Trường THCS TH?NH M? L?I
GIÁO ÁN: Ngữ văn
Lớp 9

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ
MÙA XUÂN NHO NHỎ
TIẾT 116
THANH HẢI
MÙA XUÂN NHO NHỎ
I/Đọc -Tìm hiểu chú thích:
MÙA XUÂN NHO NHỎ
THANH H?I
M?c gi?a dòng sông xanh
M?t bông hoa tím bi?c
Oi con chim chi?n chi?n
Hót chi mà vang tr?i
T?ng gi?t long lanh roi
Tôi dua tay tôi h?ng
M�ùa xuân ngu?i c?m súng
L?c gi?t đ?y quanh lung
M�ùa xuân ngu?i ra đ?ng
L?c tr?i dài nuong m?
T?t c? nhu h?i h?
T?t c? nhu xôn xao.

.
MÙA XUÂN NHO NHỎ
1/ Tác giả: Thanh Hải (1930-1980).
-Tên khai sinh: Phạm Bá Ngoãn, quê ở huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên- Huế.
- Ô�ng là một trong những cây bút có công xây dựng nền văn học cách mạng ở miền Nam từ những ngày đầu.
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
THANH H?I
MÙA XUÂN NHO NHỎ
2. Tác phẩm:
Bài "Mùa xuân nho nhỏ" được sáng tác vào tháng 11/1980, khi nhà thơ đang nằm trên giường bệnh- không bao lâu trước khi nhà thơ qua đời, thể hiện niềm yêu mến thiết tha cuộc sống , đất nước và ước nguyện của tác giả.
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
1.Tác giả.
THANH H?I
MÙA XUÂN NHO NHỎ
3/ Giải thích từ khó:SGK
* Mạch cảm xúc của bài thơ: Từ cảm xúc trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước, tác giả thể hiện khát vọng được dâng hiến "mùa xuân nho nhỏ" của mình vào mùa xuân lớn của cuộc đời chung.
THANH H?I
Kh? tho đầu
B? C?C
C?m xúc tru?c mùa xuân
c?a thiên nhiên đ?t tr?i
Kh? 2 và 3
Cảm xúc về mùa xuân c?a
đ?t nu?c, con ngu?i
Kh? 4 và 5
Suy nghi và u?c
nguy?n c?a nhà tho
L?i ng?i ca quê hương
đ?t nu?c qua điệu dân ca xứ Huế .
Kh? tho cu?i
MÙA XUÂN NHO NHỎ
THANH H?I
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
MÙA XUÂN NHO NHỎ
1/ Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên đất trời:
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi ma vang trời.
Bức tranh mùa xuân thiên nhiên được phác họa như thế nào?
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
THANH H?I
II.Đọc-tìm hiểu văn bản.
Hình ¶nh:
Bøc tranh xu©n
Mµu s¾c:
¢m thanh:
dßng s«ng,
xanh, tÝm
tiÕng chim hãt
1.Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên đất trời
Mäc giữa dßng s«ng xanh
Mét b«ng hoa tÝm biÕc
Liệt kê, hình ảnh chọn lọc, màu sắc tươi thắm, đặc trưng, âm thanh rộn rã, vui tươi
Đảo ngữ Trµn ®Çy søc sèng
b«ng hoa,
chim chiÒn chiÖn
Mọc
Nhận xét trật tự hai dòng thơ sau?
Nghệ thuật sử dụng của những hình ảnh đó ?
MÙA XUÂN NHO NHỎ
1/ Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất trời:
"Mọc" giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
?Đảo ngữ, hình ảnh chọn lọc, màu sắc tươi thắm, đặc trưng, âm thanh rộn rã, vui tươi.
? Mùa xuân tràn đầy sức sống.
Từng giọt long lanh rơi.
Tôi đưa tay tôi hứng.



Đọc hai câu thơ tiếp theo
Theo em, giọt long lanh là giọt gì?
THANH H?I
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
II.Đọc-tìm hiểu văn bản.
giät long lanh
Giät ©m thanh cña tiÕng chim.
Giät s­ư¬ng, giät m­ưa xu©n.
Vậy cảm xúc của nhà thơ
ở đây được diễn tả như thế nào?
- Chuyển đổi cảm giác thật tinh tế
Cảm xúc ngây ngất, say sưa, tha thiết, nồng nàn, tin yêu vào con người và cuộc sống của quê hương đất nước.
Tác giả cảm nhận âm thanh
tiếng chim không chỉ bằng thính giaùc, thị
giác, mà còn cảm nhận bằng xúc giác
qua động từ nào ở cuối đoạn ?
MÙA XUÂN NHO NHỎ
II. Đọc- hiểu văn bản:
1/ Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất trời:
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
? Đảo ngữ, hình ảnh chọn lọc, màu sắc tươi thắm, đặc trưng, âm thanh rộn rã, vui tươi.
? Mùa xuân tràn đầy sức sống.
Từng giọt long lanh rơi.
Tôi đưa tay tôi hứng.
?Chuyển đổi cảm giác tinh tế
?Cảm xúc ngây ngất, say sưa.




