bình văn học xuất sắc nhất của văn học Việt Nam hiện đại
Sáng tác
Công trình biên khảo về phong trào thơ mới 
Xuất xứ
1941
2. TÁC PHẨM​
​
Vào thời kì đỉnh cao của phong trào Thơ mới
1932-1945
1941-1942
Thể loại
Phê bình văn học
Giá trị 
Chuẩn mực phê bình của Thơ mới
“Tôi quả quyết rằng: Trong lịch sử thơ ca Việt Nam chưa bao giờ có một thời đại phong phú như thời đại này.” Chưa bao giờ người ta thấy xuất hiện cùng một lần một hồn thơ rộng mở như Thế Lữ, mơ màng như Lưu Trọng Lư, hùng tráng như Huy Thông, trong sáng như Nguyễn Nhược Pháp, ảo não như Huy Cận, quê mùa như Nguyễn Bính, kì dị như Chế Lan Viên và thiết tha rạo rực, băn khoăn như Xuân Diệu”
3. TIỂU LUẬN
Vị trí
PowerPoint Đẹp
Tiểu luận mở đầu của quyển " Thi nhân Việt Nam" 
Đóng góp
Là công trình tổng kết về Thơ mới hay nhất, là áng phê bình bất hủ
01
02
03
" Bây giờ hãy... nhìn vào đại thể" : con đường và nguyên tắc xác định con đường thơ mới
"Cứ đại thế... mà nó tội nghiệp quá " : Tinh thần Thơ mới
 ( định nghĩa và hành trình )
Còn lại : bị kịch và hướng giải quyết bi kịch
4. ĐOẠN TRÍCH
- Vị trí: Đoạn trích trong sách giao khoa thuộc phần cuối bài tiểu luận
- Bố cục: 3 phần
II – ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Phần 1: con đường và nguyên tắc xác định con đường thơ mới
01
01
Giả thuyết 2:
‘‘Giá như trong thơ cũ chỉ có những trần ngôn sáo ngữ, những bài thơ chúc tụng, những bài thơ vịnh hết cái này đến cái nọ, mà các nhà thơ mới lại chỉ làm những bài kiệt tác thì tiện cho ta biết mấy.’’
Thơ mới
Thơ cũ
Ô hay! Cảnh cũng ưa người nhỉ
Ai thấy ai mà chẳng ngẩn ngơ
( Hồ Xuân Hương/ Bà Huyện Thanh Quan
Dẫn chứng
Hình ảnh ước lệ cổ điển
Người gia nhân: bến đợi dưới cây già
Tình du khách: thuyền qua không buộc chặt
( Xuân Diệu)
Giọng điệu trẻ trung, hiện đại
Cách nêu giả thuyết
Cách nêu dẫn chứng, so sánh
+
Con đường xác định tinh thần thơ mới là rất khó khăn
Ranh giới giữa thơ mới - thơ cũ không phải lúc nào cũng rõ ràng, dễ nhận ra
Trong cả thơ cũ và thơ mới đều đan xen cả những bài hay lẫn bài dở
Nguyên tắc xác định thơ mới
Nguyên tắc 1: So sánh bài hay với bài hay không căn cứ vào bài dở (phương pháp so sánh).

Chỉ căn cứ vào cái hay, không căn cứ vào cái dở, chỉ căn cứ vào đại thể không căn cứ vào tiểu tiết
Nguyên tắc 2: Nhìn vào cái đại thể, không nhìn vào cái cục bộ (Cái nhìn biện chứng nhiều chiều).
Nguyên tắc
II – ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
2. Tinh thần Thơ mới ( định nghĩa và hành trình )

01
01
Tinh thần thời xưa- thơ cũ
Tinh thần thời nay- thơ mới
Chữ ta
Chữ tôi
Cái chung
Ý thức cộng đồng
Cái riêng
Ý thức cá nhân
* Sự vận đông của Thơ Mới
“Ngày thứ nhất”:
Bỡ ngỡ, lạc loài
Khó chịu, chướng mắt
Hình tượng hóa cái tôi có dáng vẻ, điệu bộ, cảnh ngộ như một con người.
“Ngày một ngày hai”:
Vô số người quen
Đáng thương,
tội nghiệp
15
So sánh giữa thơ cũ và thơ mới
- Tác giả đã bắt đúng mạch chính của hai dòng chảy thi ca. (văn dĩ tải đạo, thi dĩ ngôn chí – Cái tôi cá nhân tuyệt đối)
- Phát hiện đúng cái gốc gác của sự khác biệt.
- Cách thâu tóm vấn đề ngắn gọn, ấn tượng.
ii. Đọc hiểu văn bản
3. BI KỊCH VÀ HƯỚNG GIẢI QUYẾT BI KỊCH
18
Bi kịch
Buồn, cô đơn, bế tắc
Cái chung: chữ tôi
Nguyên nhân thực trạng: mất bề rộng
Con đường vượt thoát: tìm bề sâu
Kết quả: bế tắc
Cái riêng: mỗi nhà thơ trên con đường vượt thoát khác nhau, kết quả mang màu sắc khác
Bi kịch 1
Mất hết cốt cách hiên ngang ngày trước
Cười trước cảnh ngèo ( Nguyễn Công Trứ )
Khóc than trước cảnh nghèo ( Xuân Diệu)
Bi kịch 2
Thiếu một lòng tin đầy đủ vào thực tại
Con đường tìm lối thoát của các nhà thơ mới
Thế Lữ
Lưu Trong Lư
Chế Lan Viên
Hàn Mặc Tử
Xuân Diệu
Huy Cân
Lên tiên
Phiêu lưu trong
trường tình
Điên cuồng
Đắm say
Ngẩn ngơ buồn
Động tiên
khép
Tình yêu
không
bền
Điên rồi
tỉnh
Vẫn
bơ vơ

Sầu
=>Rơi vào bi kịch: Buồn và nôn nao vì thiếu một lòng tin đầy đủ vào thực tại.
=>Điệp từ, liệt kê, diễn đạt tinh tế, tài hoa, lập luận chặt chẽ, giàu cảm xúc, hấp dẫn lôi cuốn người đọc.
Nguyên nhân:
+ Do hoàn cảnh xã hội đương thời không cho người thanh niên nhiều khát vọng quyền sống đúng nghĩa.
+ Do bản thân cái Tôi khi tách ra khỏi cái Ta đã mất đi điểm tựa vững chắc, trở nên bơ vơ, lạc lõng, thiếu tự tin…

HƯỚNG GIẢI QUYẾT BI KỊCH
21
Gửi cả tình yêu vào tiếng Việt:
+ Chia sẻ buồn vui
+Tìm dĩ vãng
Niềm tin tưởng: Tiếng Việt còn, nước ta còn.
Giọng văn giàu cảm xúc, giãi bày, đồng cảm, chia sẻ; câu văn mềm mại uyển chuyển.
Thể hiện tình yêu quê hương đất nước thầm kín. Tất cả tình yêu thương ấy được họ dồn cả vào tình yêu tiếng Việt.
Ghi nhớ: ( SGK/73)