Bài24:
THỔ NHƯỠNG QUYỂN,
CÁC NHÂN TỐ HÌNH THÀNH THỔ NHƯỠNG
Đất mùn
Một số loại đất
II/ Các nhân tố hình thành đất:
1) Đá mẹ:
- Là những sản phẩm phong hóa từ đá gốc
- Vai trò: là nguồn cung cấp vật chất vô cơ cho đất, quyết định thành phần khoáng vật, thành phần cơ giới và ảnh hưởng trực tiếp tới tính chất lí, hóa của đất.
2) Khí haäu:
Caùc yeáu toá: nhieät, aåm aûnh höôûng tröïc tieáp tôùi quaù trình hiønh thaønh ñaát:
+ Nhieät ñoä, ñoä aåm laøm phaù huûy ñaù trôû thaønh phong hoùa
+ Hoøa tan, röûa troâi, tích tuï, phaân giaûi, toång hôïp caùc chaát höõu cô

Dựa vào hình ảnh dưới đây hãy cho biết yếu tố khí hậu nào có ảnh hưởng đến quá trình hình thành đất, Giải thích tại sao
3) Sinh vaät:
Ñoùng vai troø chuû ñaïo trong söï hình thaønh ñaát:


Thực vật: cung cấp xác vật chất hữu cơ và tổng hợp thành mùn
Thực vật có vai trò gì đối với quá trình hình thành đất?
Kiến, mối đào hang hốc, đùn đất lên-> làm cho đất tơi xốp
Vai trò của động vật đối với quá trình hình thành đất?
Động vật: góp phần làm thay đổi một số tính chất vật lí của đất
Giun đất
Vi sinh vật: Phân giải xác vật chất hữu cơ và tổng hợp thành mùn
Vi sinh vạt có vai trò như thế nào đối với sự hình thành đất?
Nấm
4) Ñịa hình:
Ñòa hình aûnh höôûng tröïc tieáp ñeán quaù trình hình thaønh ñaát thoâng qua söï thay ñoåi nhieät löôïng vaø aåm:
Vuøng nuùi:lôùp ñaát moûng vaø baïc maøu
Vuøng baèng phaúng: ñaát maøu môõ do ñöôïc boài ñaép phuø sa

Ruộng bậc thang ở
miền núi.
Đất đai khô cằn do
thiếu nước
Đất màu mỡ do được bồi đắp phù sa
5) Thôøi gian:
-Thôøi gian hình thaønh ñaát goïi laø tuoåi cuûa ñaát
- Ñaát coù tuoåi giaø nhaát ôû mieàn nhieät ñôùi vaø caän nhieät, tuoåi treû nhaát ôû cöïc vaø oân ñôùi.

6) Con ngöôøi:
Taùc ñoäng tích cöïc: Vieäc boùn phaân höõu cô, thau chua, röûa maën, kó thuaät canh taùc hôïp lí seõ laøm cho ñaát toát hôn
-Taùc ñoäng tieâu cöïc:
+ Hoaït ñoäng saûn xuaát cuûa con ngöôøi laøm giaùn ñoaïn hoaëc thay ñoåi höôùng phaùt trieån cuûa ñaát
+ Ñaát bò xoùi moøn do ñoát röøng laøm nöông raãy
+ Ñaát maát caáu töôïng do quaù trình canh taùc luùa nöôùc
Tác động tích cực
Cải tạo,chăm sóc đất hợp lí sẽ cho năng suất cao
Bón phân góp phần làm cho đất tươi tốt
Tác động tiêu cực
Chặt phá rừng
Đất bị xói mòn, rửa trôi
Đốt rừng
Đất bị xói mòn,rửa trôi=> đất bị bạc màu
Đất bị hoang hóa do khai thác
không hợp lí
Đánh giá

Hãy điền những ý còn thiếu vào chỗ trống:
1):.......a)......?�:là nguồn cung cấp vật chất vô cơ cho đất, quyết� định thành phần .....b)......?,thành phần cơ giới và ảnh
hửơng nhiều đến tính chất của đất.

a:Vai trò của đá mẹ
b:Khoáng vật


.....c)....?:đóng vai trò chủ đạo trong việc hình thành đất: ....d)....? cung cấp xác vật chất hữu cơ ........e).....?phân giải xác sinh vật và tổng hợp thành mùn.Động vật góp phần làm ..f)......?một số tính chất của đất
c:Sinh vật
d: thực vật
e: vi sinh vật
f:thay đổi


3) Khả năng cung cấp nước, khí, nhiệt và các chất dinh dưỡng cần thiết cho thực vật sinh trưởng và phát triển đó là:..g).....?
g:độ phì