GV: VƯƠNG THỊ HUYỀN
TRƯỜNG THPT ỨNG HÒA B

BÀI TẬP VẬN DỤNG

Bài tập : Em hãy khảo sát một loại thị trường có ở địa phương em
và chia sẻ nhận xét về thị trường đó
Thời gian: ...........................................................................
Tên thị trường.....................................................................
STT

Tên hàng hóa

Chất lượng

Mẫu mã

Giá cả

Cách bán
hàng

1
2
3
4
5
6
7
www.themegallery.com
Nhận xét......................................................................................

Thái độ

Khởi
động

THU-CHI NGÂN SÁCH

4

ĐẦU TƯ CÔNG

DỰ TOÁN NGÂN SÁCH

NGÂN SÁCH

Hãy chia sẻ hiểu biết của em về ngân sách nhà nước.

Tiết 13,14,15
BÀI 5
NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Khám phá

Khái niệm NSNN
Đặc điểm NSNN
Vai trò của NSNN
Quyền và Nghĩa vụ CD

1.Khái niệm, đặc điểm của ngân sách nhà nước
a. Khái niệm ngân sách nhà nước

Em hãy
quan sát sơ đồ
và trả lời câu
hỏi:
1/ Ngân sách
nhà nước gồm
các khoản thu,
chi gì?
2/ Ai được
quyền quyết
định các khoản
thu, chi của ngân
sách nhà nước?

1/. Các khoản thu, chi trong ngân sách nhà nước
Thu viện trợ

Thu nội địa

Thu từ dầu thô

1

2

3

Chi thường
xuyên

Chi viện
trợ, trả lãi,
chi phát
triển

Chi cải cách
tiền lương,
tinh giảm
biên chế

Thu từ xuất nhập
khẩu

4

Chi dự
phòng, dự
trữ

1/. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết
định thu, chi ngân sách: Quốc hội, Chính
phủ, Hội đồng nhân dân các cấp, cơ quan
Tài chính + thuế + hải quan...

a. Khái niệm ngân sách nhà nước
Ngân sách nhà nước là toàn
bộ các khọản thu, chi của Nhà
nước được dự toán và thực
hiện trong một khoảng thời
gian nhất định do cơ quan
nhà nước có thẩm quyền
quyết định để bảo đảm thực
hiện các chức năng, nhiệm vụ
của Nhà nước

b. Đặc điểm ngân sách nhà nước
Học sinh đọc thông tin SGK trang 25 + 26 và trả lời câu hỏi

1/ Mục đích của việc thu, chi ngân
sách nhà nước là gì?
2/ Kể tên một số quỹ trong ngân sách
nhà nước và chia sẻ hiểu biết của em
về quỹ đó.
3/ Người dân đóng góp vào ngân sách
nhà nước có được hoàn trả trực tiếp
không? Vì sao?
4/ Ngân sách nhà nước có đặc điểm
gì?

1/ Mục đích của
việc thu, chi ngân
sách nhà nước là gì?
2/ Kể tên một số
quỹ trong ngân sách
nhà nước và chia sẻ
hiểu biết của em về
quỹ đó.
3/ Người dân đóng
góp vào ngân sách
nhà nước có được
hoàn trả trực tiếp
không? Vì sao?

Mục đích: giải quyết các lợi ích chung
trong xã hội;
Một số quỹ: quỹ dự trữ tài chính, quỹ an
sinh xã hội, quỹ bảo vệ môi trường, y tế...
Không, công dân đóng góp vào NSNN
nhưng không nhận lợi ích trực tiếp.Tuy
nhiên có sự hoàn trả gián tiếp thông qua
việc Nhà nước sử dụng NSNN phục vụ cho
các nhu cầu chung của xã hội.

Đặc điểm ngân sách nhà nước
Đặc điểm 1

Ngân sách nhà nước mang tính pháp lí cao

Đặc điểm 2

Nhà nước là chủ thể duy nhất có quyền sở hữu và
quyết định các khoản thu, chi của NSNN

Đặc điểm 3

NSNN hướng tới mục tiêu giải quyết các quan hệ
lợi ích chung trong xã hội.

Đặc điểm 4
Đặc điểm 5

NSNN được chia thành nhiều quỹ nhỏ để chi

dùng cho những mục đích đã có trong kế hoạch.
Hoạt động thu, chi của ngân sách nhà nước được thực
hiện theo nguyên tắc không hoàn trả trực tiếp.

Ngân sách nhà
nước khác với các
quỹ tài chính ngoài
ngân sách nhà
nước ( quỹ khuyến
học,quỹ hội PHHS,
quỹ ủng hộ người
nghèo...)ở điểm cơ
bản nào?
 

Quỹ tài chính ngoài NSNN:
Do cơ quan có thẩm quyền
quyết định thành lập, hoạt
động độc lập với ngân sách
nhà nước, không qua trình
duyệt của Nhà nước

2. Vai trò của NSNN
Học sinh làm việc theo nhóm, đọc thông tin SGK trang 29 và trả
lời câu hỏi

1/ Trong sơ đồ 2, khoản chi nào dành cho hoạt động của bộ
máy nhà nước?
2/ Thông tin 1 cho biết ngân sách nhà nước đã góp phẩn
định hướng phát triển sản xuất để hình thành cơ cấu kinh tế
hợp lí như thế nào?
3/ Thông tin 2 cho biết ngân sách nhà nước góp phẩn điều
tiết thị trường, bình ổn giá cả, Idem chế lạm phát như thế
nào?
4/ Thông tin 3 cho biết gia đình anh T đã được hỗ trợ từ quỹ
phúc lợi của ngân sách nhà nước như thế nào?