THANH H?I
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
2. Cảm xúc về mùa xuân đất nước:
Hãy tìm những hình ảnh
mà tác giả muốn nhắc đến
khi mùa xuân về ở
đoạn thơ 2 ?
- Mùa xuân
người cầm súng
người ra đồng
Biểu trưng cho hai nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước
Tại sao tác giả nhắc
đến hai hình ảnh này khi
mùa xuân về ?
Hình ảnh nào
gắn liền bên họ ?
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
II.Đọc-tìm hiểu văn bản.
MÙA XUÂN NHO NHỎ
THANH H?I
2. Cảm xúc về mùa xuân đất nước
- Mùa xuân
người cầm súng
người ra đồng
Biểu trưng cho hai nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước
+ Lộc
Hình ảnh nào
gắn liền bên họ ?
Theo em, sức sống của mùa
xuân đất nước còn được cảm
nhận qua nhịp điệu như thế nào ?
tìm dẫn chứng.
hối hả
xôn xao
Người chiến sĩ và người nông dân mang mùa xuân ấm no, hạnh phúc đến cho mọi người
Lộc gắn liền với hình ảnh
người chiến sĩ và người nông dân
có ý nghĩa gì? .
- Tất cả như
2. Cảm xúc về mùa xuân đất nước
- Mùa xuân
người cầm súng
người ra đồng
Biểu trưng cho hai nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước.
+ Lộc
Hình ảnh sóng đôi, điệp ngữ
- Tất cả như
hối hả
xôn xao
Điệp ngữ,
so sánh, từ láy
Khẩn trương, tưng bừng rộn rã.
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước
Kh?ng d?nh ni?m tin v�o tuong lai. V? d?p h�ng vĩ tr�n tr? hi v?ng ph�t tri?n.
Người chiến sĩ và người nông dân mang mùa xuân ấm no, hạnh phúc đến cho mọi người.
So sánh, liên tưởng
Các nội dung trên được thể hiện
qua những nghệ thuật đặc sắc nào?
Thể hiện một không khí như thế nào?
Tác giả đã suy tư những gì về đất nước?
Ta đọc được một thái độ gì của tác giả ở đây?
3. Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ:
Trước mùa xuân bao la của đất
trời, nhà thơ đã ước vọng điều gì ?
- Ta làm
con chim hót
một cành hoa
một nốt trầm
- Mùa xuân nho nhỏ
- Lặng lẽ dâng cho đời
Ước nguyện cống hiến cho đời một cách khiêm tốn và thầm lặng, không kể thời gian, tuổi tác.
- Dù là
tuổi hai mươi
khi tóc bạc
Điệp ngữ, ẩn dụ.
Nhận xét về nghệ thuật ?
Em có cảm nhận gì về
quan niệm cống hiến của nhà thơ ?
MÙA XUÂN NHO NHỎ
B/ Nghệ thuật:
-Viết theo thể thơ năm chữ nhẹ nhàng, tha thiết, mang âm hưởng gần gũi với dân ca.
- Kết hợp hài hòa giữa những hình ảnh thơ tự nhiên, giản dị với những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng khái quát.
- Sử dụng ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với các ẩn dụ, điệp từ, điệp ngữ, sử dụng từ xưng hô.
-Có cấu tứ chặt chẽ, giọng điệu thơ luôn có sự biến đổi phù hợp với nội dung từng đoạn.
* C/ Ý nghĩa văn bản
�
�
Bài thơ thể hiện những rung cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời.
MÙA XUÂN NHO NHỎ
II. Đọc – tìm hiểu văn bản:
III. Ghi nhớ: SGK.



THANH H?I
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
60GIÂY
HỌC SINH THẢO LUẬN


Thay ñoåi töø “toâi” ôû khoå thöù nhaát sang töø “ta” ôû khoå thöù tö coù yù nghóa gì?
H?T TH?I GIAN
Thay ®æi c¸ch x­ng h«
T«i
Sè Ýt
Riªng
T¸c gi¶
Ta
Sè Ýt + sè nhiÒu
Riªng + chung
T¸c gi¶ + mäi ng­êi
Trang träng, tù hµo
Kh¸t väng hoµ nhËp vµo cuéc sèng chung
MÙA XUÂN NHO NHỎ
BÀI TẬP CỦNG CỐ
(Sử dụng eMindMaps)
2/ Em hiểu thế nào về nhan đề " Mùa xuân nho nhỏ"?
* "Mùa xuân nho nhỏ" là một sáng tạo độc đáo của Thanh Hải.Người ta dùng nhiều định ngữ gắn với mùa xuân như "Mà xuân chín", "Mùa xuân xanh", "Xuân lòng" nhưng "Mùa xuân nho nhỏ" là một phát hiện mới mẻ và sáng tạo.
3/Hãy nêu chủ đề của bài thơ?
-Chủ đề: Nhà thơ nguyện làm một mùa xuân, nghĩa là sống đẹp sống với tất cả sức sống tươi trẻ của mình nhưng rất khiêm nhường là một mùa xuân nhỏ góp vào mùa xuân lớn của đất nước , của cuộc đời chung .
Höôùng daãn hoïc sinh töï hoïc:
- Học thuộc bài thơ.
- Viết m?t văn bản cảm nhận một khổ thơ mà em thích nhất.
- Soạn: Viếng lăng Bác.
Chúc các em có tiết học vui, bổ ích và lý thú.
TẠM BIỆT
HẸN GẶP LẠI CÁC EM VÀO TIẾT SAU.