Sơ đồ 2

Thông tin 1

Chi cho hoạt động của bộ
máy nhà nước

Đầu tư xây dựng cơ sở hạ
tầng kĩ thuật, thực hiện
chính sách ưu đãi để
chuyển dịch cơ cấu kinh
tế hợp lí

+ Khoản chi thường
xuyên
Con anh T được hỗ trợ kinh
phí để đi học, gia đình được
cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn
phí, hỗ trợ kinh phí chuyển
đổi mô hình sản xuất để
thoát nghèo.
Thông tin 3

Sử dụng quỹ dự trữ quốc gia để
cung ứng đầy đủ, kịp thời lương
thực, thực phẩm cho những
người gặp khó khăn trong dịch
COVID - 19.
Thông tin 2

Vai trò của NSNN
Cung cấp nguồn tài chính để duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước.
Định hướng phát triển sản xuất vào những vùng, lĩnh vực cần thiết

NSNN
Có vai trò

Là công cụ điều tiết thị trường, bình ổn giá cả, kiềm chế lạm phát
Là công cụ điều tiết thu nhập qua thuế và quỹ phúc lợi xã hội.

Tạo lập quỹ dự trữ quốc gia để phòng chống thiên tai, dịch bệnh,...
Là công cụ mở rộng quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế

3. Quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc thực hiện PL về
Ngân sách
Học sinh làm việc theo nhóm, đọc thông tin SGK trang 30 và trả
lời câu hỏi
Thông tin 2 cho biết Nhà nước đã
Ngư dân xã Q được hưởng
đảm bảo quyền gì của công dân
quyền và thực hiện nghĩa vụ gì
trong việc thực hiện pháp luật
theo quy định của pháp luật
ngân sách nhà nước?

ngân sách nhà nước?

Quyền được cung cấp
thông tin, giám sát việc
thực hiện ngân sách nhà
nước.

Quyền được hỗ trợ từ ngân
sách nhà nước; nghĩa vụ sử
dụng khoản tiền vay đúng
mục đích, trả nợ đúng thời
hạn và đóng thuế đầy đủ

Quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc thực hiện PL về Ngân sách

Quyền

Nghĩa vụ

- Được sử dụng hàng hoá, dịch vụ công cộng và hỗ trợ
từ ngân sách nhà nước.
- Được cung cấp thông tin, tham gia giám sát cộng
đồng về tài chính - ngân sách theo quy định

Sử dụng các khoản đầu tư từ ngân sách nhà nước
đủng mục đích, đúng chế độ, tiết kiệm, hiệu quả.
- Nộp các khoản vào ngân sách nhà nước theo
quy định của pháp luật.

LUYỆN TẬP

Bài tập 1: Em hãy cho biết ý kiến nào sau đây là đúng hoặc không đúng, vì sao?

Trên thực tế ngân
sách nhà nước
thường được tính
trong một năm

A - Đúng

NSNN do nhân dân
đóng góp nên
nhân dân được
quyền và có nghĩa
vụ kiểm tra, giám D – Không
sát

B – Không

Bày tỏ ý
kiến

C - Đúng

Có những khoản
thu của người dân
không phải nộp
vào ngân sách
nhà nước

Điều này thể
hiện vai trò
của NSNN

Bài tập 2

Ông M sai,
ông N Đúng

Nhận xét
hành vi

Ông M lợi dụng chức vụ để đưa người
thân vào danh sách hộ nghèo để được
nhận hỗ trợ sai quy đinh Ông N đúng, khi
không nhận sự hỗ trợ, nhường cho người
khác

Cán bộ
xã sai

1/ Bắt người dân phải nộp nhiều khoản
không đúng theo quy định của pháp luật;
2/ Vi phạm quy chế dân chủ và quyền lợi
của người dân khi không giải trình công
khai các khoản thu chi

Các cơ
quan
Đúng

Các cơ quan nhà nước trong tỉnh A đã có
các việc làm đúng góp phần tiết kiệm cho
ngân sách nhà nước.

Bài tập 3: Em hãy giải đáp thắc mắc giúp các bạn trong những tình huống sau

Trường hợp 1

Nguồn để trợ
cấp cho người
cao tuổi từ
ngân sách nhà
nước

Trường hợp 2
Nhà nước đã dùng
ngân sách để làm
đường, xây cầu. Vì
vậy, nộp phí khi đi
trên đường cao tốc
để bù đắp khoản chi
từ ngân sách nhà
nước.

Đặc điểm ngân sách nhà nước

Hãy nối cột A với cột B để tạo thành nội dung của đặc điểm NSNN
Cột A
1. Cơ sở tạo lập và sử dụng

Cột B
a. Nhà nước

2. Chủ thể có quyền sở hữu b. Được chia thành nhiều quỹ nhỏ có tác dụng riêng
và quyết định các khoản thu, để chi dùng cho những mục đích đã có trong kế
chi

hoạch.

3. Mục tiêu

c. Không hoàn trả trực tiếp

4. Phân bổ ngân sách

d.Giải quyết các quan hệ lợi ích chung trong xã hội.

5. Nguyên tắc thu, chi

e. Dựa trên cơ sở Luật Ngân sách nhà nước.